Лице со лузна

Од Википедија — слободната енциклопедија
Прејди на: содржини, барај
„Лице со Лузна“
Scarface-mkd.jpg
Режирано од Брајан Де Палма
Продуцент Мартин Бригмен
Сценарист Оливер Стоун
Настапуваат Ал Пачино
Стивен Бауер
Мишел Фајфер
Мери Елизабет Мастрантонио
Роберт Лоџа
Ф. Мари Абрахам
Херис Јулин
Музика Џорџо Мородер
Кинематографија Џон А. Алонсо
Дистрибутер Universal Pictures
Премиера 9 декември, 1983
Времетраење 170 мин.
Држава Flag of the United States.svg САД
Јазик англиски
Буџет $25,000,000[1]
Бруто заработка $65,884,703[2]

Лице со лузна (анг. Scarface) e американски филм од 1983. режиран од Брајан де Палма, додека приказната ја напишал Оливер Стоун. Филмот го следи искачувањето и падот на гангстерот Тони Монтана, кој како сиромашен кубански имигрант доаѓа во Флорида и започнува да гради криминална кариера, полека преземајќи ја локалната трговија со дрога. Како инспирација послужил истоимениот филм од 1932. базиран на животот на Ал Капоне, злогласниот американски гангстер кој имал прекар „Лице со лузна“. Филмот стекна голема популарност и стана елемент од поп културата. Неговите делови често се пародираат и спомнуваат во другите филмови, серии и песни. Особено е популарен помеѓу припадниците на генгста рап субкултурата. Серијата видеоигри Grand Theft Auto исто така е инспирирана од филмот и содржи бројни референци од ликот на Тони. Во 2006 год. излезе видеоиграта Scarface: The World is Yours.

Улоги[уреди]

Актер Улога
Ал Пачино Тони Монтана
Стивен Бауер Мени Реј
Мишел Фајфер Елвира
Мери Елизабет Мастрантонио Џина
Роберт Лоџа Френк Лопез
Миријам Колон Мама Монтана
Ф. Мари Абрахам Омар Суарез
Пол Шенар Алехандро Соса
Херис Јулин Мел Бернштајн
Ангел Салазар Чи Чи
Арналдо Сантана Ерни
Пепе Серна Ејнџл
Мајкл Пи Моран Ник „Свињата“
Ал Израел Хектор „Краставата жаба“
Марк Марголис Алберто

Приказна[уреди]

Во 1980. година, младиот кубански криминалец Тони Монтана (Пачино), заедно со илјадници сонародници, доаѓа во Флорида, во склопот на големиот прогон несакани членови од друштвото кое го организирала комунистичката власт на Кастро. Заедно со своите пријатели од затвор и криминалниот партнер Мени Реј (Бауер) се наоѓаат во бегалски камп, каде американските власти ги држат додека не се договорат што ќе биде со нив. Таму ги контактира Френк Лопез (Лоџа), локален дистрибутер на дрога и во замена за зелени карти бара од нив да убијат еден комунист кој е исто така протеран и затворен со нив.

Со добивање дозвола започнуваат да работат обична работа, но незадоволни од тоа ја прифаќаат понудата од помошникот на Лопез за работење во трговијата со дрога. Во хотелот во Мајами се состануваат со Колумбијците кои пробуваат да ги измамат, па доаѓа до судир во кој го заробуваат Тони и неговиот соработник. Тони е присилен да гледа како неговиот колега ги сечат жив со моторна пила, а него од истата судбина го спасува Мени кој упаѓа и ги убива Колумбијците. Тони самиот ги носи парите и кокаинот кај Лопез, кој веднаш го вработува; тогаш ја забележува и Елвира, девојката на работодавачот. Со текот на следните месеци Тони брзо напредува во криминалната хиерархија со вршење разни валкани работи. Ја контактира и својата сестра Џина на која сака да ѝ помогне и да ја заштити од криминалните кругови во кои самиот се движи, но таа зад неговиот грб започнува да се гледа со Мени.

На патот кон Боливија, каде се договара за трговијата со дрога со Алехандро Соса (Шенар), локален моќник, Тони започнува да работи сам занемарувајќи го авторитетот на Лопез. Наскоро доаѓа во судир со поранешниот работодавач кој пробува да го убие. Извлекувајќи се жив од нападот, заминува кај Лопез и го убива него и неговиот корумпиран полициски соработник. Тони ја презема работата на Лопез, како и повеќето од трговијата со дрога во Мајами. Се жени со Елвира и живее многу раскошно, но наскоро станува зависен од дрога што го нарушува односот со неговата жена, која исто така станува зависна. Мени исто така сè повеќе се оддалечува од него, се занимава со самостојни работи и се вклучува во врска со Џина, спрема која кај Тони исто растат повеќе од братски чувства.

Со влегувањето во проблеми со законот околу својата илегална работа, Тони се спасува од долгогодишен затвор само благодарение на интервенцијата на Соса кој има врска на високи положби во САД. Наскоро се разделува со Елвира по жестока кавга во ресторан; станува видливо дека психичката состојба на Тони е нарушена. Во замена за услугата на Соса, мора да помогне во убиство на боливиски новинар кој во САД се спрема да открие шокантни податоци за корупцијата во својата земја. Со автомобил го вози боливскиот егзекутер кој ќе го направи убиството со активирање на бомба поставена во автомобилот на новинарот. Но, забележувајќи дека во тој автомобил се и неговата жена и деца, Тони се предомислува и го убива човекот на Соса со што се наоѓа во судир со моќниот Боливиец.

