Daphne laureola
Daphne laureola,[1] е шумска грмушка од фамилијата скриеносеменици Thymelaeaceae. Нејзиниот автохтон опсег опфаќа голем дел од западна и јужна Европа и се протега до Алжир, Мароко и Азорските Острови.[2][3]
Опис
[уреди | уреди извор].jpg)
Зимзелено, грмушесто растение 40-120 цм високо.
Стеблото со слабо разгранети гранчиња; младите гранчиња голи, со жолто-заланикава кора, која подоцна станува светло сива.
Листовите обратно-јајцевидно-копјести, 120 цм долги, 3 цм широки, јаки, кожести, светликави голи, најшироки во горната половина, на врвот заострени, кон основата постепено се стеснуваат во дршка, горната страна темнозелена, а долната посветла.
Цветовите со куси дршки, групирани во мали гроздови од по 5-7 цвета, со прицветници во основата и се развиваат во пазувите на листовите од претходната година. Перијантот жолто-зелен, цилиндричен, на врот 1/4 насечен на 4 широко-јајцевидни дела со заострен врв. Прашниците 8, во 2 ред а по 4 и со куси бели филаменти. Плодникот со кусо столпче и топчест жиг. Плодот јајцевидна црна костелка.[4]
Таксономија
[уреди | уреди извор]Два подвида се прифатени од базата на податоци „Plants of the World Online“[3]> кои не се сметаат за различни од Euro+Med Plantbase, според кои видот е монотипичен.[2]
- Daphne laureola subsp. laureola — поголемиот дел од ареалот на видот
- Daphne laureola subsp. philippi (гр.) Nyman — ограничена на Пиринеите
Екологија и живеалиште
[уреди | уреди извор]Тоа е еден од двата вида на Daphne кои потекнуваат од Велика Британија, а другиот е Daphne mezereum. Обата претпочитаат алкални почви и најчесто се наоѓаат во варовнички области, иако D. laureola се може да се најде и на глина.[5] Сепак, за разлика од D. mezereum, D. laureola е зимзелена, со жолтеникаво-зелени цветови кои никнуваат многу рано во пролет и црни бобинки.[4]
Распространетост во Македонија
[уреди | уреди извор]D. laureola расте по буковите и четинарските шумски заедници.
Позната за Гостивар, Мавровско, клисурата на Мавровска Река, Кавадарци - с. Мајден и с. Мрежичко, Кожуф - Смрдлива Вода, Галичица. Се посочува за Ниџе, помеѓу Гостивар и Кичево и над кањонот на Црна Река, на Серта - Градешка Планина, Дудица.
Како инвазивен вид
[уреди | уреди извор]Надвор од својот автохтон ареал, D. laureola е натурализирана во Шкотска, Ирска,[1] Данска и Крим.[2] Се смета за инвазивен плевел во делови од Австралазија и западна Северна Америка. Расте на сонце или сенка, добро се вклопува во умерените шумски подлоги и може да колонизира области за да формира монотипски насади и да ја надвладее автохтоната вегетација. Тоа е штетен плевел од класа Б во државата Вашингтон,[6] и во автохтоните шуми во Тасманија, Австралија,[7][8] и Нов Зеланд.[9]
Токсичност
[уреди | уреди извор]Сите делови од растението, се отровни за луѓето. Познато е дека сокот предизвикува осип на кожата при контакт.[10]
Наводи
[уреди | уреди извор]- 1 2 „Spurge-laurel Daphne laureola L.“. PlantAtlas. Посетено на 2025-08-20.
- 1 2 3 Pedrol, J. „Daphne laureola“. Euro+Med-Plantbase. Посетено на 2025-08-20.
- 1 2 „Daphne laureola L.“. Plants of the World Online. Посетено на 2025-08-20.
- 1 2 Мицевски, Кирил (2001). Флора на Република Македонија Том I, св. 4. Скопје: МАНУ. стр. 878.
- ↑ Stace, Clive (2010). New Flora of the British Isles (3rd. изд.). Cambridge, UK: Cambridge University Press. ISBN 978-0-521-70772-5. pp. 381–382.
- ↑ „Washington State Noxious Weed Control Board“. Архивирано од изворникот на 2008-08-21. Посетено на 2008-09-09.
- ↑ Baker, ML (January 2013). „Daphne laureola L. (Thymelaeaceae): A weedy alien species new to Australia“.
- ↑ „Daphne Laurel“. Hobartcity.au. 2021. Архивирано од изворникот на 2021-07-13. Посетено на 13 July 2021.
- ↑ „Green Daphne Laurel“. Weed Busters New Zealand. 2021. Архивирано од изворникот на 2021-02-02. Посетено на 13 July 2021.
- ↑ „Daphne laureola Spurge Laurel PFAF Plant Database“. pfaf.org. 2007-08-30. Посетено на 2025-08-20.
|