Прејди на содржината

Mentha arvensis

Од Википедија — слободната енциклопедија
Mentha arvensis
Научна класификација [ у ]
Царство: Растенија
клад: Скриеносеменици
клад: Евдикоти
клад: Астериди
Ред: Усноцветовидни
Род: Нане
Вид: Mentha arvensis
Научен назив
Mentha arvensis
Линеј
Синоними[2]

Mentha arvensis (познато и како пченкарно нане, полево нане или диво нане) — вид цветно растение од усноцветното семејство. Има циркумбореална распространетост, бидејќи е по потекло од умерените региони на Европа и западна и централна Азија, источно од Хималаите и источен Сибир, како и Северна Америка.[3][4] Mentha canadensis, сродниот вид, е исто така вид Mentha arvensis според некои автори и тоа како две варијанти, M. arvensis var. glabrata Fernald (северноамерикански растенија како што е американското диво нане) и M. arvensis var. piperascens Malinv. ex LH Bailey (источноазиски растенија како што е јапонското нане).[5][6]

Расте на влажни места, особено покрај потоци.[7]

Опис

[уреди | уреди извор]

Дивото нане е зелјесто повеќегодишно растение кое генерално е 10-60 центиметри високо, а понекогаш расте и до 100 центиметри. Има ползечки подлог од кој растат исправени или полураширени квадратни стебла.

Листовите се во спротивни парови, 2–6.5 центиметри долги и 1–2 центиметри широки, влакнести, и со грубо назабен раб.

Цветовите се бледо виолетови (понекогаш бели или розови), во витки на стеблото во основата на листовите. Секој цвет е 3-4 милиметри долг и има влакнеста чашка со пет лобуси, корола со четири лобуси со горниот лобус поголем од другите и четири прашници. Плодот е двокоморен карпел.[4][8][9][10]

Подвидови

[уреди | уреди извор]

Подвидовите вклучуваат:[3]

  • Mentha arvensis subsp. arvensis.
  • Mentha arvensis subsp. agrestis (Сол) Брик.
  • Mentha arvensis subsp. austriaca (Жакин) Брик.
  • Mentha arvensis subsp. lapponica (Вахленберг) Њуман
  • Mentha arvensis subsp. palustris (Менх) Њуман
  • Mentha arvensis var. piperascenes Малинв. поранешно Л. Х. Бејли – јапонско/кинеско/корејско нане
  • Mentha arvensis subsp. parietariifolia (Бекер) Брик.
  • Mentha arvensis subsp. haplocalyx (Линеј, e.g. var. sachalinensis)[11]

Сродниот вид Mentha canadensis е исто така вклучен во M. arvensis од некои автори, и тоа како две варијанти, M. arvensis var. glabrata Fernald (во однос на северноамериканските растенија) и M. arvensis var. piperascens Malinv. ex LH Bailey (во однос на источноазиските растенија).[5][12]

Употреба

[уреди | уреди извор]

Од листовите се прави чај за лекување на настинки или за помагање на варењето на храната.[13] Тие исто така можат да се јадат.[14]

Хемиските супстанции што можат да се екстрахираат од дивото нане вклучуваат: ментол, ментон, изоментон, неоментол, лимонен, метил ацетат, пиперитон, бета-кариофилен, алфа-пинен, бета-пинен, танини и флавоноиди.[15][16] Екстрактите од нане и хемикалиите поврзани со ментолот се користат во храна, пијалоци, лекови против кашлица, креми и цигари.[16] Ментолот е широко користен во стоматолошката нега, како средство за плакнење на уста, кое потенцијално ги инхибира стрептококите и лактобацилите.[17]

Болести

[уреди | уреди извор]

Две главни болести кои можат значително да го оштетат јапонското нане (M. arvensis var. piperascens) се габата 'рѓа и нападите на мувла.[18] Нападите од мувла обично се јавуваат само на западниот брег на САД каде што времето може да биде магливо и влажно, состојба што привлекува мувла. Габата 'рѓа е болест која е честа појава за повеќето растенија мента. Овие болести се означуваат поради неможноста за контрола откако ќе се појават на фарма за нане. Тие обично се сечат веднаш штом ќе се откријат за да се намали веројатноста за контаминација на останатите листови од растението.[18]

