Прејди на содржината

Pinus heldreichii

Од Википедија — слободната енциклопедија

{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/Предлошка:Автотаксономија/Pinus|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}} |machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}} |machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}

Pinus heldreichii
Дрвја во Национален парк Полино, Италија
Научна класификација [ у ]
Непознат таксон (попр): Pinus
Вид: Pinus heldreichii
Научен назив
Pinus heldreichii
H.Christ (1863)
Natural range of Pinus heldreichii
Синоними[2]
  • Pinus leucodermis Antoine (1864)
  • Pinus heldreichii var. leucodermis (Antoine) Markgr. ex Fitschen
  • Pinus nigra var. leucodermis (Antoine) Rehder
  • Pinus pindica Formánek

Pinus heldreichii ― вид бор кој потекнува од планинските региони на Југоисточна Европа и, во помала мера, од планинскиот јужен Апенински Полуостров.

Дрвото е високо до 20 метри, со круна која има пирамидална или речиси пирамидална форма. Кората на стеблото е сива, местото на отпаднатите делови на кората има жолтеникава боја. Младите гранчиња се голи, до три години остануваат бледосиви, а потоа стануваат црвеникаво кафеави. Пупките не се смолести. Игличките се долги 6-9 см, широки се 1,5 мм, по две во снопчиња, кожести, на врвот обично заострени, со 3-5 реда хиподермални клетки. Шишарката е долга 7-8 см, широка е 2,5 см, апофизата е пирамидална. Семката долга околу 7 мм, а крилото 25 мм.[3]

Номенклатура

[уреди | уреди извор]

Видот првпат е опишан како Pinus heldreichii од швајцарскиот ботаничар Херман Крист во чест на Теодор фон Хелдрајх во 1863 година од примероци што фон Хелдрајх ги собрал на планината Олимп, а потоа е опишан втор пат како Pinus leucodermis во 1864 година. Авторот на вториот опис (австрискиот ботаничар Ф. Антоан, кој го пронашол на Орјен над Которскиот Залив во Црна Гора) не бил свесен за малку претходното објавување од Крист. Помеѓу двата описа се наведуваат некои мали морфолошки разлики (што доведува до одржување на двата како посебни таксони од страна на неколку ботаничари), но ова не е поткрепено со современите студии за видот, кои покажуваат дека обете имиња се однесуваат на истиот таксон.[4][2]

Распространетост

[уреди | уреди извор]

Може да се најде во планините на Босна и Херцеговина, Црна Гора, југозападна Бугарија, Албанија, Македонија, Косово, северна Грција, а локално и во јужна Италија (тој е симбол на Националниот парк Полино). Расте на надморска височина од 900-2500 метри, со што достигнува алпска линија на дрвјата во овие области.[2]

Во Македонија овој бор има ограничено распространување, и се наведува за планините: Шар Планина, Галичица и Ниџе, и тоа како Pinus heldreichii и како Pinus leucodermis.[3]

Долговечност

[уреди | уреди извор]

Едно дрво во Северна Грција било датирано како старо 1.075 години во 2016 година.

Она што се верува дека е најстарото познато живо дрво во Европа е откриено во оддалечена планинска област на Националниот парк Полино во јужна Италија. Станува збор за бор од видот Pinus heldreichii, проценето на старост од 1.230 години. Голем дел од неговото јадро се претворило во прав, но има доволно нов раст за да се потврди дека е сè уште живо.[5]

Значаен примерок на Пирин Планина во Бугарија, познат како Бајкушев бор, е висок 24 метри, во дијаметар има 2,2 метри, и се проценува дека е стар над 1300 години.[6]

Галерија

[уреди | уреди извор]
  1. Caković, D.; Gargano, D.; Matevski, V.; Shuka, L. (2017). Pinus heldreichii. Црвен список на загрозени видови. 2017. doi:10.2305/IUCN.UK.2017-2.RLTS.T42368A95725658.en. Посетено на 12 November 2021. Занемарен непознатиот параметар |article-number= (help)
  2. 1 2 3 Farjon, Aljos (2005). Pines. Leiden; Boston: Brill. стр. 100–101. ISBN 90-04-13916-8.
  3. 1 2 Кирил Мицевски: Флора на СР Македонија, том 1, св. 1, стр. 80-81, МАНУ, Скопје, 1985
  4. Businský, R. (1989). „Beitrag zur Taxonomie und Nomenklatur von Pinus heldreichii Christ und P. leucodermis Antoine sowie des Kultivars 'Smidtii'“. Mitteilungen der Deutschen Dendrologischen Gesellschaft (германски). 79: 91–106.
  5. Празен навод (help)
  6. „Байкушевата мура – най-старото иглолистно дърво в България | Географ.БГ“. 22 July 2015.

Надворешни врски

[уреди | уреди извор]