Центар за мали планети

Од Википедија — слободната енциклопедија
Прејди на прегледникот Прејди на пребарувањето

Центар за мали планети (англиски: Minor Planet Center, MPC) — официјална светска организација надлежна за прибирање на набљудувачки податоци за мали планети (како астероиди и комети), ги пресметува нивните орбити и го објавува овие информации во билтенот Minor Planet Circulars. Организацијата работи под покровителство на Меѓународниот астрономски сојуз (IAU) во Смитсоновата астрофизичка опсерваторија, дел од Центарот за астрофизика, заедно со Харвардската опсерваторија.[1]

Организацијата нуди низа бесплатни семрежни услуги кои им помагаат на астрономите во набљудувањата на малите планети и кометите. Целосниот каталог на орбити на малите планети исто така се нудат за слободно преземање. Покрај астрометриските податоци, центарот прибира фотометриски податоци за светлосните криви на телата. Центарит е задолжен даги ускладува истражните набљудувања во потрага по можни околуземски објекти пријавени преку семрежниот образец и наменскиот блог.[2][3] Надлежен е за препознавање на околуземјените објекти и предупредување за опасноста од судир со Земјата неколку недели по нивното откривање (погл. потенцијално опасни објекти и § Видеа).[1]

Историја[уреди | уреди извор]

Центарот за мали планети е основан во 1947 г. при Синсинатскиот универзитет под водство на Пол Хергет.[4][5]:63 Со неговото пензионирање на 30 јуни 1978 г.[5]:67 установата е преместена во Смитсоновата астрофизичка лабораторија и раководното место му припаднало на Брајан Марсден.[5]:67 Од 2006 до 2015 г.[6] со неа директорувал Тимоти Спар,[7] предводејќи петчлен кадар. Почнувајќи од февруари 2015 г. на чело на центарот е привремениот директор Метју Холман.[8]

Периодика[уреди | уреди извор]

Центарот повремено издава астрометриски наоди од набљудувања на мали планети, некои комети и месчеини.[9] На мрежното место е достапна опширен архив на изданија во PDF. Најстарата единица во архивот е од 1 ноември 1977 г. (MPC 4937–5016).[10]

  • Minor Planet Circulars (M.P.C. или MPCs), прев. Расписи за мали планети
  • Minor Planet Electronic Circulars (MPECs), прев. Електронски расписи за мали планети
  • Minor Planets and Comets Supplement (MPS), прев. Додаток за мали планети и комети
  • Minor Planets and Comets Orbit Supplement (MPO), прев. Додаток за орбитите на малите планети и кометите

Поврзано[уреди | уреди извор]

Наводи[уреди | уреди извор]

  1. 1,0 1,1 Centres – Minor Planet Center. http://www.iau.org/science/scientific_bodies/centres/. посет. 20 април 2016 г. 
  2. „The NEO Confirmation Page“. Minor Planet Center. http://www.minorplanetcenter.net/iau/NEO/ToConfirm.html. посет. 20 април 2016 г. 
  3. „NEOCP Blog“. Minor Planet Center. http://minorplanetcenter.net/NEOCPblog/. посет. 20 април 2016 г. 
  4. Donald E. Ostertbrock; P. Kenneth Seidelmann (1987). Paul Herget 1908 - 1981. A Biographical Memoir. Национална академија на науките на САД. стр. 64–65. http://books.nap.edu/html/biomems/pherget.pdf. 
  5. 5,0 5,1 5,2 Brian G. Marsden (1980 г). The Minor Planet Center. „Celestial Mechanics“ том  22: 63–71. doi:10.1007/BF01228757. Bibcode1980CeMec..22...63M. https://link.springer.com/content/pdf/10.1007%2FBF01228757.pdf. 
  6. „Minor Planet Center Director Steps Down“. The Daily Minor Planet Blog. Minor Planet Center. 6 јануари 2015. http://www.minorplanetcenter.org/blog/?p=911. посет. 20 април 2016 г. 
  7. „MPEC 2010-W10: BRIAN MARSDEN (1937 Aug. 5-2010 Nov. 18)“. Minor Planet Center. http://www.minorplanetcenter.org/mpec/K10/K10W10.html. 
  8. „Interim Director Appointed to the Minor Planet Center“. The Daily Minor Planet Blog. Minor Planet Center. 4 февруари 2015. http://www.minorplanetcenter.org/blog/?p=922. посет. 1 декември 2015 г. 
  9. „MPC: Publications“. Minor Planet Center. http://www.minorplanetcenter.net/iau/services/MPCServices.html. посет. 6 мај 2016 г. 
  10. „MPC/MPO/MPS Archive“. Minor Planet Center. http://www.minorplanetcenter.net/iau/ECS/MPCArchive/MPCArchive_TBL.html. посет. 6 мај 2016 г. 

Надворешни врски[уреди | уреди извор]

Видеа[уреди | уреди извор]