Сикимски јазик

Од Википедија — слободната енциклопедија
Прејди на прегледникот Прејди на пребарувањето
Сикимски јазик
дрнџоншки јазик
Lhokä
Застапен во Сиким, Непал, Бутан
Народ Бутијанци
Говорници 70,300  (2001)
Јазично семејство
Писмо тибетско писмо
Статус
Службен во Сиким
Јазични кодови
ISO 639-3 sip

Сикимскиот, познат и како бутијански, дранџонгке (тибетски: འབྲས་ལྗོངས་སྐད་Вајли: 'bras-ljongs-skad), дензонгпеке, е тибетски јазик кој е дел од поголемото јазично семејство на синотибетски јазици. Јазикот се зборува од Бутијанците во Сиким, Индија. Матичниот назив за јазикот е дранџонгке, а Сиким го нарекуваат Дензонг (тибетски: འབྲས་ལྗོངས་Вајли: 'bras-ljongs; 'долина на оризот').[1]

Писмо[уреди | уреди извор]

Crystal Clear app xmag.svg Главна статија: „Тибетско писмо.

Сикимскиот јазик се пишува со тибетско писмо. Ова писмо е наследено од класичниот тибетски јазик. Сепак, важно е да се напомене дека фонологијата на сикимскиот се разликува од таа на класичниот тибетски јазик. Според SIL, 68% Бутијанците се писмени во однос на тибетското писмо, според податоците за 2001.[1][2][3]

Сродност со останати јазици[уреди | уреди извор]

Сикимците може да разберат до одреден степен говорен ѕонгка и лексичката сличност меѓу јазиците е 65%. За споредба, Тибетски јазикстандардниот тибетски е 42% сличен на лексичко поле со сикимскиот. Сикимскиот бил под одредено влијание од јолмованскиот и таманшкиот јазик.[1][2] Поради вековните контакти со Тибеќаните и Непалците, Сикимците користат и непалски и тибетски јазик.[1]

Фонологија[уреди | уреди извор]

Согласки[уреди | уреди извор]

Во прилог следува сикимската фонологија според Илниеми (2005) и Ва Дрим (1992).[3]

лабијални дентални
алвеоларни
ретрофлексни Алвеопалатални/
палатални
веларни глотални
носни безвучни ན /n/ ŋ̥ ང /ng/
звучни m མ /m/ n ན /n/ n~ŋ ཉ /ny/ ŋ ང /ng/
експлозивни безвучни
unaspirated
p པ /p/ t ཏ /t/ ʈ ཏྲ /tr/ k ཀ /k/ ʔ འ /ʔ/
безвучни
пригласни
ཕ /ph/ ཐ /th/ ʈʰ ཐྲ /thr/ ཁ /kh/
звучни b བ /b/ d ད /d/ ɖ དྲ /dr/ ɡ ག /g/
обезвучени p̀ʱ བ /p'/ t̀ʱ ད /t'/ ʈ̀ʱ དྲ /tr'/ k̀ʱ ག /k'/
африкати безвучни
unaspirated
ts ཙ /ts/ ཅ /c/
безвучни
пригласни
tsʰ ཚ /tsh/ tɕʰ ཆ /ch/
звучни dz ཛ /dz/ ཇ /j/
обезвучени tɕ̀ʱ ཇ /c'/
фрикативни безвучни s ས /s/ ɕ ཤ /sh/ h ཧ /h/
звучни z ཟ /z/ ʑ ཞ /zh/
ликвидни безвучни ལ /l/ ར /r/
звучни l ལ /l/ r~ɹ~ɾ ར /r/
апроксимантни w ཝ /w/ j ཡ /y/ w ཝ /w/

Самогласки[уреди | уреди извор]

Самогласките во сикимскиот се:[3]

предни средни задни
незаоблени заоблени незаоблени заоблени
затворени i  ི /i/ y  ུ /u/ u  ུ /u/
средни e  ེ /e/ ø  ོ /o/ o  ོ /o/
отворени ɛ  ེ /e/ ɐ /a/

Поврзано[уреди | уреди извор]

Наводи[уреди | уреди извор]

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 Lewis, M. Paul, уред (2009). „Sikkimese“. Ethnologue: Languages of the World. Dallas, Texas: SIL International. http://www.ethnologue.com/show_language.asp?code=sip. посет. 16 април 2011 г. 
  2. 2,0 2,1 Norboo, S. (1995). „The Sikkimese Bhutia“ (PDF). Bulletin of Tibetology. Gangtok: Namgyal Institute of Tibetology. стр. 114–115. http://himalaya.socanth.cam.ac.uk/collections/journals/bot/pdf/bot_1995_01_25.pdf. 
  3. 3,0 3,1 3,2 Yliniemi, Juha (2005). Preliminary Phonological Analysis of Denjongka of Sikkim (PDF) (Труд). University of Helsinki. конс. 2011-04-17. 

Литература[уреди | уреди извор]