Dryas octopetala

Dryas octopetala
Научна класификација [ у ]
Непознат таксон (попр):	Dryas
Вид:	Dryas octopetala
Научен назив
	Dryas octopetala; L.
	Глобална распространетост
Синоними
	Synonyms list Dryadaea octopetala (L.) Kuntze; Dryas ajanensis Juz.; Dryas alaskensis Porsild; Dryas alpina Salisb.; Dryas babingtoniana A.E.Porsild; Dryas caucasica Juz.; Dryas caucasica Juz. ex Woronow; Dryas chamaedrifolia (Crantz) Gray; Dryas chamaedrifolioides Pall.; Dryas chamaedryoides Pall.; Dryas crenata Raf.; Dryas depressa (Bab.) Bab.; Dryas eriopoda Gand.; Dryas henricae auct.; Dryas hookeriana Juz.; Dryas incanescens Juz.; Dryas incisa auct.; Dryas lanata Stein ex Correvon; Dryas lepida Gand.; Dryas montana Bubani; Dryas nervosa Juz.; Dryas nivea F.Kern. ex Correvon; Dryas octopetala var. angustifolia C.L.Hitchc.; Dryas octopetala var. camschatica (Juz.) Hultén; Dryas octopetala var. depressa Bab.; Dryas octopetala f. hirsuta Hartz; Dryas octopetala var. luteola Hultén; Dryas octopetala subsp. punctata (Juz.) Hultén; Dryas octopetala subsp. subincisa Jurtzev; Dryas octopetala var. viscida Hultén; Dryas octopetala subsp. viscida (Hultén) Kozhevn.; Dryas pentaphyllaea Hill; Dryas punctata Juz.; Dryas punctata var. cinerea Jurtzev; Dryas punctata var. kamtschatica (Juz.) Kozhevn.; Dryas subincisa (Jurtzev) Tzvelev; Dryas subincisa var. minor (Hook.) Tzvelev; Dryas tschonoskii Juz.; Dryas vagans Juz.; Geum chamaedrifolium Crantz; Geum octopetalum (L.) E.H.L.Krause; Ptilotum octopetalum (L.) Dulac; ;

Dryas octopetala е арктичко-алпско цветно растение од семејството рози. Тоа е мала зимзелена грмушка која формира големи колонии. Специфичниот епитет octopetala потекнува од грчките зборови octo „осум“ и petalon „ливче“, што се однесува на осумте ливчиња на цветот, невообичаен број кај Rosaceae, каде што пет е нормалниот број. Сепак, цвеќиња со до 16 ливчиња се јавуваат и природно.

Како цветен симбол, тоа е официјалниот територијален цвет на Северозападните територии и националниот цвет на Исланд.

Опис

Ползечко, многу разгрането растение, со кафеави гранчиња кои се до 1 цм дебели, до 50 цм долги и 2-10 цм издигнати над земјата. Листовите зимзелени, долгнавесто-елиптични до овални, 1-2,5 цм долги, односно 1,2-2 пати подолги отколку широки, кожести, по работ грубо длабоко назабени, скоро перести насечени, со тапи запци чии рабови се свиткани надолу, во основата срцевидни, горната страна темнозелена и светликава, обично гола, набрчкана, со вдлабнатини каде што се спроводните жили, а долната страна густо бела, волнеста и со јасно испакнати, скоро голи жили, лисните дршки покуси од ламината, со долги бели гргурави влакна, а покрај нив и со дебели кафеави влакна, а такви кафеави влакна се јавуваат и по површината на долната страна на листовите. Прилисниците светлокафеави, линејно-ланцетни, до 2/3 сраснати со лисната дршка, по работ со бели долги влкна, а понекогаш и по површината во горниот дел. Цветовите поединечни во пазувите на листовите. Чашкините ливчиња обично 7-9 односно бројот им е еднаков со бројот на венечните ливчиња, тесно-ланцетни, 6-10 мм долги, со густи бели и кафеаво-црвени долги жлездести влакна, а по работ со долги бели влакна. Венечните ливчиња 7-9, бели, јајцевидни до долгнавесто-јајцевидни, 1,5-2 пати подолги од чашкините ливчиња. Прашниците многубројни, филаментите долги, а антерите жолти. Карпелите во голем број. Столпчињата кај плодовите 2-3 цм долги, на врвот на оревчињата и се со долги густи прави влакна.^[2]

Распространетост и живеалиште

Dryas octopetala е широко распространета низ планинските области каде што генерално расте на варовнички изданоци. Тука спаѓаат целиот Арктик, како и планините на Скандинавија, Исланд, Алпите, Карпатите, Балканот, Кавказ и на изолирани локации на други места. Во Велика Британија, се јавува во Пенините во Северна Англија, на две локации во регионот Сноудонија во Северен Велс и пошироко во Шкотските Гори. Во Ирска, се јавува на Бурен и на неколку други места. Во Северна Америка, се среќава во Алјаска, најчесто на претходно заледен терен, а преку Канадските Карпести Планини^[3] достигнувајќи до Колорадо на југ во Карпестите Планини. Расте на суви места каде што снегот се топи рано, на чакал и карпести неплодни површини, формирајќи посебна заедница на варовнички почви.

Распространетост во Македонија

D. octopetala расте по варовничките камењари и карпи, од 1,700 до 2,500 м надморска височина. Познато за Шар Планина и Јакупица, а се посочува за Голешница - Пепелак, Кораб, Ниџе - Бело Гротло.^[2]

Одгледување

D. octopetala се одгледува во умерените региони како растение за покривање на земја или како растение во алпски или карпести градини. Растението ја добило наградата за градинарски заслуги на Кралското хортикултурно друштво.^[4]^[5] Листовите понекогаш се користат како чај.

Галерија

Глава на семе

Наводи

↑ Govaerts R. „Dryas octopetala L.“. Plants of the World Online. Board of Trustees of the Royal Botanic Gardens, Kew. Посетено на 14 December 2020.
1 2 Мицевски, Кирил (2001). Флора на Република Македонија Том I, св. 4. Скопје: МАНУ. стр. 926–927.
↑ „Plants of Canada Database - Dryas octopetala“. Government of Canada. Архивирано од изворникот на 7 March 2016. Посетено на 21 February 2016.
↑ „Dryas octopetala“. Royal Horticultural Society. Посетено на 16 February 2020.
↑ „AGM Plants - Ornamental“ (PDF). Royal Horticultural Society. July 2017. стр. 33. Посетено на 6 February 2018.

[POWO-1] Govaerts R. „Dryas octopetala L.“. Plants of the World Online. Board of Trustees of the Royal Botanic Gardens, Kew. Посетено на 14 December 2020.

[:02-2] 1 2 Мицевски, Кирил (2001). Флора на Република Македонија Том I, св. 4. Скопје: МАНУ. стр. 926–927.

[3] „Plants of Canada Database - Dryas octopetala“. Government of Canada. Архивирано од изворникот на 7 March 2016. Посетено на 21 February 2016.

[4] „Dryas octopetala“. Royal Horticultural Society. Посетено на 16 February 2020.

[5] „AGM Plants - Ornamental“ (PDF). Royal Horticultural Society. July 2017. стр. 33. Посетено на 6 February 2018.

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]