Јадренце

Од Википедија — слободната енциклопедија
Прејди на: содржини, барај

Во клеточна биологија, јадренцето (лат. nucleolus) е топчесто телце, изградено од протеини и РНК. Бројот на јадренца во клетките е различен, но најчесто се едно до две. Во јадренцето се синтетизира рибозомалната РНК.

Јадренцето е често со сферен облик, окружено со маса на хетерохроматин. Не е одвоено со мембрана од нуклеоплазмата.


Јадренцето се наоѓа во нуклеоплазмата, од која не е одвоено со мембрана.Видливо е во интерфазното јадро, а привидно настанува за време на делба.Станува воочливо на крајот од митоза(телофаза). Се образува во пределот на секундарнотро стеснување на хромозомот, па тој дел се нарекува организатот на јадренцето. Нуклеолусот почнува да се воочува во телофазната активност со строго одредени хромозоми (означени како нуклеолусни хромозоми) и тоа не на цели хромозоми туку само на нивни секундарни стеснувања.

Хемијскиот состав на нуклеолусот е следен:

 ДНК,
 РНК и

протеини (хистони и ензими - нехистони).

Порано се сметало дека во јадренцето нема ДНК све додека со биохемијски истражувања не е докажано нејзино присуство и тоа 7-17% во однос на вкупната маса на нуклеолусот. Протеини има 70-80% од тоталната сува тежина, при што хистоните сочинуваат 32% од нуклеолусните протеини. Од ензими во оваа органела докажано е присуство на АТП-азе, РНК-полимеразе и др.

Шведскиот научник Касперсон 1940. година запазил дека јадренцето учествува во синтеза на протеини, што подоцна е детално објаснето со тоа да на во него се врши синтеза на рибозомална РНК која влегува во изградбата на рибозомите (органели во кои се синтетизираат протеини).Бидејќи во јадренцето се синтетизираат делови на рибозоми, тао е крупно во јадрото на клетаката која врше интензивна синтеза на протеини. Јадрото може да содржи једно или поголем број на јадренца. Литература[уреди] Шербан, М, Нада: Ћелија - структуре и облици, ЗУНС, Београд, 2001 Гроздановић-Радовановић, Јелена: Цитологија, ЗУНС, Београд, 2000 Пантић, Р, В: Биологија ћелије, Универзитет у Београду, београд, 1997 Диклић, Вукосава, Косановић, Марија, Дукић, Смиљка, Николиш, Јованка: Биологија са хуманом генетиком, Графопан, Београд, 2001 Петровић, Н, Ђорђе: Основи ензимологије, ЗУНС, Београд, 1998 Спољашње везе[уреди] Викиостава Једарце на Викимедијиној остави. БиоНет школа