Прејди на содржината

Главна страница

Од Википедија — слободната енциклопедија
слободната енциклопедија

Eнциклопедија што може секој да ја уредува. Моментално има вкупно 164.608 статии на македонски јазик и 303 активни уредници!
Напишете нова статија!

Избрана статија

Александар Ончев Мартулков, познат по псевдонимот Бизмаркмакедонски револуционер и политичар. Меѓу првите пропагатори на социјализмот во Македонија. Деец на Македонската револуционерна организација и учесник во Илинденското востание. Член и раководител на ВМРО (Обединета) во 1930-тите.

Роден во сиромашно работничко семејство, стекнал више образование во Скопското педагошко училиште. Во 1894 година се приклучил во социјалистичкото движење со поттик од Васил Главинов. Како член на Македонската социјалистичка група, учествувал во првото празнување на ден на трудот во Бугарија. Во 1900-тите соработувал со Велешкиот револуционерен реон и Иван Аљабакот. Во 1906 година се преселил во Софија каде се приклучил во Бугарската комунистичка партија. Учествувал во политичкото управување на Македонија по Младотурската револуција.

За време на Првата светска војна, го основал Комитетот на дезертери каде префрлил македонски борци од српската војска во Царството Бугарија. Во текот на војната бил секретар на Општина Оморани и подоцна чиновник во Косово и Метохија. По војната се приклучил во Емигрантскиот комунистички сојуз и Велешкото благотворително братство „Рајко Жинзифов“. Во 1931 година бил одбран за пратеник во народното собрание на Бугарија, заедно со Христо Трајков. Во 1932 година почнал со издавањето на весникот „Македонско знаме, следната година доживеал неуспешен обид на атентат од Михајловистите. На 8 јули 1936 година, го осудиле Мартуков заедно со останатите членови на ЦК на ВМРО (Обединета).

Учествувал во Народноослободителната борба. Во 1944 година се приклучил во Президиумот на АСНОМ и подоцна во народното собрание на НР Македонија. Помогнал со спроведување на Илинденската пензија и подоцна доделување на Илинденската споменица. Во 1954 година ги објавил неговите спомени насловени Моето учество во револуционерните борби на Македонија. Во текот на 1960-тите, Лазар Колишевски го изолирал Мартулков од секојдневните политички функции. Незадоволен со режимот, се преселил во Народна Република Бугарија каде починал. (Дознајте повеќе...)

На денешен ден...

Денес е 15 септември 2026 година и издвоени настанати од времепловот се:

Настани:

1786  Италијанскиот лекар и природонаучник Лујџи Галвани ја открил струјата, која според неговото име подоцна е наречена — галванска.
1812  Француската армија предводена од Наполеон дошла до Кремљ во Москва.
1821  Дотогашните шпански колонии Костарика, Никарагва, Ел Салвадор, Гватемала и Хондурас прогласиле независност.
1822  Францускиот ориенталист Жан Франсоа Шамполион успеал прв да ги дешифрира хиероглифите на Каменот од Розета најден во египетското место Решид, во 1799 година. Тој утврдил дека хиероглифите не се симболично, туку фонетско писмо. Шамполион е основач на египтологијата.
1830  Отворањето на железничката линија ЛиверпулМанчестер на која е употребена парната локомотива. „Ракета“ е проследена и со првата железничка несреќа со случајна смрт на англискиот државник Вилијам Хускисон.
1835  Бродот „Бигл“ со Чарлс Дарвин пристигнал на островите Галапагос.
1916  Тенкот е за првпат употребен во борбени дејства во Битката на Сома во Франција.
1993  Во Скопје е регистрирана Асоцијацијата на европските студентски структури при Универзитетот „Св. Кирил и Методиј“.
1995  Во Скопје, пред влезот на канцеларијата за врски на САД е поставен нов амблем чиј натпис гласи „Амбасада на САД“, со што формално мисијата на САД во Македонија го означи подигањето на нивото на дипломатските односи на релацијата Вашингтон - Скопје.
2002  Парламентарни избори во Република Македонија, на кои ќе победи коалицијата За Македонија Заедно предводена од СДСМ и Бранко Црвенковски.

