Црна мачка (расказ)

Црна мачка
од Едгар Алан По
Илустрација од почетокот на 20 век од Бјам Шо
Држава	САД
Јазик	англиски
Жанр(ови)	хорор фикција, готска литература
Целосен текст
Црна мачка} на Викиизвори

„Црна мачка“ — расказ од американскиот писател Едгар Алан По. Првпат е објавена во изданието на Сатердеј Ивнинг Пост од 19 август 1843 година. Во расказот, неименуван наратор, кој страда од алкохолизам, има силна наклонетост кон домашните миленици, сè додека перверзно не почне да ги злоупотребува. Неговата омилена, црна мачка, го каснува една ноќ, а нараторот ја казнува со тоа што ѝ го вади окото. Нараторот потоа е во конфликт кога црната мачка се плаши од него. Во пијан бес, ја беси на дрво. Куќата подоцна му гори, но еден преостанат ѕид покажува изгорена контура на мачка што виси на јамка. Набрзо наоѓа друга црна мачка, слична на првата, освен што има бела ознака на градите. Но, развива и омраза кон неа, бидејќи таа личи на мачката што ја убил во пијан бес. Се обидува да ја убие мачката со секира, но неговата сопруга го спречува; и тој ја убива неа. Потоа го крие телото зад ѕид од тули во неговиот подрум. Полицијата набрзо доаѓа и, откако тропањето на нараторот по ѕидот е дочекано со врескање, тие го наоѓаат не само трупот на сопругата, туку и црната мачка која случајно се затскривала со телото и ги предупредила со својот крик.

Расказот е студија за психологијата на вината, честопати поврзана во анализа со „Срцето што раскажува“. И во двата дела, убиецот внимателно го крие својот злостор и верува дека е неоспорен, но на крајот се распаѓа и се открива, поттикнат од потсетување за неговата вина. „Црната мачка“, која исто така ги опфаќа прашањата за разумност наспроти лудило, е најсилното предупредување на писателот против алкохолизмот.

Илустрација за „Црната мачка“ од Обри Бердсли (1894–1895)

Надворешни врски

• Проект Гутенберг: Делата на Едгар Алан По, том 2
• Целосен текст во Друштвото на Е.А. По во Балтимор
• Целосен текст на PoeStories.com со хиперлинкови од вокабуларот
• Декодерот на По: Црната мачка
• Илустрација и опис на сликата на Северини