Прејди на содржината

Attalea

Од Википедија — слободната енциклопедија
Attalea brasiliensis

Attalea е голем род на палми по потекло од Мексико, Карибите, Централна и Јужна Америка. Овој род со перести листови, без боцки, вклучува и мали палми без надземно стебло и големи дрвја. Родот има комплицирана таксономска историја и често бил поделен на четири или пет рода врз основа на разлики во машките цветови. Бидејќи родовите можат да се разликуваат само врз основа на нивните машки цветови, постоењето на интермедијарни типови на цветови и постоењето на хибриди помеѓу различни родови се користело како аргумент за нивно задржување во истиот род. Ова е поддржано од неодамнешните молекуларни филогении.

Во родот има помеѓу 29 и 67 видови, со проценки дури и до 100. Некомплетните хербариумски збирки го отежнуваат утврдувањето дали одредени групи претставуваат единечни видови или групи на слични видови. Видовите на Attalea имаат долга историја на човечка употреба и вклучуваат економски важни извори на палмино масло и влакна. Многу видови се толерантни на пожар и напредуваат во нарушени живеалишта. Нивните семиња се распространети од животни, вклучувајќи и некои за кои се смета дека биле прилагодени за распространување од сега изумрената плеистоценска мегафауна.

Репродукција и раст

[уреди | уреди извор]
Машко соцветие на Attalea sp. преполно со инсекти.
Attalea sp. – МХНТ

Видовите Attalea се еднодомни — машките и женските цветови се одвоени, но се наоѓаат на истото растение. [1] Различни видови се опишани како опрашувани од инсекти, вклучувајќи го и A. phalerata, [2] додека опрашувањето во A. colenda и A. speciosa им се припишува и на инсектите и на ветерот. [3] [4] Плодовите се дисперзирани од животни. [1]

'Ртењето на семето е оддалечено тубуларно [5] - за време на 'ртењето, како што се шири котиледонот, го турка младото ластарче подалеку од семето. [6] По 'ртење, стеблото првично расте надолу пред да се сврти за да порасне нагоре и да го произведе надземното стебло. [7] Ова создава подземен дел од стеблото во форма на „саксофон“. [8] Фактот што врвниот меристем на прортените никулци на Attalea се под земја, веројатно придонесува за нивната толеранција на оган. [1]

Употреба

[уреди | уреди извор]

Видовите Attalea имаат долга историја на човечка употреба. Карбонизираните семиња Attalea maripa биле пронајдени на археолошки локалитети во Колумбија кои датираат од 9000 година пред нашата ера. [9] Неколку видови се важни извори на масло за јадење, слама за покрив, јадливи семиња и влакна. Листовите на Attalea butyracea и A. maripa се користи интензивно за изработка на сламени покриви. Неколку видови се маслодајни палми, со А. speciosa меѓу најважните економски. [1] Производи добиени од А. speciosa било покажано дека поддржуваат над 300.000 домаќинства во бразилската држава Марањау во 2005 година, [10] и во 1985 година се проценува дека поддржувале над 450.000 домаќинства низ Бразил.[11] Влакна од пијасава, извлечени од лисните основи на А. funifera, се комерцијално важни, [1] и генерираат околу 20 милиони американски долари годишен приход на бразилските фармери во 1996 година. [12]

  1. 1 2 3 4 5 Henderson, Andrew; Gloria Galeano (1995). Field Guide to the Palms of the Americas. Princeton, New Jersey: Princeton University Press. стр. 153–164. ISBN 0-691-08537-4.
  2. Moraes R., Mónica; Finn Borchsenius; Ulla Blicher-Mathiesen (1996). „Notes on the Biology and Uses of the Motacú Palm (Attalea phalerata, Arecaceae) from Bolivia“. Economic Botany. 50 (4): 423–428. doi:10.1007/BF02866525. JSTOR 4255886.
  3. Feil, Jan Peter (1996). „Fruit Production of Attalea colenda (Arecaceae) in Coastal Ecuador: An Alternative Oil Resource?“. Economic Botany. 50 (3): 300–309. doi:10.1007/BF02907337. JSTOR 4255847.
  4. Anderson, Anthony B.; William L. Overal; Andrew Henderson (1988). „Pollination Ecology of a Forest-Dominant Palm (Orbignya phalerata Mart.) in Northern Brazil“. Biotropica. 20 (3): 192–205. doi:10.2307/2388234. JSTOR 2388234.
  5. Uhl, Natalie E.; John Dransfield (1987). Genera Palmarum: a classification of palms based on the work of Harold E. Moore Jr. Lawrence, Kansas: The L. H. Bailey Hortorium and the International Palm Society. стр. 503–512. ISBN 0-935868-30-5.
  6. Pinheiro, Claudio Urbano B. (2001). „Germination strategies in palms: the case of Schippia concolor in Belize“. Brittonia. 53 (4): 519–527. doi:10.1007/BF02809652.
  7. Salm, Rudolfo (2004). „Tree species diversity in a seasonally-dry forest: the case of the Pinkaití site, in the Kayapó Indigenous Area, Southeastern limits of the Amazon“. Acta Amazonica. 34 (3): 435–443. doi:10.1590/S0044-59672004000300009.
  8. Salm, Rudolfo (2005). „The importance of forest disturbance for the recruitment of the large arborescent palm Attalea maripa in a seasonally dry Amazonian forest“. Biota Neotropica. 5 (1).[мртва врска]
  9. Morcote-Ríos, Gaspar; Rodrigo Bernal (2001). „Remains of palms (Palmae) at archaeological sites in the New World: A review“. Botanical Review. 67 (3): 309–50. doi:10.1007/BF02858098.
  10. Porro, Roberto (2005). „Palms, Pastures, and Swidden Fields: The Grounded Political Ecology of "Agro-Extractive/Shifting-cultivator Peasants" in Maranhão, Brazil“. Human Ecology. 33 (1): 17–56. doi:10.1007/s10745-005-1654-2.
  11. May, Peter H.; Anthony B. Anderson; Michael J. Balick; José Mário F. Frazão (1985). „Subsistence Benefits from the Babassu Palm (Orbignya martiana)“ (PDF). Economic Botany. 39 (2): 113–129. doi:10.1007/BF02907831. JSTOR 4254727.
  12. Voeks, Robert A. (2002). „Reproductive ecology of the piassava palm (Attalea funifera) of Bahia, Brazil“. Journal of Tropical Ecology. 18: 121–136. doi:10.1017/s0266467402002079.