Список на македонски зборови од турско потекло

Од Википедија, слободната енциклопедија
Прејди на: содржини, барај

Ова е список на македонски зборови од турско потекло. Во македонскиот јазик има поголем број зборови кои се прифатени од турскиот јазик, но нивното потекло не е само турско, туку може да е и од арапско или персиско потекло. Бидејќи во македонскиот јазик се навлезени од турскиот јазик, таквите зборови се сметаат за турцизми. Најголем број од овие зборови се архаични и не се во активна употреба. Списокот ги наведува македонските и турските зборови, како и нивното значење. Изведените зборови се даваат веднаш под зборот од кој се изведени.

Напомена: Списокот не е целосен.


Азбучник A Б В Г Д Ѓ Е Ж З Ѕ И Ј К Л Љ М Н Њ О П Р С Т Ќ У Ф Х Ц Ч Џ Ш

А[уреди]

македонски турски значење
аба aba 1. груба волнена ткаенина[1]
2. горна облека изрботена од аба
абдал aptal човек со ограничени умствени способности[2]
абер haber информација од некого или за нешто[3]
поим, сознание, претстава
аберџија haberci лице што носи некаква порака[4]
абраш abraş рус човек со бенки на лицето[5]
коњ со бело под опашката или на муцката
аберашест abraşlı изведена придавка од абраш[6]

Ѕ[уреди]

Нема турцизми на буквата ѕ.[7]

Ј[уреди]

македонски турски значење
јанлаш, јалнаш yanlış
1. погрешно, неточно [8]

Љ[уреди]

Нема турцизми на буквата љ.[9]

Н[уреди]

македонски турски значење
ниет niyet
1. намера, решеност [10]

Њ[уреди]

Нема турцизми на буквата њ.[11]

С[уреди]

македонски турски значење
сомун somun
1. цел леб, обично купечки и со тркалеста форма[12]
2. завртка, шраф

Х[уреди]

македонски турски значење
харем harem 1. Женските одделенија на муслиманска куќа[13]
2. сите жени и наложници на еден маж - во земји каде што е дозволено многуженството
харемлак haremlik дел од муслиманска куќа определен за жени[14]
харемски harem изведена придавка од харем[15]
харзувал arzuhâl писмена молба, представка, поднесок[16]
хатишериф şerif султанов указ од 1839 г. со кој им се дадени права на христијаните во Турската империја[17]
хаџи haci се става пред имиња и означува дека личноста била на аџилак, било на Света Гора, било во Ерусалим[18]
хисар hisar тврдина, замок, утврден град[19]

Џ[уреди]

македонски турски значење
џамадан camadan вид елек, извезен со сребро и свила[20]
џамбаз cambaz трговец со коњи[20]
џамија cami муслимански храм[21]
џамфес canfes врста на свилена ткаенина[20]
џан can душа, живот[20]
џанам canım душо моја, душице, животе мој[20]
џангарак çangırtı ѕвонец, ѕвонче, прапорец[20]
џеваир cevahir бесценет камен; нешто од сребро, злато и бесценети камења; скапоцен камен[20]
џевап cevap одвет, одговор[20]
џеза ceza глоба, парична казна[20]
џелеп
џелепски
celep трговец кој купува, гои и препродава добиток на јадро[20]
придавка изведена од џелап
џенабет cenabet несреќен, колнат, проклет човек[20]
џенем cehennem пекол[20]
џенк cenk бој, битка[20]
џепане cephane муниција[20]
џереме cereme глоба, џеза[20]
џубе cübbe долга машка облека без ракави[20]

Ш[уреди]

