Прејди на содржината

Ширин Нешат

Од Википедија — слободната енциклопедија
Ширин Нешат
Нешат на Венецијански филмски фестивал
Роден(а)26 март 1957(1957-03-26) (69 г.)
Казвин, Иран
Националностиранско
ОбразованиеКалифорниски универзитет – Беркли
Познат(а) помешан медиум, перформанс, видео инсталации, фотографија
Значајни дела„Сенката под мрежата“ (1997),
„Без зборови“ (1996),
„Жени без мажи“ (2004)[1] „Занес“ (1999)
ДвижењеСовремена уметност
СопружникКјонг Парк (divorced)[2]
ПартнерШоџа Азари[2]
НаградиСребрен Лав Венецијански филмски фестивал, Златен Лав Венецијански филмски фестивал

Ширин Нешат (родена на 26 март 1957 година)[3][4] е иранска фотографка и визуелна уметница која живее во Њујорк, позната првенствено по својата работа во филмот, видеото и фотографијата.[5] Нејзините уметнички дела се фокусираат на контрастите меѓу исламот и Западот, женственоста и машкоста, јавниот живот и приватниот живот, антиката и модерноста, како и на премостувањето на просторите меѓу овие теми.[1][6]

Таа вели дека „гравитирала кон создавање уметност што се занимава со тиранија, диктатура, угнетување и политичка неправда. Иако не се сметам за активист, верувам дека мојата уметност - без оглед на нејзината природа - е израз на протест, крик за човештвото.“

Нешат ја освоила наградата на Меѓународната награда на XLVIII Венециско биенале во 1999 година, како и Сребрениот лав за најдобар режисер на 66-от Венецијански филмски фестивал во 2009 година,[7] па сè до неговото именување за Уметник на деценијата од страна на критичарот на Хафингтон пост, Г. Роџер Денсон. Нешат била гостин критичар на одделот за фотографија на Уметничката школа на Јеил во 2020 година.[8]

Ран живот и образование

[уреди | уреди извор]

Нешат е четврто од пет деца на богати родители, израснати во Казвин во северозападен Иран[9] во „многу топла, поддржувачка муслиманска семејна средина“,[10] каде што ги научила традиционалните религиозни вредности од нејзините баба и дедо по мајка. Таткото на Нешат бил лекар, а нејзината мајка домаќинка. Нешат вели дека нејзиниот татко „фантазирал за западот, го романтизирал западот и полека ги отфрлал сите свои вредности; двајцата нејзини родители го сториле тоа. Мислам дека нивниот идентитет полека се раствори, тие го замениле за комфор. Тоа ѝ служеше на нивната класа“.[9]

Нешат била запишана во католичко интернатско училиште во Техеран. Според Нешат, нејзиниот татко ги охрабрувал своите ќерки да „бидат индивидуалци, да преземаат ризици, да учат, да го видат светот“. Тој ги испратил ќерките, како и синовите, на колеџ за да добијат повисоко образование.[10]

Во 1975 година, Нешат го напуштила Иран за да студира уметност на Калифорнискиот универзитет - Беркли, каде што ги завршила своите студии, магистерски студии.[11] На колеџ студирала уметност кај Харолд Парис и Силвија Ларк.[12] Нешат дипломирала на Калифорнискиот универзитет во Беркли во 1983 година и набрзо се преселила во Њујорк. Таа брзо сфатила дека уметноста нема да биде нејзина професија. Откако го запознала својот иден сопруг, кој го водел „ Сторфрант фор Арт анд Аркитектчр“, алтернативен простор на Менхетен, таа посветила десет години работејќи со него.[13]

Во овој период, Нешат направила неколку обиди за создавање уметност, кои подоцна биле уништени. Била исплашена од уметничката сцена во Њујорк и верувала дека нејзината уметност не е суштинска. Таа изјавила: „Во тие десет години практично не создавав уметност, а од уметноста што ја создавав бев незадоволна и на крајот ја уништив.“[13]

Во 1990 година, Нешат се вратила во Иран, една година по смртта на ајатолахот Хомеини. „Веројатно беше едно од најшокантните искуства што некогаш сум ги имал. Разликата помеѓу она што го паметев од иранската култура и она што го сведочев тогаш беше огромна. Промената беше и застрашувачка и возбудлива; никогаш не сум бил во земја што е толку базирана на идеологија. Најзабележителна, секако, беше промената во физичкиот изглед на луѓето и јавното однесување.“

Бидејќи продавницата „Сторфрант“ функционирала како културна лабораторија, Нешат била изложена на креатори - уметници, архитекти и филозофи; таа тврди дека продавницата на крајот ѝ помогнала повторно да го разгори интересот за уметност. Во 1993 година, Нешат повторно почнала сериозно да создава уметност, почнувајќи со фотографија. [13]

Поврзано

[уреди | уреди извор]
  1. 1 2 Holzwarth, Hans W. (2009). 100 Contemporary Artists A-Z (Taschen's 25th anniversary special. изд.). Köln: Taschen. стр. 416–421. ISBN 978-3-8365-1490-3.
  2. 1 2 Elaine Louie (January 28, 2009). „A Minimalist Loft, Accessorized Like Its Owner“. The New York Times.
  3. ↑ „Shirin Neshat“. THE SOLOMON R. GUGGENHEIM FOUNDATION. Посетено на 13 September 2017.
  4. ↑ „Shirin Neshat“. International Center of Photography. 2 March 2016. Архивирано од изворникот на 2017-09-13. Посетено на 13 September 2017.
  5. ↑ Claudia La Rocco (November 14, 2011). „Shirin Neshat's Performa Contribution“. The New York Times. Посетено на February 8, 2012.
  6. ↑ Müller, Katrin Bettina. „Away overseas“. Shirin Neshat artist portrait. Архивирано од изворникот на March 3, 2016. Посетено на March 5, 2016.
  7. ↑ Homa Khaleeli (June 13, 2010). „Shirin Neshat: A long way from home“. The Guardian.
  8. ↑ „Faculty And Staff - Yale School of Art“. 2020-11-25. Архивирано од изворникот на 25 November 2020. Посетено на 2025-01-17.
  9. 1 2 Suzie Mackenzie (July 22, 2000). „An unveiling“. The Guardian.
  10. 1 2 MacDonald, Scott (September 22, 2004). „Between two worlds: an interview with Shirin Neshat“. highbeam.com. Архивирано од изворникот на May 11, 2013. Посетено на March 29, 2012.
  11. ↑ Heartney, Eleanor (2007). After the Revolution: Women Who Transformed Contemporary Art. Munich: Prestel. стр. 230–231. ISBN 9783791337326.
  12. ↑ Cohen, Alina (2019-03-01). „Shirin Neshat on Her Path from Art School Outcast to Contemporary Art Icon“. Artsy (англиски). Посетено на 2022-02-02.
  13. 1 2 3 Danto, Arthur Coleman (15 October 2000). „Shirin Neshat“. Bomb (73): 60–67.

Литература

[уреди | уреди извор]
  • Grosenick, Uta; Riemschneider, Burkhard, уред. (2005). Art Now (25th anniversary. изд.). Köln: Taschen. стр. 212–215. ISBN 9783822840931. OCLC 191239335.

Надворешни врски

[уреди | уреди извор]