Црвеношиесто валаби

Од Википедија — слободната енциклопедија
Прејди на: содржини, барај
Црвеношиесто валаби[1] и
Бенетово валаби
Wallaby with joey444.jpg
Мајка со младо
Научна класификација
Царство: Животни
Колено: Хордови
Класа: Цицачи
Инфракласа: Торбари
Ред: Двопреднозаби
Семејство: Кенгури
Род: Кенгур
Вид: Црвеношиесто валаби
Биномен назив
Macropus rufogriseus
(Desmarest, 1817)
Подвидови

M. r. rufogriseus, Bennett's wallaby
M. r. banksianus, Red-necked wallaby
M. r. fruticus

Распространетост на црвеношиестото валаби

Црвеношиесто валаби (науч. Macropus rufogriseus) — торбар со средна големина (валаби) од семејството на кенгурите (Macropodidae), распространет во поумерените и поплодни краишта на источна Австралија, вклучувајќи ја Тасманија.

Примероци од ова животно можат да се видат во Зоолошката градина во Скопје.[3]

Оис[уреди | уреди извор]

Видот се распознава по црниот нос и црните, белата лента на горните усни и сивкастото крзно со црвеникава боја по рамената. Тешки се 13,8-18,6 кг и достигнуваат должина до 90 см, при што мажјаците се поголеми од женките. По изглед се многу слични на црнопругестото валаби (Macropus dorsalis), но се поголеми, немаат црна пруга по грбот и имаат помеко крзно.[4] Живеат до 9 години.[5]

Распространетост и живеалиште[уреди | уреди извор]

Младо во торба

Црвеношиестото валаби живее во честаците и тврдолисните шуми во по брегот и повисоките делови на источна Австралија, и тоа од Бундаберг во Квинсленд до границата со Јужна Австралија;[5] Го има и во Тасманија, како и на многу од островите во Басовиот Проток. Во последните три децении, во Тасманија и Квинсленд бројот им е зголемен благодарение на две мерки. Едната е намалувањето на ловот, а другата е делумната сеча на шумите, која им овозможува чистинки за хранење ноќе, денски засолнувајќи се во честакот. Од помалку познати причини, црвеношиестите валабија се поретки во Викторија.

Поведение[уреди | уреди извор]

Оа се претежно самотни животни кои се собираат во поголем број само на местата што изобилуваат со храна, вода и засолништа. Кога се во групи, меѓу нив владее општествена хиерархија како кај другите видови валаби. Како и другите друштвени животни, валабијата прават гестови на меѓусебно помирување доколку претходно влезат во судир.[6] По природа се ноќни животни, што значи дека ноќта им служи за активност, а дење одмораат.[5]

Нагонот за парење кај женките трае 33 дена.[5] За време на додворувањето, женката најпрвин го лиже мажјакот по вратот, а потоа мажјакот ја гали по образот со својот образ. По ова, настапува кратка борба на две нозе, и на крај се случува парењето. По чинот на парење, двојката проведува еден заеднички ден пред да се раздели. Женката раѓа по едно младо, кое живее во нејзината торба околу 280 дена,[7] и живеат заедно уште еден месец. Мажјаците ја напуштаат мајката на возраст од две години, додека пак женките може да останат во мајчината територија цел живот. Покрај ова, црвеношиестото валаби практикува и посвојување на туѓи младенчиња. Оваа појава се забележува и кај разни други животни како волкот, слонот и некои риби.[8]

Исхрана[уреди | уреди извор]

Ова животно се храни со треви, корења, листови од дрва и разен коров.[5]

Подвидови[уреди | уреди извор]

Постојат три подвида на црвеношиесто валаби:

  • M. r. banksianus (Quoy & Gaimard, 1825) — црвеношиесто валаби
  • M. r. rufogriseus (Desmarest, 1817) – Бенетово валаби
  • M. r. fruticus (Ogilby, 1838)

Бенетовото валаби (M. r. rufogriseus) од Тасманија е помало (одлика на островските видови), има подолго, потемно[4] и порунтаво крзно и се пари во втората половина од на летото (февруари-април). Приспособени се на живот околу луѓето и се среќаваат како пасат по тревници околу Хобарт и други градски населби. Континенталниот подвид (M. r. banksianus) е поголем и се пари преку целата година.

Поврзано[уреди | уреди извор]

Наводи[уреди | уреди извор]

  1. Groves, C. P. (2005). „Order Diprotodontia“. Wilson, D. E.; Reeder, D. M. Mammal Species of the World (III издание). Johns Hopkins University Press. стр. 65. ISBN 978-0-8018-8221-0. OCLC 62265494. http://www.bucknell.edu/msw3/browse.asp?id=11000268. 
  2. McKenzie, N., Menkhorst, P. & Lunney, D. (2008). „Macropus rufogriseus“. Црвен список на МСЗП - загрозени видови во 2008 година. МСЗП 2008. Вчитано на 28 December 2008. Database entry includes justification for why this species is of least concern
  3. „Црвеношиест валаби“. Зоо Скопје. http://www.zooskopje.com.mk/crvenosiest-valabi.html. конс. 24 мај 2015 г. 
  4. 4,0 4,1 Staker, Lynda (2006). The Complete Guide to the Care of Macropods. Lynda Staker. стр. 54. ISBN 0977575101. http://books.google.com/books?id=9P0COKdYFcMC&pg=PA54&dq=Red-necked+wallaby&hl=en&sa=X&ei=BhQZU8AEwc_bBaLkgcAI&ved=0CDQQ6AEwAA#v=onepage&q=Red-necked%20wallaby&f=false. 
  5. 5,0 5,1 5,2 5,3 5,4 Long, John (2003). Introduced Mammals of the World. Csiro Publishing. стр. 40. ISBN 0643099166. http://books.google.com/books?id=7YC3cYhGMOcC&pg=PA40&dq=Red-necked+wallaby&hl=en&sa=X&ei=BhQZU8AEwc_bBaLkgcAI&ved=0CFYQ6AEwBg#v=onepage&q=Red-necked%20wallaby&f=false. 
  6. Cordoni, G., Norscia, I., 2014: Peace-Making in Marsupials: The First Study in the Red-Necked Wallaby (Macropus rufogriseus) PLoS ONE 9(1): e86859. doi:10.1371/journal.pone.0086859
  7. http://www.eol.org/pages/133321
  8. Riedman, Marianne L. (декември 1982). "The Evolution of Alloparental Care in Mammals and Birds". The Quarterly Review of Biology 57 (4): 405-435

Надворешни врски[уреди | уреди извор]