македонски турски значење
шадрван şadırvan водоскок, фонтана[22]
шаин şahin сокол, особено дресиран за лов на други птици[22]
шаит şahit сведок, очевидец.[22]
шајак
шајачен
şayak вид сукно[23]
придавка изведена од шајак
шака şaka шега[24]
шакаџија şakaci шегаџија[25]
шалвари
шалваришта
шалварчиња
şalvar широки, долги ориентални панталони[26]
аугментатив од шалвари
деминутив од шалвари
шалган şalgam растение чии корени се јадат[27]
шам şam шам - Дамаск, Сирија во составите што почнуваат со шам[22]
шамата
шамати
шаматење
şamata врева[28]
вреви
вревење
шамар şamar шлаканица[29]
шамија şami женска марама за на глава; поголема марама.[30]
шан şan добар глас, углед[31]
шандан şamdan свешник, свеќник[32]
шантан
шантански
şantöz кафе со пеачки[22]
изведена придавка од шантан
шап şap заразна болест кај преживниот добиток[33]
шапка şapka капа, шешир, црна шапка[34]
шарабија şarabi кој има боја на вино[35]
шарлаган şırlağan растително масло - од сусам, афионско семе и сл.[22]
шарлаганџија
шарлаганџилница
şırlağanci оној кој се занимава со производство или продажба на шарлаган[22]
објектот каде се произведува или продава
шат-пат çatpat понекогаш, ретко, одвреме-навреме[36]
шашарма
шашма
шаштиса
шаштисува
шаштисување
şaşmak збрка, збуна[37][38][39]
шашардисува
шашардиса
шашардисување
şaşırmak се збунува, се изненадува[40]
шашкан şaşkın шут, чукнат, налудничав човек[41]
шаливост
шашлив
шашливо
şaşkın кривогледост, кривоглед, кривогледо[42]
шебек şebek вид мајмун[22]
шеј şey ствар, предмет[22]
шејтан
шејтански
şeytan 1. ѓавол, сотона, враг[22]
2. немирен, несташен, ѓаволест[22]
шен
шенлив
şen весел[22]
шербет şerbet 1. ориентална напивка[43]
2. густо растопен шеќер за попарување на некои благи работи: баклава, раванија и сл.
шербетлија şerbetli слатки со шербет, силно засладено[44]
шерет
шеретски
şer итрец, несташен, препреденко[45]
изведена придавка од шерет
шеретлак
шеретува
шеретување
şer итрина, препреденост[46]
тера шерет[47]
терање шерет
шерет şer итрец, несташен, препреденко[48]
шеријат
шеријатски
şeriat збир од религиозни и други правила кај муслиманите, засновани на коранот; свештен закон.[49]
изведена придавка од шеријат
шеќер
шеќерен
шеќерана
шеќерка
шеќеров
шеќерче
шеќерлисува
шеќерлисување
шеќерлисува
şeker засладувач во вид на ситни кристали или друга форма[50]
изведена придавка од шеќер[51]
фабрика за производство на шеќер[52]
вид слатко јаболко[53]
придавка изведена од шеќер[54]
бомбона, шеќерлеме[55]
кристилизира во шеќер[56]
кристализирање во шеќер
кристилизира во шеќер[57]
шеќерлеме şekerleme вид слатко, посластица од шеќер[22]
шеќерлија şekerli што е со шеќер, сладок[22]
шеќерџија
шеќерџиски
шеќерџилница
şekerci oној што прави и продава бонбони и разни други слатки работи[58]
изведена придавка од шеќерџија
дуќан на шеќерџија[59]
шефтелија şeftali вид праска - растение и плод[60]
шеш-беш şeşbeş игра со коцки, коцкање[61]
шешери
шешерење
шешери
şişirme се шири, се кокори, се дуе[62]
дуење, ширење, кокорење
се шири, се кокори, се дуе
шилте şilte мало волнено перниче што се става на миндер, на душек[22]
шиник şinik 1. дрвен цилиндричен сад што служи како мера за жито[22]
2. мера за жито, како определена количина[22]
шира şira благо вино, неферментиран сок од изгмечено грозје[63]
ширден şirden 1. четвртиот дел од желудникот на преживно животно[64]
2. полнети ширдени (вид јадење од јагнешки ширден и желудник)
шиш şiş железен ражен за скара.[65]
шише şişe 1. стаклен сад[66]
2. количина на течност
3. стакло кое го штити пламенот кај газиената ламба
шишенце şişe деминутуив од шише[67]
шишкав şiş дебел, полничок[68]
шуќур şükür како и зраз на благодарност, за изразување на благодарност[22]

Наводи[уреди]

