Corydalis
Corydalis (од грчки korydalís „цуцул-чучурлига“) — род од околу 540 видови едногодишни и повеќегодишни зелјести растенија од семејството Афиони, родени во умерената северна полутопка и високите планини на тропска источна Африка. Тие се најразновидни во Кина и Хималаите, со најмалку 357 видови во Кина. Corydalis се распространети и во Македонија.[1] Видовите Corydalis се единствените дикоти кои имаат само еден котиледон (семенски лист). [2]
Опис
[уреди | уреди извор]Corydalis се зелјести растенија со подземна грутка. Стеблата им се неразгранети или разгранети. Листовите им се 2-3 на број, последователни, тројни или два пати тројни. Цветовите им се неправилни. Чашкините ливчиња се две, честопати многу мали, незабележливи и брзо отпаѓаат. Венечните ливчиња се четири, бледожолти, бели или розови. Двете надворешни ливчиња се различни, долното ливче во основата е торбесто подуено додека горното на врвот е проширено, свиено нагоре и преминува во шпора. Двете внатрешни ливчиња се еднакви помеѓу себе, елиптични и сраснати во основата. Плодникот е надцветен, од два плодни листа. Плодот е елиптична сплесната кутијка со голем број семки.[1]
Екологија
[уреди | уреди извор]Видовите Corydalis се употребуват како храна од страна на ларвите на некои видови Lepidoptera (пеперутки), особено црниот Аполон.
Отровност
[уреди | уреди извор]Corydalis cava и некои други видови го содржат алкалоидот булбокапнин, кој повремено се користи во медицината, но недостасуваат научни докази за точните дози и несаканите ефекти. [3]
Голем дел од видовите во Corydalis содржат други отрови и алкалоиди како канадин, кој го блокира калциумот. Видот C. caseana е отровен за добитокот. [4]
Таксономија
[уреди | уреди извор]- Corydalis ambigua
- Corydalis aurea
- Corydalis buschii
- Corydalis bracteata
- Corydalis cava
- Corydalis caseana
- Corydalis cheilanthifolia – папрат
- Corydalis chelidoniifolia
- Corydalis darwasica
- Corydalis elegans
- Corydalis filistipes
- Corydalis flavula
- Corydalis flexuosa
- Corydalis heterocarpa
- Corydalis incisa
- Corydalis integra
- Corydalis linstowiana
- Corydalis micrantha
- Corydalis nobilis
- Corydalis ochotensis - Растенија без подземна грутка. Стеблото е разгрането и имаат еден цвет.[1]
- Corydalis omeiana
- Corydalis orthoceras
- Corydalis palaestina[5]
- Corydalis pallida
- Corydalis pauciflora
- Corydalis pauciovulata
- Corydalis rutifolia
- Corydalis saxicola
- Corydalis scouleri
- Corydalis solida - Брактеите на врвот се назабени, поретко длабоко всечени. Соцветија-та се со помал број цветови. Стебленцето во основата се со лушпест израсток[1]
- Corydalis vittae
- Corydalis wilsonii
- Corydalis yanhusuo
Тековни видови
[уреди | уреди извор]Постојат околу 540 видови, вклучувајќи:
- Фотографии од видовите Corydalis наведени погоре
- Corydalis ambigua
- Corydalis aurea
- Corydalis buschii
- Corydalis bracteata
- Corydalis caseana
- Corydalis cava
- Corydalis cheilanthifolia
- Corydalis chelidoniifolia
- Corydalis flavula
- Corydalis flexuosa
- Corydalis heterocarpa
- Corydalis integra
- Corydalis linstowiana
- Corydalis nobilis
- Corydalis ochotensis
- Corydalis orthoceras
- Corydalis pallida var. tenuis
- Corydalis pauciflora
- Corydalis pauciovulata
- Corydalis rutifolia
- Corydalis scouleri
- Corydalis solida
- Corydalis vittae
- Corydalis wilsonii
Поранешни видови
[уреди | уреди извор]Неколку поранешни Corydalis се преместени во нови родови:
- Corydalis lutea = Pseudofumaria lutea –
- Corydalis ochroleuca = Pseudofumaria alba
- Corydalis sempervirens = Capnoides sempervirens
Наводи
[уреди | уреди извор]- 1 2 3 4 Мицевски, Кирил (1993). Флора на Република Македонија. Том I св.2. Скопје: Македонска академија за науките и уметностите. стр. 168-169.
- ↑ V.H. Heywood Ph.D., уред. (1978). Flowering Plants of the World. New York: Mayflower Books. стр. 53. ISBN 0-8317-3400-0.
- ↑ „CORYDALIS“. WebMD. Посетено на 21 October 2014.
- ↑ Whitney, Stephen (1985). Western Forests (The Audubon Society Nature Guides). New York: Knopf. стр. 556. ISBN 0-394-73127-1.
- ↑ „Corydalis palaestina (Boiss.) Prantl & Kündig | Plants of the World Online | Kew Science“.
| „Corydalis“ на Ризницата ? |
|