Црна легија

Од Википедија — слободната енциклопедија
Прејди на прегледникот Прејди на пребарувањето
Црна Легија
(прва активна бригада)
Black Legion 1942.jpg
Војниците на црната легија во Сараево (7 април 1942)
Активна3 септември 1941 – 8 мај 1945
ЗемјаПредлошка:Country data Независна држава Хрватска
РодУсташи
ВидСтрелачка пешадија
УлогаАнти-партизански и анти-четнички операции
Големинапешадиски полк
ПрекариЦрнци
ГеслоZa poglavnika i za dom spremni! (Спремни за поглавникот и за татковината)
БоиBlack
МаршЕво зоре, ево дана
БиткиОперација Озрен
Операција Трио
Битка на Козара
Битка на Купрес
Операција Власеница
Операција Динара
Распуштена8 мај 1945
Команданти
Истакнати
команданти
Јуре Францетиќ
Рафаел Бобан
Обележја
ЗнакЦрна униформа

Црната легија (хрватски: Crna Legija), официјално 1-та стоечка активна бригада (Prvi stajaći djelatni sdrug), била пешадиска усташка единица, активна за време на Втората светска војна во Независна Држава Хрватска. Легијата била формирана во септември 1941 година како прв усташки полк. Се состоела претежно од босански и хрватски бегалци од источна Босна, каде што биле извршени големи масакри од страна на четниците и во помал степен од страна на југословенските партизани.[1] Легијата станала позната по своите жестоки борби против четниците и партизаните и масакрите врз српски цивили. Команданти на легијата биле полковник Јуре Франчешиќ и Рафаел Бобан и се состоела од 1.000 до 1.500 мажи.

Историја[уреди | уреди извор]

Црната легија била формирана во Сараево во април 1941 година од страна на 12 членови од кои 11 биле Хрвати, а еден босански муслиман. Голем број муслимани се придружиле како резултат на злосторствата извршени против босанските муслимани .[2] Првото официјално име на групата било Сараево Усташки камп. Единицата била формирана од страна на предвоените членови на Усташите, Јозо Зубиќ, Драго Јилек и Беќир Локмиќ. Командант на единицата бил Локмиќ кој бил член на Усташите стационирани во Сараево пред војната. Првата задача на единицата била да ги заштити државните згради во Сараево.[3]  

Првиот вооружен конфликт се случил на железничката пруга во Пале, Сараево, против четниците кои сакале да го преземат водоводот. Наскоро, настанал судир со четниците од поширокото подрачје на Сараево, под планините Игман, Требевиќ и Романија . По Битката кај Купрес, првиот и вториот батаљон на Легијата биле искористени за формирање на кадри за ново формираната 5-та постојана активна бригада која била под команда на Рафаел Бобан и вклучена во 5-та дивизија на вооружените сили на Хрватска во декември 1944 година.[1]

Во август 1942 година Франчешиќ бил назначен за врховен командант на сите постојани активни бригади на усташката армија, а за нов командант на Легијата бил назначен Иво Штипковиќ. За време на предводењето на Штипковиќ, Легијата загубила уште повеќе мажи кога 23-тиот и 28-от батаљони (составени главно од босански муслимани) биле распуштени, а нивните војници пренесени во 13-та планинска дивизија на Вафен во СС „Ханшчар“ . По смртта на полковникот Штипковиќ во септември 1943 година за командант на Легијата бил назначен Мајор Милан Шулентиќ, но само осум дена подоцна, тој бил заменет од страна на мајорот Фрањо Судар. Кон крајот на 1944 година, Легијата била вклучена во 1-та дивизија на хрватските вооружени сили под команда на генералот Роман Доманик . Војниците на Црната легија продолжиле да носат црна униформа до крајот на војната. На крај, најмалку 120 поранешни службеници на Црната Легија беа погубени од партизаните во Сисак во мај 1945 година. На крајот на војната, многу војници на Црната легија одбиле да се предадат и им се придружиле на крстоносците.

Белешки[уреди | уреди извор]

  1. 1,0 1,1 Tomasevich (2001), p. 422
  2. Hoare (2006), p. 165
  3. Marković 2003.

Наводи[уреди | уреди извор]

  • Haynes, Rebecca; Rady, Martyn (2011). In the Shadow of Hitler: Personalities of the Right in Central and Eastern Europe. I.B. Tauris. ISBN 1-84511-697-6. Haynes, Rebecca; Rady, Martyn (2011). In the Shadow of Hitler: Personalities of the Right in Central and Eastern Europe. I.B. Tauris. ISBN 1-84511-697-6. Haynes, Rebecca; Rady, Martyn (2011). In the Shadow of Hitler: Personalities of the Right in Central and Eastern Europe. I.B. Tauris. ISBN 1-84511-697-6.
  • Hoare, Marko Attila (2006). Genocide and Resistance in Hitler's Bosnia: The Partisans and the Chetniks. Oxford University Press. ISBN 0-19-726380-1. Hoare, Marko Attila (2006). Genocide and Resistance in Hitler's Bosnia: The Partisans and the Chetniks. Oxford University Press. ISBN 0-19-726380-1. Hoare, Marko Attila (2006). Genocide and Resistance in Hitler's Bosnia: The Partisans and the Chetniks. Oxford University Press. ISBN 0-19-726380-1.
  • Tomasevich, Jozo (2001). War and Revolution in Yugoslavia, 1941–1945: Occupation and Collaboration. 2. San Francisco: Stanford University Press. ISBN 0-8047-3615-4. Tomasevich, Jozo (2001). War and Revolution in Yugoslavia, 1941–1945: Occupation and Collaboration. 2. San Francisco: Stanford University Press. ISBN 0-8047-3615-4. Tomasevich, Jozo (2001). War and Revolution in Yugoslavia, 1941–1945: Occupation and Collaboration. 2. San Francisco: Stanford University Press. ISBN 0-8047-3615-4.

Надворешни врски[уреди | уреди извор]