Dennstaedtiaceae
| Dennstaedtiaceae | |
|---|---|
 | |
| Pteridium aquilinum | |
| Научна класификација [ у ] | |
| Царство: | Растенија |
| Оддел: | Папрат |
| Ред: | Слаткопапратовидни Schwarstb. & Hovenkamp |
| Семејство: | Денштетии Lotsy |
| Видови | |
|
Види текст | |
| Синоними | |
| |
Dennstaedtiaceae е една од петнаесетте семејства во редот Polypodiales, најизведените семејства во рамките на папрати. Опфаќа 10 рода со околу 240 познати видови,[1] вклучувајќи го и еден од најзастапените папрати во светот, Pteridium aquilinum (Орлова папрат). Членовите на редот генерално имаат големи, високо поделени листови и имаат или мали, тркалезни интрамаргинални сори со индузија во облик на чаша (на пр. Dennstaedtia ) или линеарни маргинални сори со лажен индузиум формиран од рефлексираниот раб на листот (на пр. Pteridium ). Морфолошката разновидност меѓу членовите ја збунувало претходната таксономија, но неодамнешните молекуларни студии ја поддржале монофилијата на редот и семејството. Прекласификацијата на Dennstaedtiaceae и останатите монилофити била објавена во 2006 година, па затоа поголемиот дел од достапната литература не е ажурирана.
Распространетост на родови
[уреди | уреди извор]Генерално, семејството е пантропско, но поради дистрибуцијата на Pteridium (најраспространетиот род на папрати), Dennstaedtiaceae може да се најде низ целиот свет. Pteridium е добро адаптиран ран сукцесивен род, опишан како плевел поради леснотијата на ширење. Спората е лесна и робусна, па затоа може да патува релативно далеку и лесно да колонизира отворени, нарушени средини. Dennstaedtia е претежно тропска до топла-умерена, но не е многу застапена во Амазон или Африка. Oenotrichia е во Нова Каледонија. Leptolepia е во Нов Зеланд, Квинсленд (Австралија) и во Нова Гвинеја. Microlepia е во Азиско-пацифичкиот регион. Paesia се јавува во тропска Америка, Азија и западниот Пацифик. Hypolepis е тропски и јужно-умерен. Blotiella е силно центрирана во Африка. Histiopteris е генерално малезиски, со еден пантропски до јужно-умерен вид. Изумрениот род Krameropteris е познат од остатоци пронајдени во кеномански стар бурмански килибар.[2] Некои постари фосили се познати од периодот јура на Источна Индија.[3]
Класификација
[уреди | уреди извор]Dennstaedtiaceae претходно се сметала за единствена фамилија во редот Dennstaedtiales. Dennstaedtiaceae сега ги содржи претходно дефинираните семејства Monachosoraceae Ching, Pteridiaceae Ching и Hypolepidaceae Pic. Serm. Пред класификацијата на Смит во 2006 година, Dennstaedtiaceae се сметало за поли- и парафилетско семејство, кое содржи родови кои сега се класифицирани во Lindsaeaceae и Saccolomataceae, а семејството Monachosoraceae произлегува од кладот Dennstaedtiaceae. Немонофилетската природа на Dennstaedtiaceae (класификација пред 2006 година) била докажана и поткрепена со повеќе молекуларни студии. Dennstaedtiaceae како што се сега класифицирани се поткрепени како монофилетски, но врската на родовите во рамките на семејството сè уште не е целосно разјаснета.
Филогенеза
[уреди | уреди извор]Филогенеза на Dennstaedtiaceae[4][5]
| |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Употреба
[уреди | уреди извор]Видовите и родовите Dennsteadtiaceae обично се познати по нивната природа на плевел (т.е. Pteridium spp. Hypolepis spp. Paesia spp.), но некои видови се одгледуваат и како украсни растенија (Blotiella spp., Dennstaedtia spp. Hypolepis spp. Microlepia spp.).
Познато е дека делови од Pteridium aquilinum се јадат, но тие содржат канцерогени материи, па затоа оваа практика не е распространета.
Ризомите на Pteridium esculentum ги консумирале Маорите за време на нивното населување во Нов Зеланд во 13 век, но повеќе не се дел од нивната исхрана. Ризомите на Pteridium esculentum содржат околу 50% скроб кога растат во лабава богата почва, на релативно длабоки длабочини. Ризомите биле основна состојка во исхраната бидејќи откако ќе се исушат, биле многу лесни (совршени за патување) и траеле околу една година. Листовите и спорите на Pteridium esculentum се поврзани со токсини и канцерогени материи и е познато дека предизвикуваат болест кај добитокот (говеда, овци, коњи, свињи).
Наводи
[уреди | уреди извор]- ↑ Christenhusz, M. J. M.; Byng, J. W. (2016). „The number of known plants species in the world and its annual increase“. Phytotaxa. Magnolia Press. 261 (3): 201–217. Bibcode:2016Phytx.261..201C. doi:10.11646/phytotaxa.261.3.1. Архивирано од изворникот на 2016-07-29. Посетено на 2024-12-25.
- ↑ Schneider, Harald; Schmidt, Alexander R.; Heinrichs, Jochen (February 2016). „Burmese amber fossils bridge the gap in the Cretaceous record of polypod ferns“. Perspectives in Plant Ecology, Evolution and Systematics (англиски). 18: 70–78. Bibcode:2016PPEES..18...70S. doi:10.1016/j.ppees.2016.01.003.
|hdl-access=бара|hdl=(help) - ↑ „Dhaukuti, Rajmahal Hills (Jurassic of India)“. PBDB.org.
- ↑ Nitta, Joel H.; Schuettpelz, Eric; Ramírez-Barahona, Santiago; Iwasaki, Wataru; и др. (2022). „An Open and Continuously Updated Fern Tree of Life“. Frontiers in Plant Science. 13. Bibcode:2022FrPS...1309768N. doi:10.3389/fpls.2022.909768. PMC 9449725 Проверете ја вредноста
|pmc=(help). PMID 36092417 Проверете ја вредноста|pmid=(help). - ↑ „Tree viewer: interactive visualization of FTOL“. 2024. Посетено на 1 May 2025.