Rosa tomentosa
| Rosa tomentosa | |
|---|---|
.jpg) | |
| Научна класификација [ у ] | |
| Непознат таксон (попр): | Rosa |
| Вид: | Rosa tomentosa |
| Научен назив | |
| Rosa tomentosa Sm. | |
Rosa tomentosa,[1] е вид дива роза. Тоа е грмушка што расте до околу 3 м.[2] Се среќава во Мала Азија, Кавказ (каде што можеби не е автохтон) и поголемиот дел од Европа: Британските Острови, Франција, Централна Европа, северна Шпанија, Италија и Балканот (освен Грција). На Британските Острови може да се најде во живи огради и обично цвета помеѓу јуни и јули.[3] Појужно, во Бугарија, цвета во мај.[4]
Опис
[уреди | уреди извор]Грмушесто растение до 2 м високо. Стеблата со долги интернодиуми, со лачно искривени и во основата проширени трња, а цветните гранчиња со тенки и скоро прави трња, младите гранчиња зелени или црвеникави. Листовите со 5-7 ливчиња, јајцевидно-елиптични, до јајцевидни 20-40 мм долги, 10-20 мм широки, на врвот заострени, во основата заокруглени, по работ просто ли двојно напилени и со жлезди по врвовите на запчињата. На горната страна темнозелени и со прилегнати влакна, на долната страна сивкасто-зелени со густи прилегнати влакна обично без жлезди по површината на листот и по средната жила. Лисната дршка густо влакнеста, со многу малку лачно искривени трнчиња и со жлезди на куси дршки по работ.Прицветниците влакнести, еднакви на должината на цветните дршки или подолги од нив.
Цветовите 30-50мм во пречнк, по 2-3 заедно, ретко поединечно, цветните дршки со густи жлездести четини, околу 20 мм долги односно 2-3 пати подолги од плодот. Чашкините ливчиња широко-копјести, во горниот дел листовидно проширени, со 2-3 пара странично линејно-копјести сегменти, а по површината се со жлезди на куси и долги дршки, а внатрешните ливчиња по работ густо влакнести, по прецветување се свиткуваат нагоре а пред созревање на плодот отпаѓаат. Венечните ливчиња бели или розови. Столпчињата голи или со ретки влакна. Плодот црвен, топчест, јајцевиден или крушовиден по површината со жлездести четини, црвен.[5]
Распространетост во Македонија
[уреди | уреди извор]Расте по брдски и планински пасишта заедно со други грмушести растенија од 300 до 2,300 м надморска височина. Позната за Шар Планина, Дешат - Крчин, Дебар - над с. Баниште, Плачковица - Блатечка Река.
Се посочува за Прилеп - манстир Трескавец, Струмица - с. Габрово, клисура на р. Треска - Капина, Дојранско - Дуб, Жеден - с. Дворце и с. Јегуновце.[5]
Наводи
[уреди | уреди извор]- ↑ „Rosa tomentosa“. Natural History Museum. Посетено на 12 June 2020.
- ↑ „Rosa tomentosa Sm“. Bean's Trees and Shrubs. International Dendrology Society. Посетено на 14 November 2021.
- ↑ Sterry, Paul (2006). Complete Guide to British Wild Flowers. Collins. стр. 76–77. ISBN 9780007814848.
- ↑ Dimitrov, Stoyan (1973). „Shipka – Rosa L.“. Во Vǎlev, Stoju; Asenov, Ivan (уред.). Flora na Narodna Republika Bǎlgarija (Bulgarian). V. Sofia: Bulgarian Academy of Sciences.CS1-одржување: непрепознаен јазик (link)
- 1 2 Мицевски, Кирил (2001). Флора на Република Македонија Том I, св. 4. Скопје: МАНУ. стр. 915–916.
|