Воен брод

Од Википедија, слободната енциклопедија
Прејди на: содржини, барај
Моделот USS IOWA (BB-61) од 1984 год.

Воен брод е голем оклопен брод со опрема која главно се состои од тешко калибарно оружје. Додека тие биле најголемите и најдобро вооружените оклопни бродови воопшто, воените бродови биле користени за постигнување контрола врз морињата и го претставувале врвот на поморската моќ на нациите од крајот на XIX век до Втората светска војна. Со подемот на воздушната сила, особено на авионите, воените бродови повеќе не биле во можност да воспостават поморска супериорност, па така повеќето биле повлечени од активна служба.

Модерните воени бродови биле поуспешни со новата помоќна оклопна опрема и го споделувале истото вооружување, со нејзината стандардна големина и цена на воените бродови од претходната генерација, но овие поседувале подобар оклоп и потенцијал за поголемо вооружување со поголема брзина. Дизајнот на воените бродови се развил за да ги вклучи и да се приспособи на технолошките достигнувања на XX век.

Зборот воен брод е кованица смислена околу 1794 год. како блиска поврзаност со изразот „редица на воени бродови“ и тогаш доминантниот „дрвен воен брод“. Дошло до официјална употреба во доцните 1880-тите за да се опише еден вид релевантен брод којшто сега се нарекува "pre-dreadnoughts"(бродови коишто собирале огромен број на калибарно оружје и биле побрзи во историјата карактеристични во XX век).[1]

Во 1906 година со промоцијата на “HMS Dreadnought” се предвестуваше револуција во дизајнот на воените бродови. Подоцнежниот дизајн кој бил под влијание на тој примерок бил наречен "dreadnoughts". Воените бродови биле развивани во овој период од страна првиот британски морски предводник Џеки Фишер. Тие биле предвидени како поефикасни оклопни круизери, коишто можат да го уништат било кој нормален круизер додека се во состојба да ги престигне било кои бродови во можност да потонат. Од 1910 година таканаречените "super-dreadnoughts" биле пуштени во употреба. Во четирите години помеѓу "Dreadnought" и првите "super-dreadnoughts", од Орион класата, во поместување се зголоемила за 25% и тежината на предниот дел на бродот за вооружен напад се зголемила.

Многу патролни и воени бродови од сите видови служеле во Првата светска војна, особено во битката на Јутленд. Ниту еден брод не бил изграден помеѓу времето на генерацијата “Nelsons” од почетокот на 1920-тите и “Dunkerques” oд почетокот 1930-тите поради разни договори, но неколку воени бродови сепак биле конструирани непосредно пред или за време на Втората светска војна. Последниот, “HMS Vanguard”, бил овластен само по војната во 1946 година.[2][3]

Од овој момент па натаму, повеќето воени бродови и сите патролни бродови биле прибирани и расклопувани. “France's Jean Bart ” и “Turkey's Yavuz” биле последните укинати бродови. Сепак, примероците од американската класа “Ајова” биле произведувани до 1992 година со цел да им даде подршка на војниците со огнено оружје; четири биле распоредени во Кореја, еден во Виетнам, а два во Ирак. Девет воени бродови постојат денес како музејски бродови: осум во САД и еден во Јапонија.

Наводи[уреди]

Литература[уреди]

  • Брејер, Зигфрид (1973). „Battleships and Battlecruisers of the world, 1905–1970“. London: Macdonald/Jane's. ISBN 0-356-04191-3. 
  • Хервиг, Холгер (1980). „Luxary Fleet, The Imperial German Navy 1888–1918“. Ashfield Press. ISBN 0-948660-03-1. 
  • Махан, Алфред Таер. Reflections, Historic and Other, Suggested by the Battle of the Japan Sea. By Captain A. T. Mahan, US Navy. US Naval Proceedings magazine; June 1906, volume XXXIV, number 2. United States Naval Institute Press.
  • Мејси, Роберт (1991). „Dreadnought: Britain, Germany and the Coming of the Great War“. Random House, NY. ISBN 0-394-52833-6. 

Надворешни врски[уреди]