Парадоксите на Зенон

Од Википедија — слободната енциклопедија
Прејди на: содржини, барај

Парадоксите на Зенон се филозофски проблеми за кои се смета дека ги осмислил грчкиот филозоф Зенон од Елеја (490-430 п.н.е.) за поддршка на доктрината на Парменид дека движењето не е ништо друго освен илузија

Парадоксите на Зенон ги збунуваат и ги инспирираат филозофите, математичарите, физичарите повеќе од две илјади години. Најпознати се таканаречените „аргументи против движењето“, опишани во „Физика“ на Аристотел.

Парадокси на движењето[уреди | уреди извор]

Ахил и желката[уреди | уреди извор]

Растојание наспроти време, под претпоставка дека желка трча со половина од брзината на Ахил
Ахил и желката

Замислете дека Ахил се трка со желка. Ахил трча 10 пати побрзо од желката, но тргнува од точката A, 100 метри зад желката која се наоѓа во точката K1 (бидејќи е побавна, на желката ѝ е дадена предност). за да ја престигне желката, Ахил мора прво да стигне до точката К1. Но, кога Ахил ќе стигне во точката К1, желката веќе поминала 10 метри, и стигнала до точката К2. Сега Ахил трча до точката К2, но како и претходно: ддека тој поминал 10 метри, желката поминала еден метар, и сега е во точката К3. И така натаму. Желката секогаш ќе има предност врз Ахил, без разлика на тоа колку мала е таа предност. Според ова, Ахил никогаш не може да ја стигне желката.[1][2]

A----------------------------K1----------------K2---K3

Парадокс на дихотомија[уреди | уреди извор]

Дихотомија

Замислете предмет што треба да стигне од точката А до точката Б. За да стигне до точката Б, предметот прво мора да стигне до точката Б1, која е на средина меѓу точките А и Б. Но, пред да стигне до точката Б1, мора да стигне до точката Б2, која се наоѓа на половина пат меѓу точките А и Б1. Понатаму, пред да стигне до точката Б2, мора прво да стигне до точката Б3, која е на половина пат од точките А и Б2. Според сето ова, движењето никогаш не може ни да започне.

A-----B3-----B2-----------B1-------------------------B

Парадокс на стрелата[уреди | уреди извор]

Стрелата

Замислете дека стрелата постојано лета нанапред во текот на одреден временски интервал. За време на секој момент од тој временски интервал, е невозмоќно стрелата да се движи, бидејќи моментот има траење 0, а стрелата не може да биде на две места во исто време. Според тоа, во секој момент стрелата е неподвижна, што значи стрелата е неподвижна во целиот временски интервал.[3]

Наводи[уреди | уреди извор]

  1. „Math Forum“. http://mathforum.org/isaac/problems/zeno1.html. , matchforum.org
  2. Huggett, Nick (2010). „Zeno's Paradoxes: 3.2 Achilles and the Tortoise“. Stanford Encyclopedia of Philosophy. http://plato.stanford.edu/entries/paradox-zeno/#AchTor. конс. 7. 3. 2011. г. 
  3. Laertius, Diogenes (about 230 CE). „Pyrrho“. Lives and Opinions of Eminent Philosophers. IX. passage 72. ISBN 1-116-71900-2. http://en.wikisource.org/wiki/Lives_of_the_Eminent_Philosophers/Book_IX#Pyrrho.