Прејди на содржината

Црна евла

Од Википедија — слободната енциклопедија

{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/Предлошка:Автотаксономија/Alnus|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}} |machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}} |machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}

Црна евла
Научна класификација [ у ]
Непознат таксон (попр): Alnus
Вид: Црна евла
Научен назив
Alnus glutinosa
(L.) Gaertn.
Distribution map
Синоними[2]
  • Alnus glutinosa var. vulgaris Spach, nom. inval.
  • Alnus vulgaris Hill, nom. inval.
  • Betula alnus var. glutinosa L.
  • Betula alnus subsp. glutinosa (L.) Ehrh.
  • Betula glutinosa (L.) Lam.

Црна евла (науч. Alnus glutinosa) е вид дрво од семејството брези,Betulaceae, по потекло од поголемиот дел од Европа, југозападна Азија и северна Африка. Успева на влажни места каде што неговата поврзаност со бактеријата Frankia alni ѝ овозможува да расте во почви со слаб квалитет. Тоа е средно големо, краткотрајно дрво кое расте до висина до 30 метри. Има краткостеблести заоблени листови и одделни машки и женски цветови во форма на ресички. Малите, заоблени плодови се во форма на конус, а семето се шири со ветер и вода.

Ова е дрво кое успева во влажни почви и расте под поволни услови до висина од 30 метри, а во исклучителни случаи и до 35 метри.[3] Младите дрвја имаат исправен раст со главно аксијално стебло, но постарите дрвја развиваат заоблена круна со искривени гранки. Основата на стеблото произведува корени кои растат до почвата и може да изгледаат како да го потпираат стеблото. Кората кај младите дрвја е мазна, сјајна и зеленикаво-кафеава, додека кај постарите дрвја е темно сива и испукана. Гранките се мазни и донекаде лепливи, расфрлани со смолести брадавици. Пупките се виолетово-кафеави и имаат кратки дршки. И машките и женските реси се формираат на есен и остануваат во мирување во текот на зимата.[4]

Распространетост и живеалиште

[уреди | уреди извор]

Оваа евла е автохтона во речиси цела континентална Европа (освен на крајниот север и на југ), како и во Обединетото Кралство и Ирска. Во Азија неговиот опсег ги вклучува Турција, Иран и Казахстан, а во Африка се наоѓа во Тунис, Алжир и Мароко. Воведен вид е на Азорските Острови.[5] Воведен е, случајно или намерно, во Канада, САД, Чиле, Јужна Африка, Австралија и Нов Зеланд.[6]

Во Македонија расте покрај реките и езерата, блатата и на влажните почви богати со хумус, во низините и во претпланинскиот појас до 1500 метри надморска височина. Ова е вид со општо распространување во Македонија.[7]

Неговото природно живеалиште е влажна почва во близина на реки, бари и езера, но може да расте и на посуви места, а понекогаш се јавува во мешани шуми и на рабовите на шумите. Толерира различни типови почва и најдобро расте при pH вредност помеѓу 5,5 и 7,2. Поради неговата поврзаност со бактеријата што го врзува азотот Frankia alni, може да расте во почви сиромашни со хранливи материи каде што малку други дрвја напредуваат.[6]

  1. ↑ Shaw, K.; Roy, S.; Wilson, B. (2014). „Alnus glutinosa“. Црвен список на загрозени видови. 2014. doi:10.2305/IUCN.UK.2014-3.RLTS.T63517A3125479.en. Посетено на 15 July 2023. Занемарен непознатиот параметар |article-number= (help)
  2. ↑ „Alnus glutinosa“. World Checklist of Selected Plant Families. Royal Botanic Gardens, Kew. Архивирано од изворникот на 2012-10-29. Посетено на 2014-08-31.
  3. ↑ „Spitzenbäume“. Land Brandenburg. Архивирано од изворникот на 2016-03-03. Посетено на 2009-01-19.
  4. ↑ Vedel, Helge; Lange, Johan (1960). Trees and Bushes in Woods and Hedgerows. Methuen. стр. 143–145. ISBN 978-0-416-61780-1.
  5. ↑ „Alnus glutinosa“. Flora Europaea. Royal Botanic Garden Edinburgh. Посетено на 2014-08-09.
  6. 1 2 „Alnus glutinosa (tree)“. Global Invasive Species Database. IUCN SSC Invasive Species Specialist Group. 2010-08-27. Архивирано од изворникот на 2014-08-11. Посетено на 2014-08-04.
  7. ↑ Мицевски, Кирил (1993). Флора на Република Македонија. Том I св.2. Скопје: Македонска академија за науките и уметностите. стр. 209. |access-date= бара |url= (help)

Надворешни врски

[уреди | уреди извор]
  • Alnus glutinosa - мапа на распространетост, генетски конзервациски единици и сродни ресурси. Европска програма за шумски генетски ресурси (EUFORGEN)
  • Alnus glutinosa во фотографската база „CalPhotos“ на Калифорнискиот универзитет во Беркли. базата на податоци за фотографии