Отпорник
Отпорник е електричен или електронски елемент кој се спротивставува на течењето на електричната струја низ него, и со тоа предизвикува пад на напонот меѓу своите два изводи според Омовиот закон:
каде I е струјата која поминува низ спроводникот во ампери , V е потенцијалната разлика во волти , и R е отпорот на спроводникот во оми. Поспецифично , Омовиот закон вели дека отпорот R во релацијата е константен , без разлика на струјата I.
Електричната отпорност е еднаква на падот на напонот низ отпорникот поделена со струјата низ него при константна температура. Отпорниците се употребуваат во електрични и електронски кола. Електричната отпорност се мери во Оми (Ω). Бидејќи отпорниците се произведени со голем опсег на отпор , се користат и милиоми(1 mΩ = 10−3 Ω) , киломи(1 kΩ = 103 Ω) како и мегаоми(1 MΩ = 106 Ω)
Симболи на отпорник: симболите со стрелка означуваат променлив отпорник (потенциометар)
Содржина |
Преферирани вредности [уреди]
Отпорниците се произведуваат во вредности од мили-оми до гига-ом, обично во серии од вредности определени од Меѓународната Електротехничка Комисија[1]. Сериите се наречени E6, E12, E24, E96 и E192, зависно од тоа колку вредности има од 10 до 100 (нпр. серијата Е6 има 6 вредности: 1; 2,2; 3,3; 4,7; 5,6 и 6,8.
Означување на отпорниците [уреди]
Означување со 4 прстени [уреди]
Иако на некои отпорници е напишана вредноста на нивната електрична отпорност, најчесто означување е со четири обоени прстени околу телото на отпорникот. Кодирањето е едноставно: првите две бои ја означуваат вредноста, третиот е мултипликатор (бројот на нули - 10n), а четвртиот прстен ја означува прецизноста односно толеранцијата.
| Боја на прстенот | 1. | 2. | 3.(мултипликатор) | 4.(толеранција) |
|---|---|---|---|---|
| Црна | 0 | 0 | ×100(=1) | |
| Кафена | 1 | 1 | ×101 | ±1% (F) |
| Црвена | 2 | 2 | ×102 | ±2% (G) |
| Портокалова | 3 | 3 | ×103 | |
| Жолта | 4 | 4 | ×104 | |
| Зелена | 5 | 5 | ×105 | ±0,5% (D) |
| Сина | 6 | 6 | ×106 | ±0,25% (C) |
| Виолетова | 7 | 7 | ×107 | ±0,1% (B) |
| Сива | 8 | 8 | ×108 | ±0,05% (A) |
| Бела | 9 | 9 | ×109 | |
| Златна | ×10-1 | ±5% (J) | ||
| Сребрена | ×10-2 | ±10% (K) | ||
| Без боја | ±20% (M) |
Означување со 5 прстени [уреди]
Означувањето со 5 прстени се користи за поголема прецизност и за отпорници со пониска толеранција (1%, 0.5%, 0.25%, 0.1%). Принципот е ист како кај означувањето со 4 бои, разликата е во тоа што првите 3 прстени го означуваат вредноста, четвртиот е мултипликаторот (бројот на нули - 10n), а петтиот е толеранцијата.
Означување на отпорници за површинско нанесување [уреди]
Технологијата за површинско нанесување особено се користи во производството на високо-интегрирани уреди, нпр. компјутерите. Во тој случај, отпорниците се означуваат со 3 бројки, од кои првите две се однесуваат на значајниот број, а третиот е мултипликатор (бројот на нули - 10n). Тука не е означена толеранцијата. На пример:
| "334" | = 33 × 10,000 Ома = 330 кило-ома (kΩ) |
| "222" | = 22 × 100 Ома = 2,2 kΩ |
| "473" | = 47 × 1,000 Ома = 47 kΩ |
| "105" | = 10 × 100,000 Ома = 1 мега-ома (МΩ) |
| "220" | = 22 × 1 Ома = 22 ома (Ω) |
Наводи [уреди]
Видете и: Отпорници