Централно-северен регион (Буркина Фасо)
| Централно-северен | |
|---|---|
| Регион | |
Местоположба во Буркина Фасо | |
| Држава | |
| Главен град | Каја |
| Површина | |
| • Регион | 19829 км2 |
| Население (2019)[1] | |
| • Регион | 1.872.126 |
| • Густина | 94/км2 |
| • Градскo | 200.787 |
| Час. појас | ГМТ 0 (UTC+0) |
| ПЧР (2017) | 0.383[2] низок · 10-ти |
Централно-северен регион — еден од тринаесетте административни региони на Буркина Фасо, земја во Африка без излез на море. Населението на Централно-Северен регион во 2019 година изнесувало 1.872.126 жители. Главен град на регионот е Каја. Регионот го сочинуваат три провинции - Бам, Наментенга и Санматенга.
Од 2019 година, населението на регионот броело 1.872.126 жители, од кои 52,6% се жени. Населението во регионот сочинувало 9,13% од вкупното население на земјата. Стапката на смртност кај децата била 55, стапката на смртност кај доенчињата била 64, а смртноста кај децата под пет години била 116. Од 2007 година, стапката на писменост во регионот била 16,6%, во споредба со националниот просек од 28,3%. Покриеноста на потребите од житни култури во споредба со вкупното производство на регионот била 70,00%.
Географија
[уреди | уреди извор]Поголемиот дел од Буркина Фасо е широка висорамнина формирана од речни системи и се нарекува фалез де Банфора. Постојат три главни реки, Црвена Волта, Црна Волта и Бела Волта, кои сечат низ различни долини. Климата е генерално топла, со несигурни дождови во различни сезони. Златото и кварцот се вообичаени минерали што се наоѓаат низ целата земја, додека наслагите од манган се исто така чести.[3] Сувата сезона е обично од октомври до мај, а дождовите се вообичаени за време на влажната сезона од јуни до септември. Текстурата на почвата е порозна и затоа приносот е исто така слаб.[4] Просечната надморска височина е околу 200 до 300 метри над средното ниво на морето. Меѓу западноафриканските земји, Буркино Фасо има најголема популација на слонови, а земјата е полна со резервати за дивеч.[5] Северните региони се генерално сушни и обично имаат грмушести површини и полупустини. Главната река е Црвена Волта, која извира во северниот регион и се влева во Гана. Областите во близина на реките обично имаат мушички како цеце и симилиум, кои се носители на болест на спиење и речно слепило.[3] Просечните врнежи од дожд во регионот се околу 25 сантиметри споредбено со јужните региони кои добиваат 100 сантиметри врнежи од дожд.[5]
Демографија
[уреди | уреди извор]| Година | Нас. | ±% |
|---|---|---|
| 1985 | 730,149 | — |
| 1996 | 928,321 | +27.1% |
| 2006 | 1,202,025 | — |
| 2019 | 1,872,126 | — |
Од 2019 година, населението на регионот броело 1.872.126 жители, од кои 52,6% биле жени. Населението во регионот сочинувало 9,13% од вкупното население на земјата. Стапката на смртност кај децата била 55, стапката на смртност кај доенчињата била 64, а смртноста кај децата под пет години била 116.[6] Од 2007 година, меѓу работоспособното население, во регионот имало 70% вработени, 22% недоволно вработени, 7,2% неактивни лица, 7,9% невработени и 0,7% невработени лица.[7] Од 2007 година, стапката на писменост во регионот била 16,6%, во споредба со националниот просек од 28,3%. Бруто запишувањето во основно образование било 64,8%, по-основно било 18%, а бруто запишувањето во средно образование било 4,4. Имало 118 момчиња и 112 девојчиња запишани во основно и пост-секундарно образование. Имаше 17 наставници на основно и постсекундарно ниво, додека имаше 500 наставници на постосновно и постсекундарно ниво.[8]
Економија
[уреди | уреди извор]Во 2007 година, должината на автопатите изнесувала 476,3 км, регионалните патишта 301,4 км, додека окружните патишта опфаќале 383 км. Првиот регистриран број на автомобили бил 20, а на двотркални возила 3.605, при што вкупната класифицирана патна мрежа достигнувала 1.161 км.[9]