Наводи

[уреди | уреди извор]
  1. ↑ Maiz-Tome, L. (2016). „Mentha arvensis“. Црвен список на загрозени видови. 2016. doi:10.2305/IUCN.UK.2016-1.RLTS.T64317970A67730082.en. Посетено на 5 December 2024. Занемарен непознатиот параметар |article-number= (help)
  2. ↑ „Mentha arvensis L.“. Plants of the World Online. Board of Trustees of the Royal Botanic Gardens, Kew. 2017. Архивирано од изворникот 13 January 2021. Посетено на 1 August 2020.
  3. 1 2 „Mentha arvensis“. Euro+Med Plantbase Project. Botanic Garden and Botanical Museum Berlin-Dahlem. 2010. Архивирано од изворникот на 18 July 2011.
  4. 1 2 Stace, C. (11 March 2008). „Mentha arvensis L.“. Flora of NW Europe. Архивирано од изворникот на 11 March 2008.
  5. 1 2 „Mentha canadensis“. Информативна мрежа за гермоплазмени ресурси. Служба за земојоделско истражување, Министерство за земјоделство на САД. (англиски)
  6. ↑ Quattrocchi, Umberto (1947). CRC World dictionary of plant names: Common names, Scientific Names, Eponyms, Synyonyms, and Etymology. III M-Q. CRC Press. стр. 1659.
  7. ↑ Quattrocchi, Umberto (1947). CRC World dictionary of plant names: Common names, Scientific Names, Eponyms, Synyonyms, and Etymology. III M-Q. CRC Press. стр. 1659.
  8. ↑ Blamey, M.; Grey-Wilson, C. (1989). Flora of Britain and Northern Europe. ISBN 0-340-40170-2.
  9. ↑ Huxley, A., уред. (1992). New RHS Dictionary of Gardening. Macmillan. ISBN 0-333-47494-5.
  10. ↑ Quattrocchi, Umberto (1947). CRC World dictionary of plant names: Common names, Scientific Names, Eponyms, Synyonyms, and Etymology. III M-Q. CRC Press. стр. 1659.
  11. ↑ „Mentha sachalinensis in Flora of China“. Flora of China (series) Vol 17. стр. 237. Архивирано од изворникот 2016-03-04. Посетено на 2017-06-19. Mentha sachalinensis (Briquet ex Miyabe & Miyake) Kudô, J. Coll. Sci. Imp. Univ. Tokyo. 43(10): 47. 1921. 东北薄荷 dong bei bo he.
  12. ↑ Quattrocchi, Umberto (1947). CRC World dictionary of plant names: Common names, Scientific Names, Eponyms, Synyonyms, and Etymology. III M-Q. CRC Press. стр. 1659.
  13. ↑ Quattrocchi, Umberto (1947). CRC World dictionary of plant names: Common names, Scientific Names, Eponyms, Synyonyms, and Etymology. III M-Q. CRC Press. стр. 1659.
  14. ↑ Quattrocchi, Umberto (1947). CRC World dictionary of plant names: Common names, Scientific Names, Eponyms, Synyonyms, and Etymology. III M-Q. CRC Press. стр. 1659.
  15. ↑ Quattrocchi, Umberto (1947). CRC World dictionary of plant names: Common names, Scientific Names, Eponyms, Synyonyms, and Etymology. III M-Q. CRC Press. стр. 1659.
  16. 1 2 Maria Kostka-Rokosz; Yelena Yalli; Lana Dvorkin; Julia Whelan. „Mentha Arvensis Piperascens“. Boston Healing Landscape Project. Boston University School of Medicine. Архивирано од изворникот на 2015-03-19. Посетено на 2013-12-12.
  17. ↑ Quattrocchi, Umberto (1947). CRC World dictionary of plant names: Common names, Scientific Names, Eponyms, Synyonyms, and Etymology. III M-Q. CRC Press. стр. 1659.
  18. 1 2 Sievers, A. F., & Lowman, M. S. (1933). Commercial possibilities of Japanese mint in the United States as a source of natural menthol (No. 378). US Dept. of Agriculture.

Надворешни врски

[уреди | уреди извор]
Преземено од „https://mk.wikipedia.org/w/index.php?title=Mentha_arvensis&oldid=5508427“