Зракоперки

Од Википедија

Зракоперкови риби Фосилен опсег: доцен силур–денес
Платиче, Rhodeus sericeus
Научна класификација
Царство: Животни Тип: Хордати Инфратип: ‘Рбетници со вилица Надкласа: Коскени риби Класа: Actinopterygii Клајн, 1885
Поткласи
Chondrostei Neopterygii Видете го текстот за редови.

Зракоперките (класа Actinopterygii) се група на коскени риби кои се познати и под името актинопи. Оваа група содржи околу половина од сите ‘рбетници и околу 96% од сите живи риби. Денешните зракоперкови риби се карактеризираат со присуството на зрачно распоредени ковчиња во перките (оттука и името), потоа единечна грбна перка, затворен сензорен канал во дентарната коска, посебно ткиво наречено ганоин и неколку други анатомски својства. Околу 40% од живите зракоперкови риби живеат исклучително во слатките води. Другите населуваат најмногу морски, соленикави или комбинирани живеалишта.

Фосилните податоци укажуваат на тоа дека зракоперковите риби се речиси стари како и доцниот силур (пред околу 420 милиони години). Фосилните зракоперкови риби се доста распространети, со што претставуваат најмногубројни фосили на ‘рбетници со целосен скелет. Многу помали групи на раните зракоперкови риби, како пикнодонтите, семионотиформите и палеонисциформите, се изумрени веќе десетици милиони години. Други зракоперкови групи, како Cheirolepiformes, се изумрени веќе речиси илјадници милиони години. Врз основа на фосилните податоци, најглавната диференцијација на оваа класа започнала во доцниот мезозоик.

[уреди] Таксономија

Систематиката на зракоперковите риби (како и секоја друга систематика) е во постојан флукс. Меѓутоа, зракоперковите се класифицираат на следниот начин:

• Поткласа Chondrostei
  • Ред Многуперки (Polypteriformes), вклучувајќи го бихирот (нилската многуперка) и јажестата риба
  • Ред Кечигови риби (Acipenseriformes), вклучувајќи ја есетрата и кечигата
• Поткласа Neopterygii
  • Инфракласа Holostei
    • Ред Оклопни штуки (Lepisosteiformes)
    • Ред Амии (Amiiformes)
  • Инфракласа Целокоскени риби (Teleostei)
    • Суперред Коскојазични риби (Osteoglossomorpha)
      • Ред Osteoglossiformes
      • Ред Hiodontiformes, вклучувајќи ги месечевото око и златното око
    • Суперред Elopomorpha
      • Ред Elopiformes, вклучувајќи ја дама-рибата и тарпонот
      • Ред Albuliformes, спаѓаат коскорибите
      • Ред Notacanthiformes, вклучувајќи ги халосаурите и боцкавите јагули
      • Ред Јагуловидни риби (Anguilliformes), вистинските јагули
      • Ред Торбоусти (Saccopharyngiformes), вклучувајќи ја торбоусната јагула
    • Суперред Харингообразни риби (Clupeomorpha)
      • Ред Харинговидни риби (Clupeiformes), каде спаѓаат харингата и сардината
    • Суперред Ostariophysi
      • Ред Gonorynchiformes, каде спаѓаат млечните риби
      • Ред Шарановидни риби (Cypriniformes), тука припаѓа мрената, златната рипка итн.
      • Ред Харациновидни риби, каде спаѓаат харацините, пираните, секирницата итн.
      • Ред Gymnotiformes, вклучувајќи ја електричната јагула и нож-рибите
      • Ред Сомовидни риби (Siluriformes)
    • Суперред Protacanthopterygii
      • Ред Лососовидни риби (Salmoniformes), каде спаѓаат лососот и пастрмката
      • Ред Штуковидни риби (Esociformes), со најпознатиот претставник штуката
      • Ред Osmeriformes, каде спаѓаат осмеридите и галаксидите
    • Суперред Stenopterygii
      • Ред Ateleopodiformes, the jellynose fish
      • Ред Stomiiformes, including the bristlemouths and marine hatchetfishes
    • Суперред Cyclosquamata
      • Ред Aulopiformes, including the Bombay duck and lancetfishes
    • Суперред Scopelomorpha
      • Ред Myctophiformes, including the lanternfishes
    • Суперред Lampridiomorpha
      • Ред Lampriformes, including the oarfish, opah and ribbonfishes
    • Суперред Polymyxiomorpha
      • Ред Polymixiiformes, the beardfishes
    • Суперред Paracanthopterygii
      • Ред Percopsiformes, including the cavefishes and trout-perches
      • Ред Batrachoidiformes, the toadfishes
      • Ред Lophiiformes, including the anglerfishes
      • Ред Gadiformes, including cods
      • Ред Ophidiiformes, including the pearlfishes
    • Суперред Acanthopterygii
      • Ред Mugiliformes, the mullets
      • Ред Atheriniformes, including silversides and rainbowfishes
      • Ред Beloniformes, including the flyingfishes
      • Ред Cetomimiformes, the whalefishes
      • Ред Cyprinodontiformes, including livebearers, killifishes
      • Ред Stephanoberyciformes, including the ridgeheads
      • Ред Beryciformes, including the fangtooths and pineconefishes
      • Ред Zeiformes, including the dories
      • Ред Gobiesociformes, the clingfishes^[1]
      • Ред Gasterosteiformes including sticklebacks, pipefishes, seahorses
      • Ред Syngnathiformes, including the seahorses and pipefishes^[2]
      • Ред Synbranchiformes, including the swamp eels
      • Ред Tetraodontiformes, including the filefishes and pufferfish
      • Ред Pleuronectiformes, the flatfishes
      • Ред Scorpaeniformes, including scorpionfishes and the sculpins
      • Ред Perciformes 40% of all fish including anabantids, bass, cichlids, gobies, gouramis, mackerel, perches, scats, whiting, wrasses

[уреди] Наводи

1. ↑ In ITIS, Gobiesociformes is placed as the suborder Gobiesocoidei of the order Perciformes.
2. ↑ In Nelson and ITIS, Syngnathiformes is placed as the suborder Syngnathoidei of the order Gasterosteiformes.