Германски дијалекти

Од Википедија — слободната енциклопедија
Прејди на прегледникот Прејди на пребарувањето

Германските дијалекти доминираат со географското проширување на консонантното нагласување на високо-германскиот јазик, такашто непрестано се надоврзуваат со холандскиот јазик.

Дијалекти[уреди | уреди извор]

Различни германски дијалекти во однос на стандарниот германски јазик[уреди | уреди извор]

Во германската лингвистика германските дијалекти се разликуваат во однос на стандарниот германски јазик.

  • Германските дијалекти се разликуваат традиционално и локално ниво. Тие традиционално се проследени наназад од различни германски племиња. Многу од нив тешко се разбирливи особено за оние кои добро го познаваат стандарниот германски јазик, бидеќи често се разликуваат од стандарниот германски јазик во лексилогијата, фонологијата и синтаксата. Ако сакаме да издвоиме кратка дефиниција врз основа на взаемната разбирливост на германските дијалекти можеме да кажеме дека тие се сметаат за ралични јазици (на пример, во поглед на етнологијата.). Меѓутоа ваквото гледиште во германската лингвистика е невообичаено.
  • Разликите од германскиот стандарден јазик во однос на германските дијалекти се однесуваат различно во разни локални области на плурицентричниот стандарден германски јазик. Тие се разликуваат само малку во лексиконот и фонологијата. Во одредени региони, особено во Северна Германија, германските дијалекти се заменуваат со традиционалните германските дијалекти.

Германски дијалекти[уреди | уреди извор]

Германските дијалекти значително се разликуваат од соседните дијалкти кои се меѓусебно разбирливи за зборување. Ниско-германските, средно-германските и високо франкофонските дијалекти, па дури и централно-германските дијалекти кога се зборуваат во нивната најчиста форма луѓето тешко се разбираат особено оние кои го знаат само стандарниот германски јазик. Сепак, сите германски дијалекти припаѓаат на дијалектите кои што се поврзани со високо и ниско германските дијалекти. Во минатото (приближно до крајот на Втората светска војна) се појавил дијалект кој бил поврзан со сите конинентални западногермански јазици, бидејќи речиси секој пар на соседни дијалекти биле совршено меѓусебно разбирливи. Германските дијалекти обично се поделени на ниско-германски и високо-германски дијалекти. Термините произлегуваат од географските карактеристики на теренот каде што се зборува, а не од социјалниот статус кој се однесува на нив.

Ниско-германски дијалекти[уреди | уреди извор]

Ниско германските наречја (во Германија обично наречени „Platt“ или „Plattdeutscх“) се сметаат за дијалекти на германскиот јазик и се издвојуваат како посебни јазици за разлика од некои други јазици ( често наречени ниско-саксонски јазици). Лингвистички, ниско-германските дијалекти (како што е „Ingvaeonic“) и ниско-франкофонските дијалекти (како што е „Istvaeonic“) се групирани заедно, бидејќи и двете не припаѓаат на виско-германските дијалекти. Ниско-германските дијалекти понатаму се поделени на холандско- ниско-саксонски, западно-ниско-германски и источно-ниско-германски дијалекти.

Средно-ниско-германскиот дијалект претставувал лингва франка на Ханзеатската лига. Овој дијалект бил предоминантен јазик во Северна Германија, каде што се извршиле неколку ипечатени преводи на Библијата на ниско-германски дијалект. Оваа голема доминантност се променила во 16-тиот век. Во 1534 година била испечатена Библијата од страна на Мартин Лутер, овој превод се смета за важен чекор кон еволуцијата на раниот, нов и високо -германски дијалект. Тоа било за цел за полесна разбирливост во изобилство за целата публика основана на виоко-германските вариетети. Раниот нов-високо германски јазик се здобил со поголемо достигнување отколку ниско-сакасонскиот јазик и станал јазик на науката и литературата. Други фактори исто така биле и губењето важност на Ханзеатската лига во исто време додека биле основани нови трговски патишта до Азија и до Америка и дека во тој период најмоќните држави биле лоцирани во Средна и Јужна Германија.

18-тиот и 19-тиот век беа обележани со масовно образование јазикот во училиштата бил стандарниот германски јазик. Ниско-саксонскиот јазик бавно се враќал наназад се додека не станал јазик за необразованите луѓе во домашна употреба. Денес, ниско-саксонскиот може да се подели во две групи: ниско-саксонски вариетети со (разумен, голем,обемен) стандарден германски прилив и вариетети на стандарден гремански јазик со ниско-саксонско влијание („Missingsch“). Денес ниско-саксонските дијалекти се широко распостранети, особено кај постарите лица во северните делови на Германија кои што повеќе го разбирале и зборувале јазикот за разлика од помалдите лица кои што потешко ги разбирале и зборувале овие дијалекти.

Високо-германски дијалекти[уреди | уреди извор]

Високо-германските дијалекти, како што е дијалектот „Ирмиониц“, се поделени на централно-германски, високо-франкофонски и највисоки германски дијалекти.

