Прејди на содржината

Spiraea

Од Википедија — слободната енциклопедија

Spiraea е род од околу 80 до 100 видови грмушки во семејството Рози. Тие се автохтони во умерената северна полутопка, со најголема разновидност во источна Азија.

Родот порано ги вклучувал тревните видови кои сега се поделени во родовите Filipendula и Aruncus; неодамнешните генетски докази покажале дека Filipendula е само далечно сродна со Spiraea, која припаѓа на потсемејството Рози.

Грмушести листопадни растенија. Листовите целокрајни, напилени или само на врвот напилени, во основата стеснети и со куси дршки. Цветовите во метличесо-штитовидни или штитовидни соцветија. Цветовите на долги дршки, хермафродитни или еднополови. Чашкините ливчиња 5. триаглести, на врвот заострени. Венечните вистови 5, слободни, бели, жолтенкави или розови, јајцевидни или круглести, до 5 мм долги. Прашниците во голем број (15-50).

Во плодникот 5 карпели, од кои се развиваат 5 слободни мешунчиња, кои во основата се обвиени од базалниот дел на чашката.[1]

Дијаграм на цветот на Spiraea hypericifolia
Spiraea betulifolia
Spiraea japonica
Spiraea betulifolia на есен

Екологија

[уреди | уреди извор]

Видовите Spiraea се користат како храна од страна на ларвите на многу видови пеперуги, вклучувајќи го Euproctis chrysorrhoea и молецот Hypercompe indecisa.

Листовите на S. betulifolia ги јадат Dendragapus напролет, а растението го пасат елени во лето.[2]

Употреба

[уреди | уреди извор]

Индијанците го јаделе видот S. betulifolia.[3]

Хортикултура

[уреди | уреди извор]
Spiraea japonica

Многу видови Spiraea се користат како украсни растенија во умерените климатски услови, особено поради нивните впечатливи гроздови од густи цветови. Некои видови цветаат напролет, други во средината на летото.

Следните видови, хибриди и сорти се одгледуваат:

Spiraea 'Arguta'[5] и Spiraea × cinerea 'Grefsheim'[6] ја добиле наградата за заслуги на градината на Кралското хортикултурно друштво.

Традиционална медицина

[уреди | уреди извор]

Spiraea содржи салицилати. Ацетилсалицилната киселина првпат била изолирана од Сурутарка, вид во тоа време класифициран во родот Spiraea. Зборот „аспирин“ е измислен со додавање на α- (за ацетилација ) на спирин, од германскиот збор Spirsäure, што се однесува на Spiraea.[7]

Индијанските домородни групи имаат различни медицински употреби за локалните видови Spiraea. S. betulifolia се користи за чај за болки во стомакот. Домородни племиња од С. Америка го користеле коренот од S. splendens во клизма како и за лекување на венерични состојби.

Индијанците сметале дека S. douglasii е корисен за правење метли и закачување морска храна за готвење.

Spiraea × cinerea 'Grefsheim'
Spiraea × cinerea 'Grefsheim'

Еден штетен проблем со видовите Spiraea е тоа што тие се омилени кај Dermestidae бубчки; кои потоа може да се преселат во блиските куќи.[8]

Spiraea thunbergii

Порано сместено тука

[уреди | уреди извор]
  1. Мицевски, Кирил (2001). Флора на Република Македонија Том I, св. 4. Скопје: МАНУ. стр. 884.
  2. Whitney, Stephen (1985). Western Forests (The Audubon Society Nature Guides). New York: Knopf. стр. 437. ISBN 0-394-73127-1.
  3. Reiner, Ralph E. (1969). Introducing the Flowering Beauty of Glacier National Park and the Majestic High Rockies. Glacier Park, Inc. стр. 20.
  4. RHS A-Z Encyclopedia of Garden Plants. United Kingdom: Dorling Kindersley. 2008. стр. 1136. ISBN 978-1405332965.
  5. Spiraea 'Arguta'. RHS. Посетено на 5 March 2021.
  6. Spiraea × cinerea 'Grefsheim'. RHS. Посетено на 5 March 2021.
  7. Scott, David L.; Kingsley, Gabrielle H. (2007). „Symptomatic drug treatment“ (PDF). Inflammatory Arthritis in Clinical Practice. стр. 48–64. doi:10.1007/978-1-84628-933-0_3. ISBN 978-1-84628-932-3.
  8. „Carpet Beetles | Cleankill Pest Control“.
  9. English Names for Korean Native Plants (PDF). Pocheon: Korea National Arboretum. 2015. стр. 644. ISBN 978-89-97450-98-5. Архивирано од изворникот (PDF) на 25 May 2017. Посетено на 16 December 2016 преку Korea Forest Service.

Надворешни врски

[уреди | уреди извор]