Јоанис Колетис
| Јоанис Колетис Ἰωάννης Κωλέττης | |
|---|---|
 | |
| Премиер на Грција | |
| На должноста 12 јуни 1834 – 1 јуни 1835 | |
| Монарх | Отон I |
| Претходник | Александрос Маврокордатос |
| Наследник | Јозеф Лудвиг фон Армансперг |
| На должноста 18 август 1844 – 17 септември 1847 | |
| Претходник | Александрос Маврокордатос |
| Наследник | Кицос Ѕавелас |
| Лични податоци | |
| Роден(а) | 1773 или 1774 Широко, Јанински Пашалак, Отоманско Царство |
| Починал(а) | 17 септември 1847[1] (возраст: 73-74) Атина, Кралство Грција |
| Партија | Француска партија |
| Награди |  Орден на Спасителот |
| Воена служба | |
| Припадност | *  Прва грчка република
|
| Род | *  Филики Етерија
|
| Битки/војни | Грчка војна за независност |
Јоанис Колетис (?, 1774 – Атина, 1847) – грчки политичар, водач на т.н. „француска” партија, претседател на грчката Влада (1844 –1847). Во грчкото Собрание ја промовирал мегали идејата како политичка програма за создавање голема грчка држава за сметка на балканските владенија на османлиската држава, вклучувајќи ја и Македонија (1844).
Биографија
[уреди | уреди извор]Ран живот и образование
[уреди | уреди извор]Јоанис Колетис е роден во 1773 или 1774 година во село Сирако, Епир, тогаш дел од Отоманската Империја. Потекнувал од заможно ароманско семејство, кое имало влијание во регионот. Неговото потекло како Ароманец (Влав) не го спречило да развие силно чувство на грчки идентитет, што подоцна станало клучно за неговата политичка кариера. Колетис студирал медицина на неколку престижни универзитети во Италија, вклучително и во Пиза, каде што се запознал со револуционерните идеи на времето, особено под влијание на тајното друштво Карбонари. Овие искуства го обликувале неговиот светоглед и го подготвиле за учество во борбата за независност на Грција.
Учество во Грчката војна за независност
[уреди | уреди извор]Колетис се вратил во Епир со намера да учествува во борбата за независност на Грција, која започнала во 1821 година. Како активен учесник во Грчката војна за независност, тој ги предводел силите на Румелиотите (жителите на континентална Грција) за време на граѓанските конфликти во рамките на револуцијата (1823–1825). Овие граѓански војни имале политички и регионални димензии, при што Колетис се нашол во судир со силите од Пелопонез и островските бродовласници, особено од Хидра. Неговото лидерство во овој период било клучно за одржување на револуционерниот дух, иако граѓанските конфликти ја ослабнале воената подготвеност на грчките сили пред египетската интервенција.
Политичка кариера
[уреди | уреди извор]По создавањето на Кралството Грција во 1830-тите, Колетис станал истакнат политичар. Тој бил водач на т.н. „Француска партија“, една од трите главни политички фракции во Грција во тоа време (заедно со „Англиската“ и „Руската“ партија). Оваа партија се залагала за либерални реформи и била под влијание на француските политички идеи.
Колетис служел како министер за надворешни работи на Грција и бил амбасадор во Франција, каде што ги унапредувал грчките интереси на меѓународната сцена. Најзначајно, тој бил премиер на Грција во два мандата (1834–1835 и 1844–1847). За време на неговиот втор мандат, во грчкото Собрание во 1844 година, Колетис ја промовирал Мегали идејата – визија за обновување на Византиската империја преку проширување на грчката држава на сите територии населени со Грци, вклучително и делови од денешна Турција, Албанија и Македонија. Оваа идеја станала централен дел од грчката надворешна политика до почетокот на 20 век.
Наводи
[уреди | уреди извор]- ↑ Белешка: Грција официјално го прифатила Грегоријанскиот календар на 16 февруари 1923 (кој станал 1 март). Сите датуми пред тоа, освен ако не се посебно назначени се по стар стил.