  1. Македонски речник и правопис: аба на makedonski.info
  2. Македонски речник и правопис: абдал на makedonski.info
  3. Македонски речник и правопис: абер на makedonski.info
  4. Македонски речник и правопис: аберџија на makedonski.info
  5. Македонски речник и правопис: абраш на makedonski.info
  6. Македонски речник и правопис: абрашест на makedonski.info
  7. Преглед на зборови што започнуваат на ѕ, Речник на македонскиот јазик.
  8. Македонски речник и правопис: јанлаш на makedonski.info
  9. Преглед на зборови што започнуваат на љ, Речник на македонскиот јазик.
  10. Македонски речник и правопис: ниет на makedonski.info
  11. Преглед на зборови што започнуваат на њ, Речник на македонскиот јазик.
  12. Македонски речник и правопис: сомун на makedonski.info
  13. Македонски речник и правопис: харем на makedonski.info
  14. Македонски речник и правопис: харемлак на makedonski.info
  15. Македонски речник и правопис: харемски на makedonski.info
  16. Македонски речник и правопис: харзувал на makedonski.info
  17. Македонски речник и правопис: хатишериф на makedonski.info
  18. Македонски речник и правопис: хаџи на makedonski.info
  19. Македонски речник и правопис: хисар на makedonski.info
  20. 20,00 20,01 20,02 20,03 20,04 20,05 20,06 20,07 20,08 20,09 20,10 20,11 20,12 20,13 20,14 20,15 „Речник на македонскиот јазик: Архаични зборови: Џ“ (на македонски). http://www.makedonski.info/cat/%D0%90%D1%80%D1%85%D0%B0%D0%B8%D0%B7%D0%B0%D0%BC/%D1%9F. конс. 8 мај 2012. 
  21. Речник на македонскиот јазик: Џ
  22. 22,00 22,01 22,02 22,03 22,04 22,05 22,06 22,07 22,08 22,09 22,10 22,11 22,12 22,13 22,14 22,15 22,16 22,17 „Речник на македонскиот јазик: Архаични зборови: Ш“ (на македонски). http://www.makedonski.info/cat/%D0%90%D1%80%D1%85%D0%B0%D0%B8%D0%B7%D0%B0%D0%BC/%D1%88. конс. 8 мај 2012. 
  23. Речник на македонскиот јазик: шајак
  24. Речник на македонскиот јазик: шака
  25. Речник на македонскиот јазик: шакаџија
  26. Речник на македонскиот јазик: шалвари
  27. Речник на македонскиот јазик: шалган
  28. Речник на македонскиот јазик: шамата
  29. Речник на македонскиот јазик: шамар
  30. Речник на македонскиот јазик: шамија
  31. Речник на македонскиот јазик: шан
  32. Речник на македонскиот јазик: шандан
  33. Речник на македонскиот јазик: шап
  34. Речник на македонскиот јазик: шапка
  35. Речник на македонскиот јазик: шарабија
  36. Речник на македонскиот јазик: шат-пат
  37. Речник на македонскиот јазик: шашарма
  38. Речник на македонски јазик: шашма
  39. Речник на македонскиот јазик: шаштиса
  40. Речник на македонскиот јазик: шашардиса
  41. Речник на македонскиот јазик: шашкан
  42. Речник на македонскиот јазик: шашлив
  43. Речник на македонскиот јазик: шербет
  44. Речник на македонскиот јазик: шербетлија
  45. Речник на македонскиот јазик: шерет
  46. Речник на македонскиот јазик: шеретлак
  47. Речник на македонскиот јазик: шеретува
  48. Речник на македонскиот јазик: шерет
  49. Речник на македонскиот јазик: шеријат
  50. Речник на македонскиот јазик: шеќер
  51. Речник на македонскиот јазик: шеќерен
  52. Речник на македонскиот јазик: шеќерана
  53. Речник на македонскиот јазик: шеќерка
  54. Речник на македонскиот јазик: шеќеров
  55. Речник на македонскиот јазик: шеќерче
  56. Речник на македонскиот јазик: шеќерлисува
  57. Речник на македонскиот јазик: шеќерлиса
  58. Речник на македонскиот јазик: шеќерџија
  59. Речник на македонскиот јазик: шеќерџилница
  60. Речник на македонскиот јазик: шефтелија
  61. Речник на македонскиот јазик: шеш-беш
  62. Речник на македонскиот јазик: шешери
  63. Речник на македонскиот јазик: шира
  64. Речник на македонскиот јазик: ширден
  65. Речник на македонскиот јазик: шиш
  66. Речник на македонскиот јазик: шише
  67. Речник на македонскиот јазик: шишенце
  68. Речник на македонскиот јазик: шишкав

Поврзано[уреди]

Надворешни врски[уреди]