Осумдесетгодишна војна

Од Википедија — слободната енциклопедија
Прејди на: содржини, барај
Осумдесетгодишна војна
Veen01.jpg
Опсада на Леиден, 1574.
Датум 1566-1648
Место Ниски Земји
Исход Договорот од Минстер;
Независност на [[]]
Завојувани страни
 Холандска Република
Англија Кралство Англија
Шпанија Шпанска империја

Осумдесетгодишната војна или Војна за холандската независност (1568-1648[1]) започнала по избувнувањето на холандското востание кое главно било насочено против Филип II од Шпанија, кој управувал со Хабсбуршка Холандија. Војната завршила со потпишување на Вестфалскиот договор. По крајот на војната, од територијата на Шпанија се отцепиле седум покраини, и ја формирале Холандската Република. Денешните земји Луксембург и Белгија останале под власта на Шпанија. Со создавањето на земјата исто така дошло и до основање на првите републики во Европа. По крајот на војната, новата република станала една од најголемите поморски сили во светот. Јужниот дел на Холандија (денешна територија на Белгија, Луксембург и северна Франција) за некое време останале под шпанска власт. Меѓутоа, долгата депресивна доминација на Шпанија во јужниот дел од земјата предизвикала бегството на голем дел од интелектуалната елита во северниот дел од земјата. Војната може да се подели во две фази: Војна за независност на Холандија и признавање на независноста од страна на европските сили.

Причини[уреди]

Императорот Карло V, кој бил роден во Гент и одраснал во Холандија уживал голема популарност во земјата. Во 1556 година тој абдицирал на сметка на својот син Филип II од Шпанија. Новиот император бил заколнет католик, и сакал да ја одржи својата вера во својата земја. Но, во исто време, во Холандија започнало да се шири Протестантството, особено Калвинизмот.

Во 1596 година, во градот Антверпен пред катедралата се случил инцидент помеѓу калвинистите и католиците. Овој инцидент бил повод калвинистите да започнат со напади кон црквите и да ги уништуват статуите на католичките светци. Нередите продолжиле неколку месеци, па затоа Филип од Шпанија испратил дел од својата армија за да го задуши бунтот и да воспостави ред. Можеби најголемата причина за војната била издадената пресуда од страна на Светата престолнина на 16 февруари 1568 година, според која сите граѓани на Холандија со мал исклучок се осудуваат на смрт. По само неколку денови, тоа било потврдено и од страна на кралот Филип и наредил наредбата на Папата да биде исполнета. Оваа пресуда во исто време претставува и најголемата смрттна пресуда изречена некогаш во историјата. Таа опфаќала околу 3.000.000 жители на Холандија.

Текот на војната[уреди]

Вилхелм I Орански, кој имал кралско потекло, застанал на чело на востанието. Во почетокот, шпанските војски напредувале многу брзо. Тие го зазеле Антверпен и други фламандски и нидерлански градови. Но, кога војната започнала да се разгорува, Холандија успеала главно преку опсади да зазеде голем број на територии од денешната нејзина територија, но не и Фландрија, кое подоцна довело до распаѓање на земјата на два дела. Вестфалскиот мир кој бил потпишан на 1 јануари 1648 година ја потврдил независноста на холандските покраини од Шпанската империја.

Наводи[уреди]

  1. The Dutch States-General, for dramatic effect, decided to promulgate the ratification of the Peace of Münster (which was actually ratified by them on May 15, 1648) on the 80th anniversary of the execution of the Counts of Egmont and Horne, June 5, 1648. See Maanen, H. van (2002), Encyclopedie van misvattingen, Boom, p. 68. ISBN 90-5352-834-2.