Gentiana cruciata
| Gentiana cruciata | |
|---|---|
 | |
| Научна класификација [ у ] | |
| Непознат таксон (попр): | Gentiana |
| Вид: | Gentiana cruciata |
| Научен назив | |
| Gentiana cruciata L. | |
| Синоними | |
| |
Gentiana cruciata е тревесто повеќегодишно цветно растение од семејството линцури Gentianaceae.[1]
Опис
[уреди | уреди извор]
Gentiana cruciata е растение со мала големина, кое достигнува висина во просек 20-40 см. Има исправени стебла, листовите се големи, овално-ланцетни, полуамплексикуларни, и долги се околу 3-8 см. Цветовите се виолетово-сини труби со 4 ливчиња, групирани во пазувите на горните листови.[2] Периодот на цветање се протега од јуни до август.[2] Цветовите се хермафродити и се опрашуваат од инсекти. Плодот е капсула.
Распространетост и живеалиште
[уреди | уреди извор]Gentiana cruciata е широко распространета во поголемиот дел од Европа (освен Португалија, Велика Британија и Скандинавија) и во Западна Азија.
Ова растение претпочита сува варовничка почва на шумските рабови, грмушести падини, пасишта, тревни површини и суви ливади, на надморска височина од 200 - 1600 метри.
Во Македонија расте на Јакупица, Сува Гора, Гостивар, Маврово, Мавровска Река, Беличица, Бистра, Галичник, Лазарополе, Кораб, Дешат, клисурата на Радика, Стогово, Гари, Јабланица, над с. Вевчани, Галичица, Демир Хисар, Прилеп, Плетвар, Мариово, Кожуф, Кочани, Шар Планина, Љуботен, Алшар, Скопска Црна Гора.[3]
Домаќин за Phengaris rebeli
[уреди | уреди извор]Phengaris rebeli е загрозена пеперутка која се храни со ова растение.[4] Женките P. rebeli ги положуваат своите јајца на горната страна од листовите на G. cruciata, а три до четири недели подоцна, ларвите на P. rebeli се појавуваат и почнуваат да се хранат со семето и цветовите на ова растение.[4] Откако P. rebeli ќе го достигне својот четврт ларвен стадиум, паѓа на земја за да го соберат мравките Myrmica schencki и да го однесат во нивните гнезда.[4]
Културно значење
[уреди | уреди извор]Според унгарската легенда, за време на владеењето на кралот Ладислав се проширила чума низ целото кралство. Ладислав се помолил за лек, па потоа испалил стрела во воздух, и погодил растение линцура кое ја излечило болеста. Ова растение станало познато како „билката на Свети Ладислав“ во Унгарија.
Галерија
[уреди | уреди извор]
Растенија од Gentiana cruciata
Растение Gentiana cruciata
Цветови
Крупен план на цветови од Gentiana cruciata
Наводи
[уреди | уреди извор]- ↑ Biolib
- 1 2 Pignatti S. - Flora d'Italia – Edagricole – 1982. Vol. II, pag. 331
- ↑ Владо Матевски: Флора на Република Македонија, том II, св. 1, стр. 36 издавач: МАНУ, Скопје, 2010
- 1 2 3 Oškinis, Vytautas (2012). „Relationship between the butterfly Phengaris rebeli and its larval host plant Gentiana cruciata in Lithuanian population“. Ekologija. 58 (3): 369–373. doi:10.6001/ekologija.v58i3.2533.
Надворешни врски
[уреди | уреди извор] |
„Gentiana cruciata“ на Ризницата ? |
|