Во текот на 2015 година, произведени биле 10.053 тони пченка, 0,41 тони памук, 63.787 тони грашок, 15.474 тони кикирики, 69.722 тони просо, 9.746 тони ориз и 142.311 тони сирак. Покриеноста на потребите од житни култури, во однос на вкупното производство во регионот, изнесувала 70,00 проценти.[10]
Локална администрација
[уреди | уреди извор]| Провинција | Главен град | 2006[11] |
|---|---|---|
| Провинција Бам | Конгуси | 277.092 |
| Провинција Наментенга | Булса | 327.749 |
| Провинција Санматенга | Каја | 598.232 |
Буркина Фасо доби независност од Франција во 1960 година. Првично се викаше Горна Волта. Имаше воени удари сè до 1983 година, кога капетанот Томас Санкара ја презеде контролата и спроведе радикални левичарски политики. Тој беше соборен од Блез Компаоре, кој продолжи 27 години до 2014 година, кога народното востание го заврши неговото владеење.[12] Според Законот бр. 40/98/AN од 1998 година, Буркина Фасо се придржуваше кон децентрализацијата за да обезбеди административна и финансиска автономија на локалните заедници. Постојат 13 административни региони, секој управуван од гувернер. Регионите се поделени на 45 провинции, кои понатаму се поделени на 351 комуна. Комуните можат да бидат урбани или рурални и се заменливи. Постојат и други административни субјекти како департман и село. Урбаната комуна обично има 10.000 луѓе под неа. Ако некоја комуна не е во можност да добие 75 проценти од својот планиран буџет во приходи за 3 години, автономијата се одзема. Комуните ги администрираат избрани градоначалници. Комуните се обврзани да развиваат економски, социјални и културни вредности на своите граѓани. Комуната има финансиска автономија и може да соработува со други комуни, владини агенции или меѓународни субјекти.[13]
Наводи
[уреди | уреди извор]- ↑ Citypopulation.de population of regions in Burkina Faso
- ↑ „Sub-national HDI - Area Database - Global Data Lab“. hdi.globaldatalab.org (англиски). Посетено на 2018-09-13.
- 1 2 Haggett, Peter, уред. (2002). Encyclopedia of World Geography, Volume 17. Marshall Cavendish. ISBN 9780761473060.
- ↑ Dobson, James C.; Sander, John M.; Woodfield, Judith (2001). Living Geography: Homework and Assessment, Book 3. Nelson Thornes. стр. 29. ISBN 9780174343257.
- 1 2 Burkina Faso Mining Laws and Regulations Handbook. Int'l Business Publications. 2008. стр. 19. ISBN 9781433077074.
- ↑ „Demographics of Burkina Faso“. National Institute of Statistics and Demographics, Burkina Faso. 2010. Архивирано од изворникот на 16 February 2018. Посетено на 17 November 2016.
- ↑ „Employment statistics of Burkina Faso“. National Institute of Statistics and Demographics, Burkina Faso. 2007. Архивирано од изворникот на 25 November 2016. Посетено на 17 November 2016.
- ↑ „Education statistics of Burkina Faso“. National Institute of Statistics and Demographics, Burkina Faso. 2010. Архивирано од изворникот на 16 February 2018. Посетено на 17 November 2016.
- ↑ „Transport in Burkina Faso“. National Institute of Statistics and Demographics, Burkina Faso. 2008. Архивирано од изворникот на 25 November 2016. Посетено на 17 November 2016.
- ↑ „Agricultural statistics of Burkina Faso“. National Institute of Statistics and Demographics, Burkina Faso. 2015. Архивирано од изворникот на 25 November 2016. Посетено на 17 November 2016.
- ↑ „National 2006 census preliminary results“ (PDF). 2006. Архивирано од изворникот (PDF) на 21 July 2015. Посетено на 24 November 2016.
- ↑ „Burkina Faso country profile“. BBC. 5 August 2016. Посетено на 20 November 2016.
- ↑ (Report). Отсутно или празно
|title=(help);|access-date=бара|url=(help)