Отпорник

Разни отпорници.

Отпорник е електричен или електронски елемент кој се спротивставува на течењето на електричната струја низ него, и со тоа предизвикува пад на напонот меѓу своите два изводи според Омовиот закон: $R = \frac {V}{I}$

Електричната отпорност е еднаква на падот на напонот низ отпорникот поделена со струјата низ него при константна температура. Отпорниците се употребуваат во електрични и електронски кола. Електричната отпорност се мери во Оми (Ω).

Симболи на отпорник: симболите со стрелка означуваат променлив отпорник (потенциометар)

Преферирани вредности

Отпорниците се произведуваат во вредности од мили-оми до гига-ом, обично во серии од вредности определени од Меѓународната Електротехничка Комисија. Сериите се наречени E6, E12, E24, E96 и E192, зависно од тоа колку вредности има од 10 до 100 (нпр. серијата Е6 има 6 вредности: 1; 2,2; 3,3; 4,7; 5,6 и 6,8.

Означување на отпорниците

Означување со 4 прстени

Отпорник означен со четири прстени (син, сив, црн, златен) од 68 ома и толеранција од ±5%.

Иако на некои отпорници е напишана вредноста на нивната електрична отпорност, најчесто означување е со четири обоени прстени околу телото на отпорникот. Кодирањето е едноставно: првите две бои ја означуваат вредноста, третиот е мултипликатор (бројот на нули - 10ⁿ), а четвртиот прстен ја означува прецизноста односно толеранцијата.

Боја на прстенот	1.	2.	3.(мултипликатор)	4.(толеранција)
Црна	0	0	×100(=1)
Кафена	1	1	×101	±1% (F)
Црвена	2	2	×102	±2% (G)
Портокалова	3	3	×103
Жолта	4	4	×104
Зелена	5	5	×105	±0,5% (D)
Сина	6	6	×106	±0,25% (C)
Виолетова	7	7	×107	±0,1% (B)
Сива	8	8	×108	±0,05% (A)
Бела	9	9	×109
Златна			×10-1	±5% (J)
Сребрена			×10-2	±10% (K)
Без боја				±20% (M)

Означување со 5 прстени

Означувањето со 5 прстени се користи за поголема прецизност и за отпорници со пониска толеранција (1%, 0.5%, 0.25%, 0.1%). Принципот е ист како кај означувањето со 4 бои, разликата е во тоа што првите 3 прстени го означуваат вредноста, четвртиот е мултипликаторот (бројот на нули - 10ⁿ), а петтиот е толеранцијата.

Означување на отпорници за површинско нанесување

Четири отпорници (елементот горе лево е кондензатор), вклучувајќи два отпорници од 27 Оми и два отпорници од нула Оми. Отпорниците од нула Оми се користат за премостување бидејќи може да се вметнат со машина за нанесување на отпорници.

Технологијата за површинско нанесување особено се користи во производството на високо-интегрирани уреди, нпр. компјутерите. Во тој случај, отпорниците се означуваат со 3 бројки, од кои првите две се однесуваат на значајниот број, а третиот е мултипликатор (бројот на нули - 10ⁿ). На пример:

"334"	= 33 × 10,000 Ома = 330 кило-ома (kΩ)
"222"	= 22 × 100 Ома = 2,2 kΩ
"473"	= 47 × 1,000 Ома = 47 kΩ
"105"	= 10 × 100,000 Ома = 1 мега-ома (МΩ)
"220"	= 22 × 1 Ома = 22 ома (Ω)

Наводи

Видете и: Отпорници

Видете и

• Електрична отпорност
• Електрична спроводливост