Зет-Икс Спектрум

Од Википедија, слободната енциклопедија
Прејди на: содржини, барај
Зет-Икс Спектрум од 1982.

Синклер Зет-Икс Спектрум (англиски: Sinclair ZX Spectrum) e 8-битен персонален домашен компјутер произведен во Обединетото Кралство од 1982 од Sinclair Research Ltd. Името на машината (спектрум) требало да потенцира дека работи со екран во боја, за разлика од својот претходник, Зет-Икс 81.[1]

Спектрум бил еден од првите компјутери во Обединетото Кралство за широка употреба и имал слично значење во популаризацијата на домашните компјутери како и неговиот пандан од САД - Комодор 64. Појавата на Спектрум довела до бум на фирми што произведувале програми и опрема за него. Ефектите од ова се видливи и денес.[2]

Дизајн[уреди]

Матичната плоча на Зет-Икс Спектрум 48K (Верзија 3B — 1983).

Спектрум е базиран на Зилог 80А (Xylog 80A) централен процесор кој работи на 3,5МХз. Има 16кБ РОМ и 48кБ РАМ меморија (првите верзии имале 16кБ РАМ). Електронскиот дизајн е на Ричард Алтвасер, а надворешниот изглед на Рик Дикинсон, обајцата вработени на Синклер Рисрч.[3]

Компјутерот не користел специјален монитор, туку стандарден телевизор од тоа време преку внатрешен РФ модулатор и антенски приклучок. Текстот се прикажувал во матрица од 24 реда со по 32 знаци во секој ред. Во графички мод на работа секој од тие елементи на матрицата имал 8х8 точки (пиксели), па вкупната резолуција била 256х192 точки. Боите се дефинирале во 15 нијанси: 7 бои со по две нивоа на осветленост плус црна.[4]

Звукот го произведувал преку внатрешен еднотонски бип способен да продуцира 10 октави и 10 полутона.

Компјутерот имал и надворешен бас за проширување со специјален конектор, аудио влез и излез за поврзување со касетофон. Касетофонот служел и за вчитување и снимање на програмски код и податоци од и во компјутерот.

Тастатурата била гумена, слично на калкулаторите од тоа време.

Спектрум користел БЕЈЗИК интерпретер кој бил вчитан во РОМ меморијата со основните системски рутини.

Надворешните димензии биле 233x144x30 (ШхДхВ) и тежел околу 552грама. Користел надворешно напојување со трансформатор.

Програми[уреди]

Екран од Ребелстар, позната игра за Спектрум.

Спектрум имал многу голема база на корисници. Бидејќи бил евтин и едноставен за користење, Спектрум бил почетна точка во кариерата на многу програмери од тоа време. Биле произведени преку 14.000 програмски наслови, за Спектрум во само неколку (2-3) години додека бил актуелен.[5] И покрај тоа што повеќето биле игри, имало и разни програмски јазици, бази на податоци, процесори на текст, табели и др.

Програмите се дистрибуирале преку аудио-касети,[6] и покрај разликите во квалитетот на репродукцијата на звукот, снимањето на програмите од и во компјутерот било прилично успешно.

Наводи[уреди]