Прејди на содржината

Црвена смрека

Од Википедија — слободната енциклопедија

{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/Предлошка:Автотаксономија/Juniperus|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}} |machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}} |machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}

Црвена смрека
Црвена смрека, Франција
Научна класификација [ у ]
Непознат таксон (попр): Juniperus
Вид: Црвена смрека
Научен назив
Juniperus oxycedrus
L.
Natural range
Синоними[2]
  • Juniperus glauca Salisb. nom. illeg.
  • Juniperus heterocarpa Timb.-Lagr. ex Loret & Barrandon
  • Juniperus heterocarpa Timb.-Lagr. ex Nyman
  • Juniperus oxycedrina St.-Lag.
  • Juniperus rufescens Link nom. illeg.
  • Juniperus souliei Sennen
  • Juniperus tenella Antoine
  • Juniperus tremolsii Pau
  • Juniperus wittmanniana Fisch. ex Lindl. nom. inval.
  • Oxycedrus echinoformis Carrière
  • Oxycedrus ericoides Pandiani
  • Oxycedrus withmanniana Carrière

Црвена смрека (науч. Juniperus oxycedrus) ― вид смрека, автохтон низ медитеранскиот регион, кој расте на различни карпести места.

Опис

[уреди | уреди извор]

Дводомно грмушесто растение, а поретко расте како дрво со висина до 14 метри. Листовите се долги до 2 см, широки 2 мм, на врвот зашилени, боцливи, расперени, на горната страна со две сивкасти пруги во кои се сместени стомите, одвоени со средната жила. Шишарката бобинковидна, созрева во втората година, тркалезна или малку издолжена. Зрелата бобинковидна шишарка е црвеникаво кафеава до темногримизна, сјајна и обично содржи по 3 слбодни семенки.[3]

Во Македонија

[уреди | уреди извор]

Во Македонија расте во пониските места на различни подлоги, каде е поизразено влијанието на медитеранската клима, а врз варовничка подлога се искачува и над 1400 метри. Се среќава по речиси цела територија на Македонија, со исклучок на планинските подрачја што се одликуваат со поизразена континентална клима.[4]

Подвидови

[уреди | уреди извор]

Juniperus oxycedrus е многу варијабилен и се признаваат повеќе подвидови. Сепак, повеќе студии покажаа дека подвидовите не се тесно поврзани еден со друг,[5][6][7] што резултираше со препознавање на повеќе видови:[5][6] [7]

Дополнителна сорта или подвид Juniperus oxycedrus var. badia H.Gay (син. Juniperus oxycedrus subsp. badia (H.Gay) Debeaux) се разликува врз основа на поголемите шишарки (во дијаметар), со виолетова нијанса кога е зрела, опишан е од северен Алжир, а пријавен е и од Португалија и Шпанија.

Други блиски роднини на Juniperus oxycedrus се Juniperus brevifolia на Азорските Острови, Juniperus cedrus на Канарските Острови и Juniperus formosana во источна Азија.

Употреба

[уреди | уреди извор]

Есенцијално масло добиено преку дестилација на дрвото од оваа грмушка се користи во некои козметички производи и (традиционални) лекови за третман на кожа. Тоа е темно, ароматично масло со силен мирис на чад кое во ретки случаи, предизвикало сериозни алергиски реакции кај доенчиња.[8]

Наводи

[уреди | уреди извор]
  1. ↑ Farjon, A. (2013). „Juniperus oxycedrus“. Црвен список на загрозени видови. 2013. doi:10.2305/IUCN.UK.2013-1.RLTS.T42243A2965838.en. Посетено на 12 November 2021. Занемарен непознатиот параметар |article-number= (help)
  2. ↑ The Plant List: A Working List of All Plant Species, Посетено на 11 February 2017
  3. ↑ Кирил Мицевски: Флора на СР Македонија, том 1, св. 1, стр. 83, МАНУ, Скопје, 1985
  4. ↑ Кирил Мицевски: Флора на СР Македонија, том 1, св. 1, стр. 83, МАНУ, Скопје, 1985
  5. 1 2 Boratyński, A.; Wachowiak, W.; Dering, M.; Boratyńska, K; Sękiewicz, K.; Sobierajska, K.; Jasińska, A.K.; Klimko, M.; Montserrat, J.M. (2014). „The biogeography and genetic relationships of Juniperus oxycedrus and related taxa from the Mediterranean and Macaronesian regions“. Botanical Journal of the Linnean Society. 174 (4): 637–653. doi:10.1111/boj.12147.
  6. 1 2 Rumeu, B.; Caujapé-Castells, J.; Blanco-Pastor, J.L.; Jaén-Molina, R.; Nogales, M.; Elias, R.B.; Vargas, P. (2011). „The Colonization History of Juniperus brevifolia (Cupressaceae) in the Azores Islands“. PLOS ONE. 6 (11). Bibcode:2011PLoSO...627697R. doi:10.1371/journal.pone.0027697. PMC 3218011. PMID 22110727.
  7. 1 2 Rumeu, B.; Vargas, P.; Jaén-Molina, R.; Nogales, M.; Caujapé-Castells, J. (2014). „Phylogeography and genetic structure of the threatened Canarian Juniperus cedrus (Cupressaceae)“. Botanical Journal of the Linnean Society. 175 (3): 376–394. doi:10.1111/boj.12172. |hdl-access= бара |hdl= (help)
  8. ↑ Achour S, Abourazzak S, Mokhtari A, Soulaymani A, Soulaymani R, Hida M (2011). „Juniper tar (cade oil) poisoning in new born after a cutaneous application“. BMJ Case Rep. 2011: bcr0720114427. doi:10.1136/bcr.07.2011.4427. PMC 3207742. PMID 22675090.CS1-одржување: повеќе имиња: список на автори (link)

Надворешни врски

[уреди | уреди извор]
  • Juniperus oxycedrus - информации, единици за генетска конзервација и сродни ресурси. Европска програма за шумски генетски ресурси (EUFORGEN)
Преземено од „https://mk.wikipedia.org/w/index.php?title=Црвена_смрека&oldid=5589512“