Прејди на содржината

Чарли и фабриката за чоколадо

Од Википедија — слободната енциклопедија
Чарли и фабриката за чоколадо
Прва едиција
АвторРоалд Дал
Илустратори
ЗемјаОК
Јазиканглиски
ЖанрДетска литература Фантастика
Издавач
Издадена
17 јануари 1964 (САД)
23 ноември 1964 (ОК)
Страници192
OCLC9318922
СледнаЧарли и големиот стаклен лифт 

„Чарли и фабриката за чоколадо“ е детски роман од британскиот автор Роалд Дал напишан во 1964 година. Приказната ги прикажува авантурите на младиот Чарли Бакет во фабриката за чоколадо на ексцентричниот Вили Вонка.[1]

Приказната првично била инспирирана од искуството на Роалд Дал со компаниите за чоколадо за време на неговите училишни денови во училиштето Рептон во Дербишир.[2] Во тоа време (околу 1920-тите), Кадбери и Роунтри биле двата најголеми производители на чоколадо во Англија и секој од нив често се обидувал да украде трговски тајни со испраќање шпиони, претставувајќи се како вработени, во фабриката на другиот - инспириран од идејата на Дал за шпионите што крадат рецепти (како што е соперникот на Вонка, Слагворт) прикажан во книгата.[3] Поради ова, двете компании станале многу заштитнички настроени кон своите процеси на производство на чоколадо. Комбинација од оваа тајност и сложените, машини во фабриката го инспирирале Дал да ја напише приказната.

„Чарли и фабриката за чоколадо“ често се рангира меѓу најпопуларните дела во детската литература.[4][5][6] Во 2012 година, Чарли Бакет, мавтајќи со златен билет, се појавил на поштенска марка од прва класа на Кралската пошта во Велика Британија.[7] Романот за прв пат бил објавен во САД од Алфред А. Кнопф, Инк. во 1964 година, а во Велика Британија од Џорџ Ален и Анвин“ 11 месеци подоцна. Продолжението на книгата, „Чарли и големиот стаклен лифт“, било објавено во 1972 година. Дал планирал трето продолжение од серијата, но никогаш не ја завршил.[8]

Книгата била адаптирана во два големи филма: „Вили Вонка и фабриката за чоколадо“ (1971) и Чарли и фабриката за чоколадо (2005). Самостоен филм што го истражува потеклото на Вили Вонка, едноставно насловен Вонка“ , биле објавен во 2023 година.

Книгата создала медиумска франшиза со повеќе видеоигри, театарски продукции и производи.

  1. „Charlie and the Chocolate Factory“. Britannica. Посетено на 5 August 2021. The five children are greeted outside the factory by the eccentric visionary Willy Wonka.
  2. „Repton School 'helped inspire Dahl' to write Charlie“. BBC. 12 November 2015. Архивирано од изворникот на 14 October 2018. Посетено на 21 June 2018.
  3. „Chocolate Wars, The inspiration for Charlie and the Chocolate Factory“. Slate. Посетено на 27 July 2021. During Dahl’s childhood, the two largest British candy firms, Cadbury and Rowntree, sent so many moles to work in competitors’ factories that their spying became legendary
  4. „This classic has been named the nation's most-loved children's book“. The Scotsman. Посетено на 14 July 2022. Charlie and the Chocolate Factory has been named the nation's most-loved children's book. Three of Roald Dahl’s children’s novels dominate the top of a list of the best bedtime stories with The BFG coming second, and in third place, Matilda.
  5. „Roald Dahl voted best author in primary teachers survey“. BBC. 30 March 2012. Посетено на 16 July 2015. In this survey of primary school teachers Dahl also placed five books in the top ten: Charlie, The Twits, Danny the Champion of the World, The BFG, and George's Marvellous Medicine
  6. „REVEALED: Top 50 children's books and top 20 best-loved children's characters“. Telegraph and Argus. Посетено на 14 July 2022. 1. Charlie and The Chocolate Factory – Roald Dahl
  7. Flood, Alison (9 January 2012). „Roald Dahl stamps honour classic children's author“. The Guardian. Посетено на 9 January 2022.
  8. Martin Chilton (18 November 2010) The 25 best children's books Архивирано на {{{2}}}. The Daily Telegraph