Прирок

Од Википедија, слободната енциклопедија
Прејди на: содржини, барај
Поделба на една англиска реченица според традиционалната граматика.

Прирокот е еден од главните составни елементи на реченицата. Традиционалната граматика го гледа прирокот како еден од двата главни елементи во реченицата, покрај подметот. Функцијата на прирокот е да го модифицира подметот. Според современите теории на синтаксата, прирокот соодветува со главниот глагол во реченицата, како и кои било помошни глаголи кои може да се искористат. Современата теорија не ги вклучува подметот и именската фраза на предметот во прирокот.

Прирокот и традиционалната граматика[уреди]

Прирокот во традиционалната граматика се дефинира како составен елемент според кој е карактеризиран подметот. Така, прирокот може да е исказ кој може да биде „вистинит“ за нешто. [1] Според тоа, исказот „се движи“ е вистинит за сите дејства кои се во движење. Класичното сфаќање за прирокот било усвоено горе-долу директно во грчките или латинските граматики и од таму во останатите граматики. Прирокот е еден од главните елементи на реченицата и прирокот го модифицира подметот.[2] Прирокот мора да содржи глагол, а пак глаголот може да побара или подржи останати реченични елементи како што се предмет, предикативи или адјункти.

Таа танцува. прирок со само еден глагол
Томе чита книга. прирок со глагол и директен предмет
Мајката на Томе, Јана, ми даде подарок. прирок составен од глагол, индиректен и директен предмет
Таа слуша радио. прирок со глагол и прилошки предмет
Тие го избрале него за претседател. прирок со глагол, предмет и прирочка именка
Таа го сретна него во паркот. прирок со глагол, предмет и адјункт
Таа е во паркот. прирок со глагол и предлошка фраза

Прирокот дава информации за подметот, за тоа кој е подметот, што работи подметот или каков е подметот. Врската меѓу подметот и прирокот понекогаш се нарекува нексус. Прирочка именска фраза е именска фраза која функционира како главен прирок во реченицата, како на пример во реченицата „Џорџ III е кралот на Англија“, каде „кралот на Англија“ е прирочката именкска фраза. Подметот и именската фраза мора да се поврзани со глагол-врска или наречен копуларен глагол. Прирочка придавка е придавка која функционира како прирок, како во реченицата „Стефан е убав“, каде „убав“ е прирочка придавка. Како и кај прирочката именска фраза, така и тука, подметот и придавката мора да се поврзани со глагол-врска.

Прирокот во македонскиот јазик[уреди]

Crystal Clear app xmag.svg Главна статија: „Прирок во македонскиот јазик.
Состав на прирокот во македонскиот јазик.

Наводи[уреди]

  1. See Kroeger (2005:53).
  2. See for instance The American Heritage College Dictionary (1993:1077) and The Miriam Webster's Dictionary (2004:566).

Литература[уреди]

  • Allerton, D. 1979. Essentials of grammatical theory. London: Routledge & Kegan Paul.
  • Ackerman, F. and G. Webelhuth. 1998. A theory of predicates. Stanford, CA: CSLI Publications.
  • Burton-Roberts, N. 1997. Analysing sentences: An introduction to English grammar. London: Longman.
  • The American Heritage College Dictionary, third edition. 1993 Boston: Houghton Mifflin Company.
  • Bennet, P. 1995. A course in Generalized Phrase Structure Grammar. London: UCL Press Limited.
  • Carlson, G. 1977a. A unified analysis of the English bare plural. Linguistics and Philosophy 1, 3, 413–58.
  • Carlson, G. 1977b. Reference to Kinds in English. New York: Garland. (Also distributed by Indiana University Linguistics Club and GLSA UMass/Amherst.)
  • Carnie, A. 2007. Syntax: A generative introduction, 2nd edition. Malden, MA: Blackwell Publishing.
  • Cattell, R. 1984. Composite predicates in English. Syntax and Semantics 17. Sydney: Academic Press.
  • Chomsky, N. 1965. Aspects of the thoery of syntax. Cambridge, MA: MIT Press.
  • Cowper, E. 1992. A concise introduction to syntactic theory: The government-binding approach. Chicago: The University of Chicago Press.
  • Culicover, P. 1997. Principles and Parameters: An introduction to syntactic theory. Oxford University Press.
  • Downing, A. and P. Locke. 1992. English grammar: A university course, second edition. London: Routledge.
  • Fromkin, V. et al. 2000. Linguistics: An introduction to linguistic theory. Malden, MA: Blackwell Publishers.
  • Haegeman, L. 1994. Introduction to government and binding theory, 2nd edition. Oxford, UK: Blackwell.
  • Harrocks, G. 1987. Generative Grammar. London: Longman.
  • Huddleston, R. 1988. English grammar: An outline. Cambridge, UK: Cambridge University Press.
  • Kroeger, P. 2005. Analyzing Grammar: An Introduction. Cambridge: Cambridge University Press.
  • Langendoen, T. 1970. the study of syntax: The generative-transformational approach to the study of English. New York: Holt, Rinehart and Winston, Inc.
  • Lockwood, D. 2002. Syntactic analysis and description: A constructional approach. London: continuum.
  • Matthews, P. 1981. Syntax. Cambridge, UK: Cambridge University Press.
  • McCawley, T. 1988. The syntactic phenomena of English, Vol. 1. Chicago: The University of Chicago Press.
  • The Merriam Webster Dictionary. 2004. Springfield, Massachusetts: Merriam-Webster.
  • Napoli, D. 1989. Predication theory: A case study for indexing theory. Cambridge, UK: Cambridge University Press.
  • Napoli, D. 1993. Syntax: Theory and problems. New York: Oxford University Press.
  • Osborne, T., M. Putnam, and T. Groß 2013. Catenae: Introducing a novel unit of syntactic analysis. Syntax 16, in press.
  • Parisi, D. and F. Antinucci. 1976. Essentials of grammar. Translated by E. Bates. New York: Academic Press.
  • van Riemsdijk, H. and E. Williams. 1986. Introduction to the theory of grammar. Cambridge, MA: The MIT Press.
  • Thomas, L. 1993. Beginning syntax. Oxford, UK: Blackwell.

Поврзано[уреди]