Азорска струја

Од Википедија — слободната енциклопедија
Струјата на Азорите претставена северно од Високи Азори, забележана околу 40°С на картата.

Азорска струја е генерално океанска струја која тече од исток кон југоисток во Северниот Атлантски Океан. Потекнува во близина на Големите брегови на Њуфаундленд каде што Голфската струја се дели на два крака, северната гранка се претвора во Северноатлантската струја, а јужната гранка Азорската струја[1].

Неодамнешните истражувања сугерираат дека истекот на солена вода од Средоземното Море игра улога во зајакнувањето на Азорската струја.

Азорската струја потекнува како крак на Голфската струја во близина на Големите брегови (40°СИ, 45°Западно). Во зима, областа на потекло се состои од еден проток, додека во лето протокот се бифуркира; најсеверниот појас тече речиси директно кон регионот на Азорската струја, додека најјужниот појас тече југозападно и прави циклонска јамка пред да се спои со Азорската струја (Клајн и Сидлер 1989). Азорската струја тече кон југоисток додека не го премине сртот на Средниот Атлантик на околу 35°СС, 45°Западно. Потоа патува кон исток помеѓу 32 и 35°С додека не се приближи до африканскиот брег. Овде тој се свртува кон исток кон заливот Кадиз, каде што дел од неговата вода се навлекува во истекувањето на средоземната вода од Гибралтар (Џонсон и Стивенс 2000).

По должината на својата компонента што тече кон исток, Азорската струја произведува три главни гранки што течат кон југ (Клајн и Сидлер 1989). Најисточната гранка се свртува кон југ за да ја нахрани Канарската струја (New et al. 2001; Stramma 1984). Двете други гранки се приклучуваат на северната екваторска струја што тече кон запад (Maillard и Käse 1989). Може да се најде помеѓу околу 23°W и 27°W. Другото може да се најде помеѓу околу 32°W и 36°W. Нивната точна локација варира сезонски и меѓугодишно (Клајн и Сидлер 1989).

Главниот струен млаз Азорски е широк околу 150 km и длабок 1000 m. Силни термохалински градиенти се карактеристични за областа. Близу 34,5°С помеѓу 20°W и 30°W просечната брзина на струјата е околу 10 cm s-1. Затрупаните пловци имаат добиено брзини од 50 cm s-1 во оваа област, додека во блиските контрапротоци тие можат да достигнат 40 cm s-1 (Pingree 1997).

Повеќето испитувања на Азорската струја открија дека неговиот транспорт е 10-12 Sv (Gould 1985; Kät;se et al. 1986; Sy 1988; Stramma и Muller 1989). Исклучок е Pingree (1997), кој пријавил геострофичен транспорт од 26 Sv во близина на 27°W. Иако ова беше транспортот за главниот тековен млаз, најголемиот дел од него беше откажан од соседните контраструи. Pingree и сор. (1999) забележал геострофичен транспорт од 10 Sv кон исток за регионот преку 30,5°N-36,5°N во близина на 25°W-30°W, но вкупниот транспорт на југ преку 20°W-50°W бил 28 Sv.

Кромвел и сор. (1996) забележал постојан проток на запад во близина на 35°С, 28°З, кој патувал на 25 cm s-1. Тие откриле дека овој тек на запад е поладен и посвеж од главното тело на Азорската струја и на тој начин заклучиле дека е предизвикан од ретрофлексијата на поладната, северна страна на струјата. Pingree (1997) ги испитуваше податоците од Лагранж и својствата на масата на водата и покажа дека Азорската струја кружи и на север и на југ во противтекови на запад. На север има циркулација спротивно од стрелките на часовникот, а на југ во насока на стрелките на часовникот.

Литература[уреди | уреди извор]

  • Hans Leip (in германски), Der große Fluß im Meer, Schweizer Druck- und Verlagshaus 
  • John H. Steele, Steve A. Thorpe, Karl K. Turekian (in германски), Ocean Currents: A Derivative of the Encyclopedia of Ocean Sciences, Academic Press 
  • Wolfgang Krauß, "Sonderforschungsbereich 133 Warmwassersphäre des Atlantiks – Eine Dokumentation" (in германски), Berichte aus dem Institut für Meereskunde an der Christian-Albrechts-Universität Kiel (Kiel: Institut für Meereskunde) 258: стр. 129pp., doi:10.3289/ifm_ber_258 
  • Предлошка:Article
  • {{article|langue=en|nom1=Johnson|prénom1=J.|prénom2=I.|nom2=Stevens|année=2000|titre= A fine resolution model of the eastern North Atlantic between the Azores, the Canary Islands and the Gibraltar Strait|périodique=Deep-Sea
  • Дукић Д, Гавриловић Љ. (2006): Хидрологија, ЗУНС, Београд
  • Hans Leip (in германски), Der große Fluß im Meer, Schweizer Druck- und Verlagshaus 
  • John H. Steele, Steve A. Thorpe, Karl K. Turekian (in германски), Ocean Currents: A Derivative of the Encyclopedia of Ocean Sciences, Academic Press 
  • Wolfgang Krauß, "Sonderforschungsbereich 133 Warmwassersphäre des Atlantiks – Eine Dokumentation" (in германски), Berichte aus dem Institut für Meereskunde an der Christian-Albrechts-Universität Kiel (Kiel: Institut für Meereskunde) 258: стр. 129pp., doi:10.3289/ifm_ber_258 

Наводи[уреди | уреди извор]

  1. „Surface Currents in the Atlantic Ocean“. Архивирано од изворникот на 2015-12-21. Посетено на 2022-02-16.

Надворешни врски[уреди | уреди извор]