Родени:

1254  Марко Поло — венецијански морепловец.
1878  Јон Драгумис — грчки дипломат и пропагандист.
1890  Агата Кристи — британска писателка.
1894  Жан Реноар — француски филмски режисер.
1908  Мишко Крањец — словенечки писател.
1913  Ристо Кордалов — македонски револуционер.
1919  Николај Хајтов — бугарски писател.
1925  Кирил Лавров — советски и руски филмски глумец.
1928  Кенонбол Адерли — американски џез-музичар.
1935  Гојко Зец — српски и југословенски фудбалер и тренер.
1937  Роберт Лукас — американски економист, добитник на Нобеловата награда во 1995 година.
1941  Јуриј Норштејн — руски аниматор.
1941  Флоријан Алберт — унгарски фудбалер.
1941  Виктор Зубков — руски премиер.
1942  Бисера Велетанлиќ — југословенска џез-пејачка.
1945  Џеси Норман — американска оперска пејачка.
1946  Томи Ли Џонс — американски глумец.
1946  Оливер Стоун — американски режисер.
1951  Јохан Нескенс — холандски фудбалер.
1957  Слободан Качар — српски и југословенски боксер.
1959  Драги Митревски — македонски археолог.
1961  Соња Савиќ — српска и југословенска глумица.
1966  Дејан Савичевиќ — црногорски и југословенски фудбалер.
1977  Том Харди — англиски глумец.
1978  Марко Пантелиќ — српски фудбалер.
1978  Ненад Трповски — македонски кајакар.
1985  Мирко Алиловиќ — хрватски ракометар.
1995  Давид Раја — шпански фудбалски голман.
2004  Давид Поповичи — романски пливач.

Починале:

668  Констанс II Ираклијцар на Византија.
885  Адријан IIIримски папа.
1852  Артур Велсли ВелингтонВојвода од Велингтон и војсководец од Наполеоновите војни.
1896  Димитар Матов — македонски фолклорист.
1936  Александрос Зајмис — премиер на Грција.
1938  Томас Вулфамерикански писател.
1945  Антон Веберн - австриски композитор и диригент.
1980  Бил Еванс — американски џез-пијанист и композитор.
1985  Кути Вилијамс — американски блуз и џез-музичар.
1995  Гунар Нордал — шведски фудбалер.
2008  Ричард Рајт — англиски рок-музичар, член на групата Пинк флојд.
2019  Рик Окасекамерикански рок-музичар.
2022  Радко Полич — словенечки глумец.
Издвоен цитат

„Младите имаат многу радости и многу таги, бидејќи се имаат само себе си за кого да мислат, па така секоја желва и секоја помисла добива важност. Секое задоволство е почуствувано во целост, но исто така и секоја тага, и многу кои не можат да ги исполнат своите желби, веднаш ставаат крај на својот живот.“
— „Гертруда“, Херман Хесе, 1910 год.

Слика на денот

Исусовската црква во Понта Делгада на островот Саун Мигел, Азори.
Дали сте знаеле...


Хипарх
Хипарх


Што е Википедија?

Изданијата на Википедија се места каде многу различни доброволци работат заедно за да напишат енциклопедии на различни јазици. Овој проект претставува енциклопедија на македонски јазик и моментално има 164.608 енциклопедиски статии. Целата нејзина содржина е лесно достапна и слободна за употреба. Нашата мисија е да го собереме целото човеково знаење на македонски јазик — знаење кое е бесплатно, слободно и лесно пристапно за секого.

Сакате заедно да ја оствариме целта?
Најпрво, започнете со нашиот вовед!

Заедница
Селска чешма — главно место за разговор поврзан со Википедија. Селската чешма е место каде што можете да поставувате прашања, решавате проблеми, да помогнете на заедницата и заедно да ја развиваме енциклопедијата.
Портал на заедницата — збирно место поврзано со тематски проекти. Тука може да најдете тематски портали од различни области, каде може да придонесувате и да ја збогатувате Википедија.
Викисредби — можност за дружење, размена на идеи и предлози за развојот на Википедија - во живо!
Тековни настани — бидете во тек со развојните настани на Википедија. Следете го развојот на најголемата енциклопедија во светот!
Повеќејазичност — слободната енциклопедија е достапна и на голем број други јазици, освен македонскиот. Истражете ја и на друг јазик!
Братски проекти

Фондацијата Викимедија е непрофитна организација која, покрај Википедија, опфаќа и други проекти:

Ризница — складиште на мултимедијални содржини
Викиизвор — збирка на дела и книги
Викивести — вести од светот
Викиречник — повеќејазичен речник и лексикон
Викицитат — збирка на цитати
Викикниги — збирка на учебници и прирачници
Викивидови — именик на видови
Викиуниверзитет — збирка на материјали и активности за учење
Мета-вики — усогласување на проектот „Викимедија“
Википодатоци— база на слободни знаења
Википатување — туристички водич