Додекафонија

Од Википедија — слободната енциклопедија
Прејди на: содржини, барај
Арнолд Шенберг, изумителот на додекафонијата

Додекафонијата—исто така позната како дванаесет-тонска техника, дванаесет-тонски серијализам— е музички композициски метод измислен од австрискиот композитор Арнолд Шенберг (1874–1951). Техниката се состои од потребата, сите 12 ноти од хроматската скала да бидат присутни подеднакво пред да се повтори некоја од нив, оневозможувајќи било какво нагласување на одредена нота [1] користејќи тонски серии од 12 ноти. Сите 12 ноти се притоа повеќе или помалку еднакво важни и музиката избегнува било каков тоналитет. Техниката е многу влијателна врз композиторите од средината на 20ти век.

Самиот Шенберг го опишува системот како "Метод на компонирање со дванаесет ноти кои се во однос само помеѓу самите ноти".[2]

Примери[уреди]

Ако се земе в предвид следнава серија:

B, Bb, G, C#, Eb, C, D, A, F#, E, Ab, F

Тогаш ретроградната пермутација е примарната серија во обратен редослед:

F, Ab, E, F#, A, D, C, Eb, C#, G, Bb, B

Инверзијата на примарната серија со инвертирани интервали:

B, C, Eb, A, G, Bb, Ab, C#, E, F#, D, F

И ретроградната инверзија е инвертираната серија во ретрограден редослед:

F, D, F#, E, C#, Ab, Bb, G, A, Eb, C, B

Notes[уреди]

  1. Perle 1977, 2.
  2. Schoenberg 1975, 218.

Sources[уреди]

  • Alegant, Brian. 2010. The Twelve-Tone Music of Luigi Dallapiccola. Eastman Studies in Music 76. Rochester, NY: University of Rochester Press. ISBN 978-1-58046-325-6.
  • Babbitt, Milton. 1960. "Twelve-Tone Invariants as Compositional Determinants". Musical Quarterly 46, no. 2, Special Issue: Problems of Modern Music: The Princeton Seminar in Advanced Musical Studies (April): 246–59.
  • Babbitt, Milton. 1961. "Set Structure as a Compositional Determinant". Journal of Music Theory 5, no. 1 (Spring): 72–94.
  • Brett, Philip. "Britten, Benjamin." Grove Music Online ed. L. Macy (Accessed 8 January 2007), http://www.grovemusic.com.
  • Chase, Gilbert. 1987. America's Music: From the Pilgrims to the Present, revised third edition. Music in American Life. Urbana: University of Illinois Press. ISBN 0-252-00454-X (cloth); ISBN 0-252-06275-2 (pbk).
  • Haimo, Ethan. 1990. Schoenberg's Serial Odyssey: The Evolution of his Twelve-Tone Method, 1914–1928. Oxford [England] Clarendon Press; New York: Oxford University Press ISBN 0-19-315260-6.
  • Hill, Richard S. 1936. "Schoenberg's Tone-Rows and the Tonal System of the Future". Musical Quarterly 22, no. 1 (January): 14–37.
  • Lansky, Paul, George Perle, and Dave Headlam. 2001. "Twelve-note Composition". The New Grove Dictionary of Music and Musicians, second edition, edited by Stanley Sadie and John Tyrrell. London: Macmillan Publishers.
  • Leeuw, Ton de. 2005. Music of the Twentieth Century: A Study of Its Elements and Structure, translated from the Dutch by Stephen Taylor. Amsterdam: Amsterdam University Press. ISBN 90-5356-765-8. Translation of Muziek van de twintigste eeuw: een onderzoek naar haar elementen en structuur. Utrecht: Oosthoek, 1964. Third impression, Utrecht: Bohn, Scheltema & Holkema, 1977. ISBN 90-313-0244-9.
  • Loy, D. Gareth, 2007. Musimathics: The Mathematical Foundations of Music, Vol. 1. Cambridge, Mass. and London: MIT Press. ISBN 9780262122825.
  • Neighbour, Oliver. 1955. "The Evolution of Twelve-Note Music". Proceedings of the Royal Musical Association, 81st Sess. (1954–1955): 49–61.
  • Perle, George. 1977. Serial Composition and Atonality: An Introduction to the Music of Schoenberg, Berg, and Webern, fourth edition, revised. Berkeley, Los Angeles, and London: University of California Press. ISBN 0-520-03395-7
  • Perle, George. 1991. Serial Composition and Atonality: An Introduction to the Music of Schoenberg, Berg, and Webern, sixth edition, revised. Berkeley: University of California Press. ISBN 978-0-520-07430-9.
  • Reti, Rudolph. 1958. Tonality, Atonality, Pantonality: A Study of Some Trends in Twentieth Century Music. Westport, Connecticut: Greenwood Press. ISBN 0-313-20478-0.
  • Rufer, Josef. 1954. Composition with Twelve Notes Related Only to One Another, translated by Humphrey Searle. New York: The Macmillan Company. (Original German ed., 1952)
  • Schoenberg, Arnold. 1975. Style and Idea, edited by Leonard Stein with translations by Leo Black. Berkeley & Los Angeles: University of California Press. ISBN 0-520-05294-3.
    • 207–208 "Twelve-Tone Composition (1923)"
    • 214–45 "Composition with Twelve Tones (1) (1941)"
    • 245–49 "Composition with Twelve Tones (2) (c.1948)"
  • Solomon, Larry. 1973. "New Symmetric Transformations", Perspectives of New Music 11, no. 2 (Spring-Summer): 257–64.
  • Whittall, Arnold. 2008. The Cambridge Introduction to Serialism. Cambridge Introductions to Music. New York: Cambridge University Press. ISBN 978-0-521-86341-4 (cloth) ISBN 978-0-521-68200-8 (pbk).