Во централно-германските дијалекти спаѓаат (Рипуариан, Моселле Францониан, Централ Хессиан, Еаст Хессиан, Нортх Хессиан, Тхурингиан, Нортх Уппер Саxон, Рхине Францониан, Лорраине Францониан, Силесиан Герман, Хигх Пруссиан, Лауситзисч-Неумäркисч и Уппер Саxон). Овие дијалекти се зборуваат во јуоисточна Холандија, источна Белгија, Луксембург, во некои делови на Франција и во Германија во областа од реката Мајна до јужниот раб на низините. Модерниот стандарден германски јазик се базира во централна и горна Германија, но вообичаениот германски термин за модерен стандарден германски јазик е високо-германскиот јазик. Различните варијанти на „Тхе Моселле Францониан“ дијалекти кои што се зборувале во Луксембург беа официјално стандардизирани и институционализирани кои подоцна се издвоил и се сметал за посебен јазик, познат како, луксембуршки јазик.

Високо-франкофонските дијалекти се преодни дијалекти помеѓу двете поголеми високо-германско јазични групи. Високо-франкофонските дијалекти ги вклучуваат источно-франкофонскиот и јужно-франкофонскиот дијалект.

Високо-германските дијалекти ги вклучуваат алсатскиот, ниско-германскиот, централно-германскиот, високо-германскиот, највисокиот германски, јужно австро-баварскиот, централно австро-баварскиот и северно австро-баварскиот. Овие дијалекти се зборуваат во делови од Алзас, Јужна Германија, Лихтенштајн, Австрија и во германското говорно подрачје на [вајцарија и Италија. Високо-германски дијалекти во Полска и Романија се „Wyмyсорyс“, „Сатхмарисч“ и „Сиебенбüргисч“. Високо-германските дијалекти се зборуваат од ашкеназиски евреи (главно во Царска Русија, потоа во поранешниот Советски Сојуз и Полска), кои што се одликуваат со неколку посебни карактеристики, притоа се издвојуваат како посебни јазици, како што е на пример јазикот наречен „Yиддиш“. Овие дијалекти се единствените во германскиот јазик каде не се употребува латинското писмо како во стандардниот германски јазик. Откако овие дијалекти се разиле во дунавската област, постоеле некои сличности во централните и горно-геманските дијалекти во овој регион.

Германските дијалекти во прекуокеанските земји[уреди | уреди извор]

Дијалектите на германски кои се, или кои што биле првенствено се зборувале во колониите или заедниците основани од страна на луѓето кои го зборувале германскиот јазик и кои потсетувале на дијалектите од регионите од каде што дошле основачите. На пример, во Пенсилванија дијалектите наликуваат на, фалечките и хутерските германски дијалекти од Корушка, додека пак дијалектите на „Venezuelan Aleman Coloniero“ се поретки.

Германскиот дијалект наречен „Амана“[уреди | уреди извор]

Амана германскиот е дијалект во западно-централна Германија. Овој дијалект се зборува во Амана колониите во Ајова, кој е основан со голема инспирација од основачите со германско потекло. Германскиот дијалект „Амана“ потекнува од хесенскиот, кој претставува друг западно- централен германски дијалект. „Амана“ германскиот дијалект исто така се нарекува и колониско-германски во стандардниот германски јазик.

Бразилско-германскиот дијалект[уреди | уреди извор]

Во Бразил, најголема концентрација на германските говорници (германско-Бразилски) се лоцирани во Рио Гранде до Сул, каде подоцна се развил „Riograndenser Hunsruckisch“ дијалект, особено во областите на Санта Катарина, Парана и Еспирито Санто, исто така и во Петрополис (Рио де Жанеиро).

Чилеанскиот германски дијалект[уреди | уреди извор]

„Lagunen-Deutsch“ дијалектот спаѓа во редот на високо-германскиот јазик, кој што се зборува во Чиле.

Повеќето говорници на дијалектот ”Lagunen-Deutsch” живеат околу езерото „Llankuihue“. Во дијалектот на „Lagunen-Deutsch“ се вметнати елементи од шпанскиот јазик. Ова вклучува создавање на лажни парови во шпанскиот јазик кои што го променуваат значењето во дијалектот „Lagunen-Deutsch“ Географското потекло на повеќето или на сите говорници на „Lagunen-Deutsch“ е чилеанскиот, каде што претците емигрирле од Европа во 19 и 20. век.

Германскиот дијалект во Тексас[уреди | уреди извор]

Германскиот јазик главно се користел во училиштата, црквите и бизнисите во околината на Тексас, Остин и Сан Антонио. Во октомври 2013 година, проектот за германскиот дијалект на Универзитетот во Тексас се снимал останатиот германски дијалект во централниот дел на Тексас. Овој дијалект се карактеризира со губење на усното заокружување на фонемата / yː /.