Црква „Св. Никола Летен“ - Маврово

Од Википедија — слободната енциклопедија
Прејди на прегледникот Прејди на пребарувањето
Ова е статија за старата мавровска црква. За други значења видете на појаснителната страница
Coat of arms of the Macedonian Orthodox Church.png
Macedonian cross.svg
Свети Никола Летен
Submerged church of St. Nicholas (Mavrovo).jpg

Поглед кон црквата целосно под вода

Македонска православна црква
Епархија Полошко-кумановска
Архијерејско намесништво Гостиварско
Парохија Мавровска
Местоположба
Населено место Маврово
Општина Маврово и Ростуша
Држава Македонија
Општи податоци
Покровител Свети Никола
Изградба 1850
Живопис 1855
Зограф Дичо Зограф
Архитектонски опис
Портал „МПЦ“

Црква „Св. Никола Летен“ - Маврово — поранешна главна селска црква на селото Маврово, а која денес главно е потопена од водите на Мавровското Езеро.

Била изградена во 1850 година. Во 1953 година со изградбата на хидросистемот „Маврово“ и Мавровското Езеро, црквата се нашла под вода. Сепак, во поново време, со периодите на суши, црквата се наоѓа на суво и може да се посети.[1]

Иако главно е потопена во водите не езерото, црквата сè уште го има зачувано својот изглед. Самата градба и камбанаријата уште постојат, иако внатрешноста е главно уништена, а покривот е целосно паднат.

Црквата се нашла на врвот на списокот на напуштени цркви во светот од страна на списанието „Хафингтон пост“.[2][3]

Историја[уреди | уреди извор]

Градба[уреди | уреди извор]

Црквата била изградена од реканските мајстори во 1850 година. Во 1857 година била завршена, а се градела со мермер и гранит, имала мермерен олтар, вреден иконостас и икони од големиот мајстор Дичо Зограф.[1] Самите жители на селото Маврово имаат изјавено дека во изградбата се користел најквалитетниот камен и била изведена посебна техника т.н. „заб на заб“.[3]

Била изградена како трикорабна црква со петстрана апсида, кула камбанарија и иконостас.[4]

Фрескоживопис[уреди | уреди извор]

Престолните икони биле насликани во 1855 година од видниот мајстор Дичо Зограф.[5][6] Подоцна на црквата работел и дебарскиот мајстор Мелетиј Божинов.

Потопување[уреди | уреди извор]

Кон крајот на 1952 година, кога започнало да се создава Мавровското Езеро, иконите и другите црковни предмети биле пренесени во малата црква што се наоѓа наспроти потопената. При потопувањето бил заборавен дрвениот иконостас и иконите што ги изработил познатиот мијачки зограф, Дичо Зограф, како и книги и други црковни предмети. Сепак, подоцна биле извадени и конзервирани.

Црквата била потопена од езерото во 1953 година, но денес кога езерото е со намален капацитет (во летниот период), црквата е на суво и може дури и да се посети.

Нова црква[уреди | уреди извор]

Во средината на 1990-тите години на XX век, во Маврово започнала да се гради новата црква „Св. Никола“, завршена во 2006 година.[7]

Пред да се изгради новата црква, имало идеја од страна на митрополитот Кирил, црквата целосно да се демонтира и да се постави над нивото на водата, но сепак се откажал од идејата и наместо тоа била изградена новата црква.[1]

План[уреди | уреди извор]

Во изминатиов период повеќе пати имало иницијатива за преместување на црквата или да остане на истата и да служи за намената. Бил претставен и проект за обнова и адаптација во современ културен центар од страна на фирмата „Театрикс“. Проектот предвидува околу црквата да се развива камена обвивка во две варијанти. Во првиот предложен модел, камената обвивка е скулптурно обликувана со стаклени продори, кои го задржуваат допирот со водата и отвораат визури кон околината. Во втората варијанта предвидена е камена обвивка, која е обликувана во вид на систем за подвижни ѕидови, кои во зависност од водостојот се регулираат по височина.[1]

Галерија[уреди | уреди извор]

Внатрешност
Надворешност

Поврзано[уреди | уреди извор]

Наводи[уреди | уреди извор]

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 Поповска, Невена (22 јуни 2014). „Потопената црква „Св. Никола“ во Маврово е проколната убавина“. Република (македонски). Република. конс. 10 март 2016. 
  2. Хафиз, Јасмин (22 септември 2013). „Abandoned Churches Are Eerily Beautiful (PHOTOS)“. Хафингтон пост (англиски). ХПМГ Њус. конс. 10 март 2016. 
  3. 3,0 3,1 Потопената црква му одолева на времето“, „Утрински весник“, МПМ Македонија, 24 септември 2013 (посет. 10 март 2016 г). (на македонски)
  4. „И животните вљубени во црквата „Св. Никола“ во Маврово (ФОТОГАЛЕРИЈА)“. мкд.мк (македонски). мкд.мк. 16 јуни 2014. конс. 10 март 2016.  Text " МКД.мк" ignored (помош);
  5. „ИКОНОПИСНОТО ТВОРЕШТВО НА ДИЧО ЗОГРАФ ВО СКОПЈЕ И СКОПСКИОТ РЕГИОН“. Списание Премин (македонски). МПЦ-ОА. 10 октомври 2008. конс. 10 март 2016. 
  6. „Дичо Зограф - еден од најистакнатите македонски зографи“. Списание Премин (македонски). МПЦ-ОА. конс. 10 март 2016. 
  7. „Осветена црквата „Св. Никола“ во Маврово“ (македонски). Повардарска епархија. 2008. конс. 2011-11-20. 

Надворешни врски[уреди | уреди извор]

Координати: 41°39′26″N 20°44′07″E / 41.65722° СГШ; 20.73528° ИГД / 41.65722; 20.73528