Atriplex patula
| Atriplex patula | |
|---|---|
 | |
Неправилен статус (ТНЦ) | |
| Научна класификација [ у ] | |
| Царство: | Растенија |
| клад: | Скриеносеменици |
| клад: | Евдикоти |
| Ред: | Каранфиловидни |
| Семејство: | Штирови |
| Род: | Лобода |
| Вид: | Atriplex patula |
| Научен назив | |
| Atriplex patula L. | |
Atriplex patula е вид на едногодишно тревесто растение од родот Atriplex натурализиран во многу умерени региони.
Опис
[уреди | уреди извор]Едногодишно растение, високо до 100 цм. Стеблото вертикално или се издигнува, разгрането, најчесто голо. Долните листови наспрамни, ромбично-копјевидни, 3-14 цм долги, 1-6 цм широки, целокрајни или насечени, во основата клиновидно стеснети. Горните ланцетни до линејно-ланцетни, целокрајни. Сите листови зелени, голи. Цветовите еднополни и дводомни, групирани во врвни, растресити класовидни соцветија. Женските цветови без перијант, со 2 широко-ромбични или јајцевидно-ромбични, целокрајни или назабени брактеоли, долги 5-7 мм. Во основата сраснати, обично препокриени со брадавичести израстоци, зелени, голи, или пак со брашнест налеп. Семките од два типа. Едните се светлокафеави, со пречник од 2-3 мм, a другите црни, со пречник од 1-2 мм.[1]
Распространетост во Македонија
Расте покрај населби, патишта, или пак како коровно растение, на површини со окопни култури, по угари, бавчи и сл.
Познато за Скопје, Дервенска Клисура - рудник Радуша, Таорска Клисура, Овче Поле, Прилеп - Бабуна (планина), Македонски Брод - с. Самоков, Кичево - Стража.
Се посочува за Охрид и Битола.[1]
Atriplex patula, женски цвет со брактеоли
.jpg)
Таксономија
[уреди | уреди извор]Видот бил член на семејството Chenopodiaceae, сега дел од Amaranthaceae, семејството штир.[2]
Распространетост и живеалиште
[уреди | уреди извор]Видот има широк опсег, вклучувајќи полусуви пустини и крајбрежни области во Азија, Северна Америка, Европа и Африка.[2] Најчесто расте покрај патишта и депонии.[3]
Иако е општо познато дека видот бил натурализиран во Северна Америка дури од 18 век,[4] семето што му се припишува на овој вид се јавува на западниот брег на Северна Америка во закопани мочуришни наслаги кои датираат од времето пред европската колонизација на Америка.
Употреба
[уреди | уреди извор]Младите листови и изданоци се јадат сурови или варени и се користат како замена за спанаќ,[5] но сами по себе имаат блуткав вкус.[6]
Наводи
[уреди | уреди извор]- 1 2 Мицевски, Кирил (2001). Флора на Република Македонија Том I, св. 3. Скопје: МАНУ. стр. 426–425.
- 1 2 Sukhorukov, Alexander; Kushunina, Maria; Verloove, Filip (14 July 2016). „Notes on Atriplex, Oxybasis and Dysphania (Chenopodiaceae) in West-Central Tropical Africa“. Plant Ecology and Evolution. 149 (2): 249–256. Bibcode:2016PlEcE.149..249S. doi:10.5091/plecevo.2016.1181.
- ↑ Prokopiev, I. A.; Filippova, F. V.; Shein, A. A. (March 2012). „Effect of anthropogenic pollution with dust containing heavy metals on seed progeny of spear saltbush“. Russian Journal of Plant Physiology (англиски). 59 (2): 212–216. Bibcode:2012RuJPP..59..212P. doi:10.1134/S1021443712020148. ISSN 1021-4437.
- ↑ Flora of North America Editorial Committee, уред. (2003), „Atriplex patula“, Flora of North America North of Mexico (FNA), 4, New York and Oxford – преку eFloras.org, Ботаничка градина на Мисури, Сент Луис и Хербариуми на Харвард, Кемриџ Invalid
|mode=CS1(help) - ↑ Mabey, Richard (2012). Food for Free. London: Collins. стр. 104. ISBN 978-000-743847-1.
- ↑ Francis-Baker, Tiffany (2021). Concise Foraging Guide. The Wildlife Trusts. London: Bloomsbury. стр. 54. ISBN 978-1-4729-8474-6.
|