Прејди на содржината

Buglossoides arvensis

Од Википедија — слободната енциклопедија
Buglossoides arvensis
Научна класификација
Род: Buglossoides
Вид: arvensis
Синоними[1]
  • Aegonychon arvense (L.) Gray (1821 publ. 1822)
  • Lithospermum arvense L. (1753)
  • Margarospermum arvense (L.) Decne. (1840)
  • Rhytispermum arvense (L.) Link (1829)

Buglossoides arvensis (syn. Lithospermum arvense) е цветно растение од семејството Boraginaceae. Потекнува од Европа и Азија, дури на север до Кореја, Јапонија и Русија, a на југ расте до Авганистан и северен Пакистан. Познат е на други места како донесен вид, вклучувајќи го поголемиот дел од Северна Америка и Австралија.

Опис и распространетост

[уреди | уреди извор]

Едногодишно растение. Стеблото е високо 10–45 цм, вертикално, неразгрането или разгрането во горниот дел, поретко од основата, препокриено со прилегнати, прости, четинести влакна. Листовите се долги 8–52 мм, 1–7 мм широки, од двете страни со прилегнати, прости четинести влакна. Базалните и долните листови се долгнавесто-лопатовидни или долгнавесто обратнојајцевидни, затапени, постепено стеснети во дршка за време на цветањето исушени или свенати. Цветовите поединечни или во парови по два, приседнати или на куси дршки, собрани во густи цимозни соцветија кои при формирањето на плодот силно се издолжуваат. Венчето е 6–8 мм долго, бело или нечисто бело, инковидно.[2]

Расте покрај патишта, железнички пруги, меѓи на ниви, во клисури, житни посеви, ливади, брдски паси{шта, на надморска височина до 1400 метри.[2]

Во Македонија

[уреди | уреди извор]

Познат е за Скопје, Гази Баба, Водно, Жеденска Клисура, клисурата на реката Пчиња, Таорска Клисура, Велес, Куманово, Пробиштип, Кочани, Оризари, Осогово, манастирот „Св. Јоаким Осоговски“, Сува Гора, Маврово, Бистра, Охрид, Крушево, Прилеп, Мариово, Селечка Планина, Кавадарци, Неготино, Криволак, Демир Капија, Валандово, Огражден. Се посочува за Битола, Струмичко, Зелениково, Дабница, Цапари, Валандово, Раброво, Гевгелија, Удово, Маријанска Планина, Дојран, Скопска Црна Гора, Охрид, и други места.[2]

Подвидови

[уреди | уреди извор]

Прифатени се три подвида.

  • Buglossoides arvensis subsp. arvensis
  • Buglossoides arvensis subsp. occidentalis Franco
  • Buglossoides arvensis subsp. sibthorpiana (Griseb.) R.Fern.

Употреба

[уреди | уреди извор]

Европската Унија го вбројува рафинираното масло од семето на Buglossoides arvensis со статус на нова храна, а некои земјоделци го одгледуваат комерцијално во Обединетото Кралство како патентирана и заштитена сорта за растителна сорта. Маслото од семе содржи високи нивоа (63–72%) на омега-3 ALA, омега-3 SDA и омега-6 GLA, и има статус на генерално безбеден за употреба од Администрацијата за храна и лекови на САД, во Канада и статус на нова храна во ЕУ за добиток и животни за придружба. Маслото од семе, исто така има одобрение за употреба во Австралија, Бразил, а ограничени одобренија за употреба како храна во Кореја и Јапонија.

  1. Buglossoides arvensis (L.) I.M.Johnst. Plants of the World Online. Retrieved 29 July 2024.
  2. 1 2 3 Владо Матевски: Флора на Република Македонија, том II, св. 1, стр. 87, издавач: МАНУ, Скопје, 2010