Олимпија де Гуж

Од Википедија — слободната енциклопедија
Прејди на: содржини, барај


Олимпија де Гуж
Роден(а) 7 мај 1748(1748-05-07)
Монтобан, Гиен, Франција
Починал(а) 3 ноември 1793(1793-11-03) (на 45 год.)
Конкорд, Париз, Франција
Занимање Феминистка, активистка, драмски автор, аболиционистка
Потпис

Олимпија де Гуж (7 мај 1748 - 3 ноември 1793) е родена во Монтаубан, во близина на Тулуз, во Јужна Франција како Мари Гуж. Мотивирана од револуционерните случувања од 1789, редовно ги посетувала седниците на Националното собрание. Била француски драмски писател и политички активист, чии списи за правата на жените и за одстранувањето на смртната казна достигнале голема публика.

Таа ја започна својата кариера како драматург во раните 1780-ти. Како што политичките тензии се зголемија во Франција, де Гуж стана се повеќе политички инволвирана. Таа стана поборник за подобрување на состојбата на робовите во колониите во 1788 година. Во исто време, таа почна да пишува политички памфлети. Денес таа е можеби најдобро позната како протофеминистка која побара жените да ги имаат истите права како и мажите. Во нејзината Декларација за Правата на Жената и Граѓанката (1791), таа ја изложи неправедната практика на машкиот авторитет и поимот за машко-женска нееднаквост.

Декларација за Правата на Жената и Граѓанката[уреди]

Олимпија го напиша нејзиното најпознато дело Декларација за Правата на Жената и Граѓанката кратко време откако францускиот устав од 1791 беше создаден. Таа беше вознемирена што уставот, кој го промовираше правото на глас, не го ни спомна женското право на глас. Уставот го даде тоа право само на мажите. Тој исто така не ги спомна клучните прашања како што се правната еднаквост во бракот, правото на жената да се разведе од нејзиниот сопруг ако тој ја злоупотребува, или правото на жената на сопственост и старателство над децата. Затоа таа создаде документ кој требаше да биде изоставениот дел од Уставот на 1791 година, во кој на жените ќе им бидат дадени еднаквите права што ги заслужуваат.

Гуж ја започнува својата декларација со духовит, а и во некои моменти саркастично горчлив, вовед во кој таа ги прашува мажите зошто тие одбрале да ги потчинуваат жените. Нејзината воведна изјава е: "Мажи, зар не сте во состојба да бидете праведни? Ова е жена која го поставува прашањето, ќе и го дозволете барем тоа.“ Во вториот дел од изјавата ја покажува апсурдноста на тоа што мажите им ги одземаат на жените основните човечки права, па таа саркастично прашува дали мажите ќе сметаат дека е неопходно да и го одземат дури и нејзиното право да прашува.

Член Х ја содржи познатата фраза: "Жената го има правото да се качи на скеле, таа мора подеднакво да го има правото да се качи на подиумот." Односно ако жените имаат право да бидат убиени со гилотина, треба да имаат и право да зборуваат.

Во нејзиниот документ Гуж ги воспоставува правата на жените врз основа на нивната рамноправност со мажите: дека и тие се луѓе и се способни за истите мисли.

Надворешни врски[уреди]