Чарлс Рајт
Чарлс Рајт (англиски: Charles Wright; 25 август 1935) — американски поет и универзитетски професор.
Животопис
[уреди | уреди извор]Чарлс Рајт е роден во Пиквик Дем, во Бруклин, Тенеси. Учел на колеџот Дејвидсон и на Универзитетот во Ајова, а како добитник на Фулбрајтовата стипендија поминал една година на Универзитетот во Рим. По завршувањето на студиите, предавал во Италија, во Ајова, како и на универзитетите Принстон, Колумбија и Универзитетот во Вирџинија во Шарлотсвил, каде предавал англиска книжевност.[1]
Творештво
[уреди | уреди извор]Рајт е добитник на повеќе награди за поезија и за превод, меѓу кои поважни се Пулицеровата награда (во 1998 година за книгата „Црн зодијак“) и[2] Националната книжевна награда (во 1983 година за книгата „Кантри музика: Избрани рани песни“). Од 2014 до 2015 година бил 20-тиот Поетски лауреат на САД.[3]
Слично на Езра Паунд (чија поезија го привлекла додека бил војник во Италија), во својата поезија Рајт става нагласок врз поетската слика и често се повикува на старите кинески поети (на пример, Ли Хо), како и на Данте Алигиери. Неговите најважни дела се:[4]
- Гробот на десната рака (The grave of the right hand, 1970)
- Венецијанската тетратка (The Venice notebook, 1971)
- Тежок товар (Hard freight, 1973)
- Крвни линии (Bloodlines, 1975)
- Кинеска трага (China trace, 1977)
- Јужниот крст (The Southern cross, 1981)
- Кантри музика: Избрани рани песни (Country music: Selected early poems, 1982)
- Другата страна на реката (The other side of the river, 1984)
- Зонска лузна (Zone scar, 1988)
- Светот на десет илјади нешта: Песни 1980-1990 (The world of the ten thousand things: Poems 1980-1990, 1990)
- Ксионија (Xionia, 1990)
- Чикамауга (Chikamauga, 1995)
- Црн зодијак (Black zodiac, 1997)
- Апалачија (Appalachia, 1999)
- Негативно синило: Избрнаи подоцнежни песни (Negative blue: Selected later poems, 2000)
- Куса историја на сенката (A short history of the shadow, 2002)
- Бизонска јога (Buffalo yoga, 2004)
- Погрешната страна на виножитото (The wrong end of the rainbow, 2005)
- Ткиво на лузната (Scar tissue, 2006)
Критиката често го смета Рајт како дел од визионерската група поети во САД, меѓутоа него го привлекува и конкретниот свет при што во неговите песни метафизичкото се реализира низ сликите на физичкото. Покрај импресивната дескриптивна моќ, Рајт е познат и по наративниот квалитет на песните кои ја претставуваат неговата духовна автобиографија која е полна со дисконтинуитети и хумор, а на некои места ги користи и елементите од американскиот народен говор. Како метафизичките поети од 17 век, Рајт ги поврзува навидум независните слики, но претопувањето на спротивностите во неговата поезија е ново и забавно. Тој често се движи неочекувано од еден до друг стих, а стиховите изгледаат неповрзано, но оваа неповрзаност, заедно со празнините внатре во стихот укажува на нешто неискажливо, на просторот меѓу „нешто и ништо“.[5]
Наводи
[уреди | уреди извор]- ↑ Petar Penda (izbor i prevod), Eight contemporary American poets – Osam savremenih američkih pjesnika (drugo izdanje). Zadužbina “Petar Kočić”, Banja Luka i Beograd, 2009, стр. 89.
- ↑ „Prize Winners by Category - Poetry“. The Pulitzer Prizes. Архивирано од изворникот 2023-08-03. Посетено на 2023-10-06.
- ↑ „Poets Laureate of the United States“.
- ↑ Petar Penda (izbor i prevod), Eight contemporary American poets – Osam savremenih američkih pjesnika (drugo izdanje). Zadužbina “Petar Kočić”, Banja Luka i Beograd, 2009, стр. 89.
- ↑ Petar Penda, „Predgovor“, во: Petar Penda (izbor i prevod), Eight contemporary American poets – Osam savremenih američkih pjesnika (drugo izdanje). Zadužbina “Petar Kočić”, Banja Luka i Beograd, 2009, стр. 23.