Ѕвездеста каменоломка
| Ѕвездеста каменоломка | |
|---|---|
 | |
| M. stellaris subsp. stellaris | |
| Научна класификација [ у ] | |
| Царство: | Растенија |
| клад: | Скриеносеменици |
| клад: | Евдикоти |
| Ред: | Каменоломковидни |
| Семејство: | Каменоломки |
| Род: | Малоцветни каменоломки |
| Вид: | Ѕвездеста каменоломка |
| Научен назив | |
| Micranthes stellaris (L.) Galasso, Banfi & Soldano[1] | |
| Подвидови | |
| |
| Синоними[1] | |
| |
Ѕвездеста каменоломка (науч. Micranthes stellaris, syn. Saxifraga stellaris) — вид цветно тревесто растение од родот малоцветни каменоломки (Micranthes) во семејството на каменоломките (Saxifragaceae).[1][2] Често се среќава во планинските и арктичките области на северна Европа, а го има и во планинските предели на централна Европа. Порано му припаѓал на родот Saxifraga.
Опис и распространетост
[уреди | уреди извор]Ова е повеќегодишно растение со хоризонтален ризом кое во основата има повеќе розети и столони што завршуваат со розета. Цветните стебла се високи 10–30 см и немаат листови. Неколку базални листови формираат розета. Листовите се приседнати, обратно јајцевидно-копјести, малку месести, долги 2–3 см и широки 1–1,5 см, најшироки во горниот дел, врвот може да биде тап или заострен, рабовите со ретки запци, кон основата постепено се стеснуваат и имаат малку жлездести влакна. Цветните стебла најчесто се единечни, со ретки жлездести влакна по површината, а на врвот носат метличесто соцветие со долги дршки. Ливчињата на чашката се долги 1–1,5 мм, зелени или црвенкасти, без влакна, свиткани надолу и прилепени до дршката. Венечните ливчиња се бели со жолти дамки, долги 3–7 мм, копјести, заострени на врвот и во основата стеснети во кратка дршка. Прашниците се подолги од чашкините ливчиња; филаментите се голи, а антерите жолти или розови. Плодникот е натцветен; кутијката е издолжена, долга 4–6 мм.[3]
Растението е често во скандинавскиот планински венец и се среќава источно до северна Русија. Исто така, се среќава на Фарските Острови и Исланд, како и во Велика Британија. Во Македонија расте на тресетишта, крај извори или потоци во субалпскиот и алпскиот појас.[3]
Варијабилност
[уреди | уреди извор]- Micranthes stellaris subsp. stellaris - Растение со малку розети во основата. Листовите по површината се влакнести, венечните ливчиња се долги 5–7 мм. Не е присутен во Македонија.[3]
- Micranthes stellaris subsp. alpigena - Растение со многу розети во основата. Листовите се голи по површината, венечните ливчиња долги 3–5 мм. Се среќава на Јакупица, Баба - Пелистер и Ниџе - Кајмакчалан.[3]
Хербариумски примерок на Micranthes stellaris var. alpigena
Хербариумски примерок на Micranthes stellaris var. alpigena
Наводи
[уреди | уреди извор]- 1 2 3 „Micranthes stellaris (L.) Galasso, Banfi & Soldano“. Plants of the World Online. Royal Botanic Gardens, Kew. Посетено на 2022-11-20.
- ↑ Manfred A. Fischer, Wolfgang Adler & Karl Oswald (2005). „Steinbrechblütige / Saxifraganae“. Exkursionsflora für Österreich, Liechtenstein und Südtirol (германски). Linz: Oberösterreichische Landesmuseen. стр. 397. ISBN 978-3-85474-140-4.
- 1 2 3 4 Мицевски, Кирил (1998). Флора на Република Македонија Том I, св. 4. Скопје: МАНУ. стр. 1072.
Надворешни врски
[уреди | уреди извор] |
„Ѕвездеста каменоломка“ на Ризницата ? |
- „Saxifraga stellaris“. Информативна мрежа за гермоплазмени ресурси. Служба за земјоделско истражување, Министерство за земјоделство на САД. (англиски)
- Граѓансконаучни набљудувања: Ѕвездеста каменоломка на iNaturalist
- Виртуелна флора
|