Централно-јужен регион (Буркина Фасо)
| Централно-јужен | |
|---|---|
| Регион | |
Планина, Пик де Нахури, во регионот | |
Местоположба во Буркина Фасо | |
| Држава | |
| Главен град | Манга |
| Површина | |
| • Регион | 11313 км2 |
| Население (2019)[1] | |
| • Регион | 788.341 |
| • Густина | 70/км2 |
| • Градскo | 85.316 |
| Час. појас | ГМТ 0 (UTC+0) |
| ПЧР (2017) | 0.432[2] низок · 3-ти |
Централно-јужен регион — еден од 13-те административни региони на Буркина Фасо. Населението на Централно-Јужен изнесувало 638.379 жители во 2006 година[3], а во 2011 година се проценувало на 722.631 жители.[4] Главен град на регионот е Манга. Регионот го сочинуваат три провинции - Базега, Нахури и Зундвеого.
Од 2019 година, населението на регионот броело 788.341 жители, од кои 52,6% се жени. Тоа е најмалку населениот регион во Буркина Фасо и содржи 3,84% од вкупното население на земјата. Стапката на смртност кај децата била 61, стапката на смртност кај доенчињата била 70, а смртноста кај децата под пет години била 127. Од 2007 година, стапката на писменост во регионот била 15,9%, во споредба со националниот просек од 28,3%. Покриеноста на потребите од житни култури во споредба со вкупното производство на регионот била 69%.
Географија
[уреди | уреди извор]Поголемиот дел од Буркино Фасо е широка висорамнина формирана од речни системи и се нарекува фалез де Банфора. Постојат три главни реки, Црвена Волта, Црна Волта и Бела Волта, кои сечат низ различни долини. Климата е генерално топла, со несигурни дождови во различни сезони. Златото и кварцот се вообичаени минерали што се наоѓаат низ целата земја, додека наслагите од манган се исто така чести.[5] Сувата сезона е обично од октомври до мај, а дождовите се вообичаени за време на влажната сезона од јуни до септември. Текстурата на почвата е порозна и затоа приносот е исто така слаб.[6] Просечната надморска височина е околу 200 до 300 метри над средното ниво на морето. Меѓу западноафриканските земји, Буркино Фасо има најголема популација на слонови, а земјата е полна со резервати за дивеч.[7] Јужните региони се потропски по природа и имаат савани и шуми. Главната река е Црна Волта, која извира во јужниот регион и се влева во Гана. Областите во близина на реките обично имаат мушички како цеце и симилиум, кои се носители на болест на спиење и речно слепило.[5] Просечните врнежи од дожд во регионот се околу 100 сантиметри, споредбено со северните региони кои добиваат само 25 сантиметри врнежи од дожд.[7]
Демографија
[уреди | уреди извор]| Година | Нас. | ±% |
|---|---|---|
| 1985 | 432,164 | — |
| 1996 | 530,696 | +22.8% |
| 2006 | 641,443 | +20.9% |
| 2019 | 788,341 | +22.9% |
Од 2019 година, населението на регионот броело 788.341 жители, од кои 52,6% биле жени. Населението во регионот сочинувало 3,84% од вкупното население на земјата. Стапката на смртност кај децата била 61, стапката на смртност кај доенчињата била 70, а смртноста кај децата под пет години била 127.[8] Од 2007 година, меѓу работоспособното население, во регионот имало 79,3% вработени, 9,9% недоволно вработени, 9,6% неактивни лица, 10,8% невработени и 1,2% невработени лица.[9]
Писменоста кај возрасните (15+) во регионот се зголеми од 8,6% во 2003 година на 15,9% во 2007 година, но сепак беше под националниот просек од 28,3%.[10] Во 2011 година, регионот имаше 506 основни училишта и 61 средно училиште. Во 2010-2011 година, 7,6% од населението (на возраст од 13-19 години) посетуваше средно училиште, што беше под националниот просек од 10,7%.[11] Од 2007 година, стапката на писменост во регионот беше 15,9%, во споредба со националниот просек од 28,3%. Бруто запишувањето во основно образование беше 83,6%, по основното образование беше 23,9%, а бруто запишувањето во средно образование беше 6,2%. Имаше 88 момчиња и 7 девојчиња запишани во основно и постсекундарно образование. Немаше наставници на основно и постсекундарно ниво, додека имаше 394 наставници на постосновно и постсекундарно ниво.[12]
Економија
[уреди | уреди извор]Од 2007 година, имало 423.3 километри автопати, 13 километри регионални патишта и 227.6 километри од окружните патишта. Првиот сет на сообраќај со автомобили беше 12, првиот сет на сообраќај со двотркални возила беше 1.093, а вкупната класифицирана патна мрежа беше 664.[13] Вкупното произведено пченка во текот на 2015 година беше 101.947 тони, памук беше 46.542 тони, грашок беше 18.115 тони, кикирики беше 34.656 тони, просо беше 31.435 тони, ориз беше 20.356 тони и сирак беше 84.588 тони. Покриеноста на потребите од житни култури во споредба со вкупното производство на регионот беше 69,00%.[14]
