Шаблон:Инфокутија јаглерод

Од Википедија — слободната енциклопедија
Прејди на прегледникот Прејди на пребарувањето
Јаглерод  (6C)
Graphite-and-diamond-with-scale.jpg
Најпознати алотропи на јаглеродот:
графит (лево) и дијамант (десно)
Carbon Spectra.jpg
Спектрални линии на јаглеродот
Општи својства
Име и симболјаглерод (C)
Изгледграфит: црн
дијамант: безбоен
Алотропиграфит, дијамант
Јаглеродот во периодниот систем
Водород (двоатомски неметал)
Хелиум (благороден гас)
Литиум (алкален метал)
Берилиум (земноалкален метал)
Бор (металоид)
Јаглерод (повеќеатомски неметал)
Азот (двоатомски неметал)
Кислород (двоатомски неметал)
Флуор (двоатомски неметал)
Неон (благороден гас)
Натриум (алкален метал)
Магнезиум (земноалкален метал)
Алуминиум (слаб метал)
Силициум (металоид)
Фосфор (повеќеатомски неметал)
Сулфур (повеќеатомски неметал)
Хлор (двоатомски неметал)
Аргон (благороден гас)
Калиум (алкален метал)
Калциум (земноалкален метал)
Скандиум (преоден метал)
Титан (преоден метал)
Ванадиум (преоден метал)
Хром (преоден метал)
Манган (преоден метал)
Железо (преоден метал)
Кобалт (преоден метал)
Никел (преоден метал)
Бакар (преоден метал)
Цинк (преоден метал)
Галиум (слаб метал)
Германиум (металоид)
Арсен (металоид)
Селен (повеќеатомски неметал)
Бром (двоатомски неметал)
Криптон (благороден гас)
Рубидиум (алкален метал)
Стронциум (земноалкален метал)
Итриум (преоден метал)
Циркониум (преоден метал)
Ниобиум (преоден метал)
Молибден (преоден метал)
Технициум (преоден метал)
Рутениум (преоден метал)
Родиум (преоден метал)
Паладиум (преоден метал)
Сребро (преоден метал)
Кадмиум (преоден метал)
Индиум (слаб метал)
Калај (слаб метал)
Антимон (металоид)
Телур (металоид)
Јод (двоатомски неметал)
Ксенон (благороден гас)
Цезиум (алкален метал)
Бариум (земноалкален метал)
Лантан (лантаноид)
Цериум (лантаноид)
Празеодиум (лантаноид)
Неодиум (лантаноид)
Прометиум (лантаноид)
Самариум (лантаноид)
Европиум (лантаноид)
Гадолиниум (лантаноид)
Тербиум (лантаноид)
Диспрозиум (лантаноид)
Холмиум (лантаноид)
Ербиум (лантаноид)
Тулиум (лантаноид)
Итербиум (лантаноид)
Лутециум (лантаноид)
Хафниум (преоден метал)
Тантал (преоден метал)
Волфрам (преоден метал)
Рениум (преоден метал)
Осмиум (преоден метал)
Иридиум (преоден метал)
Платина (преоден метал)
Злато (преоден метал)
Жива (преоден метал)
Талиум (слаб метал)
Олово (слаб метал)
Бизмут (слаб метал)
Полониум (слаб метал)
Астат (металоид)
Радон (благороден гас)
Франциум (алкален метал)
Радиум (земноалкален метал)
Актиниум (актиноид)
Ториум (актиноид)
Протактиниум (актиноид)
Ураниум (актиноид)
Нептуниум (актиноид)
Плутониум (актиноид)
Америциум (актиноид)
Кириум (актиноид)
Берклиум (актиноид)
Калифорниум (актиноид)
Ајнштајниум (актиноид)
Фермиум (актиноид)
Менделевиум (актиноид)
Нобелиум (актиноид)
Лоренциум (актиноид)
Радерфордиум (преоден метал)
Дубниум (преоден метал)
Сиборгиум (преоден метал)
Бориум (преоден метал)
Хасиум (преоден метал)
Мајтнериум (непознати хемиски својства)
Дармштатиум (непознати хемиски својства)
Рентгениум (непознати хемиски својства)
Копернициум (преоден метал)
Нихониум (непознати хемиски својства)
Флеровиум (слаб метал)
Московиум (непознати хемиски својства)
Ливермориум (непознати хемиски својства)
Тенесин (непознати хемиски својства)
Оганесон (непознати хемиски својства)