Во состојба на лудило Тони заминува кај својата сестра; шокирајќи се што Мени му ја отворил вратата од нејзината куќа, го убива додека Џина му објаснува дека штотуку се венчале. Тони заминува дома и зема кокаин. Во состојба на наркоза не приметува дека куќата му ја напаѓа цела војска од убијци на Соса која тивко ги елиминира сите негови чувари. Во канцеларијата на Тони се појавува Џина која хистерична и полугола го провоцира околу неговите инцестички чувства пред да земе пиштол и да го застрела во ногата. Истовремено на балконот од канцеларијата се појавува еден од напаѓачите кој ја убива гледајќи ја дека држи пиштол. Измамениот Тони сега доаѓа во свест и го убива напаѓачот. „Збогувајќи се“ со веќе мртава сестра, зема пушка и се соочува со остатокот од војската на Соса, која веќе ги убила сите негови луѓе. Во лудачка борба Тони убива многу од луѓето на Соса и потполно ја демолира куќата, но бројно надмоќните напаѓачи сепак го совладуваат: водачот смртно го застрелува во грбот, а Тони паѓа од скалите во базенот, така што глобусот со натпис Светот е твој (анг. "The world is yours") му се наоѓа над телото.

Реакција[уреди]

„Лице со лузна“, од неговото прво издание, направи контроверзност со насилството и јазикот во филмот и прими многу негативни оцени од филмските критичари. И покрај тоа, филмот премина заработка од 65 милиони долари во целиот свет. Во специјалното издание на два дискови, продуцентот на филмот Мартин Брегмен изјави дека филмот бил добро оценет од единствениот забележлив критичар, Винсент Кенби од "The New York Times". Исто така, Роџер Еверт го оцени филмот со четири од четири ѕвезди во неговиот преглед од 1983 година, а потоа го додаде во неговата листа на „Одлични филмови“. Со текот на времето, прегледите за филмот се сменаа од негативни во омилено позитивни.

Критики и награди[уреди]

Во јуни 2008, Американскиот филмски институт ја откри неговата листа на „Десет топ десет“ - најдобрите десет филмови во десет „класични“ жанрови на американските филмови сочинет од преку 1500 луѓе од заедмоцата за креативност. „Лице со лузна“ беше признаен за десеттиот најдобар во гангстерскиот жанр. Цитатот "Say hello to my little friend!" го зазеде 61. место на листата на „100 години AFI... 100 филмски цитати“. Entertainment Weekly го рангира филмот како 8. на нивната листа „Топ 50 култни филмови“, и списанието Empire го стави како 284. во најдобите 500 филмови на сите времиња. Во 2010, VH1 го оцени филмот како 5. во нивната листа од 100 најдобри филмови на сите времиња. „Лице со лузна“ беше еден од првите филмови употребувајќи го толку често зборот „еби“ и првиот кој го употребил зборот преку 200 пати.

„Лице со лузна“ имаше три номинации за Златен Глобус; Ал Пачино заработи номинација за Најдобар актер во драма филм, Стивен Бауер беше номиниран за Најдобар актер со споредна улога и Џорџо Мородер беше номиниран за Најдобро оригинално музичко достигнување. Де Палма беше номиниран, но не победи, за Razzie награда за најлош режисер.

Видеоигри[уреди]

Лиценцираната игра, Лице со лузна: Светот е твој (анг. Scarface: The World Is Yours), беше објавена во Септември и Октомври 2006, надоградена во Јуни 2007. Развиена е од Radical Entertainment и објавена од Vivendi Universal Games. Играта е квази-продолжение базирано на премисата која Тони ја преживеа по нападот на крајот од филмот, но ја изгуби криминалната империја и целта на играчот е да ја обнови. Објавени се Wii, PS2, Xbox и PC верзии.

Radical и Vivendi исто така објавија и втора лиценцирана видеоигра, Лице со лузна: Пари, Моќ, Почит (анг. Scarface: Money, Power, Respect), во Октомври 2006. Играта е слична како и првата каде се врши повеќе контрола над империјата со кокаин и трева, а во Пари, Моќ, Почит најмногу е фокусирано истребувањето банди, зголемување на почитта и целосна реконструкција на империјата. До денес, од играта е објавена само PSP верзија.

Во Global Operations на колумбиската мапа, канцеларијата на шефот на дрогата е скоро идентична како таа од Тони Монтана и останатиот дел од дворецот е многу сличен како неговиот.

Хит играта Grand Theft Auto: Vice City има исто некои мажи со „Лице со лузна“, како местото со познатата крвава бања во празен апартман, заедно со моторна пила која може да се употреби како оружје. Клубот Малибу е исто многу сличен со клубот Вавилон. Другите сличности вклучуваат зделка со дрога која се одвива погрешно, мисија да се убие шеф-дилер на кокаин слична со убиството на Френк од страна на Тони и Мени и дворец со канцераија и ходник многу сличен како тој од Тони фо филмот. Протагонистот Томи Верчети е цврсто базиран врз Тони Монтана. Последната мисија во која Томи мора да се одбрани од десетици вооружени луѓе кои бурно навлегуваат во дворецот е паралелна со крајот на филмот.

Музиката од филмот на „Лице со Лузна“ може исто да се слушне во Grand Theft Auto III, во која песните се објавени на радиото Flashback 95.6 FM.

Играта Hitman: Codename 47 вклулува еден од антагонистите, Пабло Белисарио Окоа, колумбиски шеф на дрога, цврсто базиран врз Тони Монтана од „Лице со лузна“.

Наводи[уреди]

Надворешни линкови[уреди]