Провинции
[уреди | уреди извор]| Провинција | Главен град | 2006[3] |
|---|---|---|
| Покраина Базега | Комбисири | 238.202 |
| Провинција Нахури | По | 155.463 |
| Провинција Зундвеого | Манга | 244.714 |
Регионот е составен од три покраини, кои вкупно опфаќаат 16 департмани. Буркина Фасо ја стекна својата независност од Француската колонијална империја во 1960 година, кога државата првично беше позната под името Горна Волта. Во периодот што следеше, земјата беше обележана со низа воени удари, сè до 1983 година, кога капетанот Томас Санкара ја презеде власта и воведе радикални левичарски политики. Подоцна тој беше соборен од Блез Компаоре, кој владееше 27 години, сè до 2014 година, кога неговото владеење беше прекинато со народно востание.[15]
Со донесувањето на Законот бр. 40/98/AN во 1998 година, Буркина Фасо започна процес на децентрализација со цел да се обезбеди административна и финансиска автономија на локалните заедници. Земјата е поделена на 13 административни региони, од кои секој е раководен од гувернер. Регионите понатаму се поделени на 45 покраини, а тие на 351 комуна. Комуните можат да бидат урбани или рурални и се сметаат за рамноправни административни единици. Покрај нив, постојат и други административни структури како департмани и села.
Урбаните комуни обично опфаќаат население од околу 10.000 жители. Доколку некоја комуна во период од три години не успее да обезбеди најмалку 75% од планираните буџетски приходи, таа ја губи својата автономија. Комуните се управувани од избрани градоначалници и имаат обврска да го поттикнуваат економскиот, социјалниот и културниот развој на своите жители. Тие исто така располагаат со финансиска автономија и можат да соработуваат со други комуни, државни институции или меѓународни организации.[16]
Наводи
[уреди | уреди извор]- ↑ Citypopulation.de Population of regions in Burkina Faso
- ↑ „Sub-national HDI - Area Database - Global Data Lab“. hdi.globaldatalab.org (англиски). Посетено на 2018-09-13.
- 1 2 „National 2006 census preliminary results“ (PDF). 2006. Архивирано од изворникот (PDF) на 21 July 2015. Посетено на 24 November 2016.
- ↑ „La région du Centre-sud en chiffres“ (PDF). Institut National de la Statistique et de la Démographie (INSD). 2011. стр. 6. Архивирано од изворникот (PDF) на 2012-11-13.
- 1 2 Haggett, Peter, уред. (2002). Encyclopedia of World Geography, Volume 17. Marshall Cavendish. ISBN 9780761473060.
- ↑ Dobson, James C.; Sander, John M.; Woodfield, Judith (2001). Living Geography: Homework and Assessment, Book 3. Nelson Thornes. стр. 29. ISBN 9780174343257.
- 1 2 Burkina Faso Mining Laws and Regulations Handbook. Int'l Business Publications. 2008. стр. 19. ISBN 9781433077074.
- ↑ „Demographics of Burkina Faso“. National Institute of Statistics and Demographics, Burkina Faso. 2010. Архивирано од изворникот на 16 February 2018. Посетено на 17 November 2016.
- ↑ „Employment statistics of Burkina Faso“. National Institute of Statistics and Demographics, Burkina Faso. 2007. Архивирано од изворникот на 25 November 2016. Посетено на 17 November 2016.
- ↑ „La région du Centre-Sud en chiffres“ (PDF). Institut National de la Statistique et de la Démographie (INSD). 2011. стр. 6. Архивирано од изворникот (PDF) на 2012-11-13.
- ↑ „La région du Centre-Sud en chiffres“ (PDF). Institut National de la Statistique et de la Démographie (INSD). 2011. стр. 6. Архивирано од изворникот (PDF) на 2012-11-13.
- ↑ „Education statistics of Burkina Faso“. National Institute of Statistics and Demographics, Burkina Faso. 2010. Архивирано од изворникот на 16 February 2018. Посетено на 17 November 2016.
- ↑ „Transport in Burkina Faso“. National Institute of Statistics and Demographics, Burkina Faso. 2008. Архивирано од изворникот на 25 November 2016. Посетено на 17 November 2016.
- ↑ „Agricultural statistics of Burkina Faso“. National Institute of Statistics and Demographics, Burkina Faso. 2015. Архивирано од изворникот на 25 November 2016. Посетено на 17 November 2016.
- ↑ „Burkina Faso country profile“. BBC. 5 August 2016. Посетено на 20 November 2016.
- ↑ (Report). Отсутно или празно
|title=(help);|access-date=бара|url=(help)