C

Si
борјаглеродазот
Атомски број6
Стандардна атомска тежина (Ar)12,011[1] (12,0096–12,0116)[2]
Категорија  повеќеатомски неметал, понекогаш се смета за металоид
Група и блокгрупа 14 (јаглеродна), p-блок
ПериодаII периода
Електронска конфигурација[He] 2s2 2p2
по обвивка
2, 4
Физички својства
Фазацврста
Точка на сублимација3915 K ​(3642 °C)
Густина близу с.т.аморфен: 1,8–2,1 г/см3[3]
графит: 2,267 г/см3
дијамант: 3,515 г/см3
Тројна точка4600 K, ​10,800 kPa[4][5]
Топлина на топењеграфит: 117 kJ/mol
Моларен топлински капацитетграфит: 8,517 J/(mol·K)
дијамант: 6,155 J/(mol·K)
Атомски својства
Оксидациони степени+4, +3,[6] +2, +1,[7] 0, −1, −2, −3, −4[8] ​(благо кисел оксид)
ЕлектронегативностПолингова скала: 2,55
Енергии на јонизацијаI: 1086,5 kJ/mol
II: 2352,6 kJ/mol
II: 4620,5 kJ/mol
(повеќе)
Ковалентен полупречникsp3: 77 pm
sp2: 73 pm
sp: 69 пм
Ван дер Валсов полупречник170 пм
Color lines in a spectral range
Спектрални линии на јаглерод
Разни податоци
Кристална структураграфит: ​проста шестаголна
Кристалната структура на јаглеродот

(црн)
Кристална структурадијамантска коцкеста
Кристалната структура на јаглеродот
Брзина на звукот тенка прачкадијамант: 18,350 м/с (при 20 °C)
Топлинско ширењедијамант: 0,8 µм/(m·K) (при 25 °C)[9]
Топлинска спроводливостграфит: 119–165 W/(m·K)
дијамант: 900–2300 W/(m·K)
Електрична отпорностграфит: 7,837 µΩ·m[10]
Магнетно подредувањедијамагнет[11]
Модул на растегливостдијамант: 1050 GPa[9]
Модул на смолкнувањедијамант: 478 GPa[9]
Модул на збивливостдијамант: 442 GPa[9]
Поасонов соодносдијамант: 0,1[9]
Мосова тврдостграфит: 1–2
дијамант: 10
CAS-број7440-44-0
Историја
Откриенстарите Египќани и Сумерци[12] (3750 г. п.н.е.)
Препознаен како елемент одАнтоан Лавоазје[13] (1789)
Најстабилни изотопи
Главна статија: Изотопи на јаглеродот
изо ПЗ полураспад РР РЕ (MeV) РП
11C веш 20 мин. β+ 0,96 11B
12C 98,9% 12C е стабилен со 6 неутрони
13C 1,1% 13C е стабилен со 7 неутрони
14C трага 5730 y β 0,156 14N
| наводи | Википодатоци

Наводи

  1. Conventional Atomic Weights 2013. Commission on Isotopic Abundances and Atomic Weights
  2. Standard Atomic Weights 2013. Commission on Isotopic Abundances and Atomic Weights
  3. Lide, D. R., уред (2005). CRC Handbook of Chemistry and Physics (LXXXVI издание). Boca Raton (FL): CRC Press. ISBN 0-8493-0486-5. 
  4. Haaland, D. Graphite-liquid-vapor triple point pressure and the density of liquid carbon. „Carbon“ том  14 (6): 357. doi:10.1016/0008-6223(76)90010-5. 
  5. Savvatimskiy, A. Measurements of the melting point of graphite and the properties of liquid carbon (a review for 1963–2003). „Carbon“ том  43 (6): 1115. doi:10.1016/j.carbon.2004.12.027. 
  6. „Fourier Transform Spectroscopy of the System of CP“ (PDF). конс. 2007-12-06. 
  7. „Fourier Transform Spectroscopy of the Electronic Transition of the Jet-Cooled CCI Free Radical“ (PDF). конс. 2007-12-06. 
  8. „Carbon: Binary compounds“. конс. 2007-12-06. 
  9. 9,0 9,1 9,2 9,3 9,4 Properties of diamond, Ioffe Institute Database
  10. https://www.nde-ed.org/GeneralResources/MaterialProperties/ET/ET_matlprop_Misc_Matls.htm
  11. Magnetic susceptibility of the elements and inorganic compounds, in Handbook of Chemistry and Physics 81st edition, CRC press.
  12. „History of Carbon and Carbon Materials - Center for Applied Energy Research - University of Kentucky“. Caer.uky.edu. конс. 2008-09-12. 
  13. Senese, Fred (2000-09-09). „Who discovered carbon?“. Frostburg State University. конс. 2007-11-24.