Хламида

Хламида (старогрчки: χλαμύς, romanized: khlamús; генитив:старогрчки: χλαμύδος, romanized: khlamúdos) бил еден вид античка грчка наметка.^[1] Ја носеле мажите за воени и ловни цели во текот на класичниот, хеленистичкиот и подоцнежниот период.^[2] До времето на Византиската империја, таа била дел од државната носија на царот и високите службеници. Како таква преживеала барем до 12 век.

Ефаптис (старогрчки: ἐφαπτίς, romanized: ephaptís) била слична облека, типично носена од пешадиски војници.

Античка Грција

Хламидата била изработена од правоаголно волнено парче ткаенина со големина на ќебе, обично со раб. Била закачувана со фибула на десното рамо. Првично била завиткана околу половината како прекривка за слабина, но до крајот на 5 век п.н.е. се носела преку лактите. Можела да се носи преку друг предмет на облека, но честопати била единственото парче облека за млади војници и гласници, барем во грчката уметност. Како таква, хламидата е карактеристична облека на Хермес (римски Меркур), богот гласник обично прикажан како млад човек.

Хламидата била типична грчка воена облека од 5-ти до 3-ти век п.н.е. Како што ја носеле војниците, можела да се завитка околу раката и да се користи како лесен штит во борба.

Византиски период

Хламидата продолжила да се користи и во византискиот период, кога често била многу поголема и обично носена настрана, барем од страна на царевите, и веројатно била изработена од свила. Се држела со фибула на десното рамо на носителот и речиси допирала до земјата напред и назад. Со уште повеличествената лоросна облека, „костимот хламида“ бил церемонијална облека на византиските цареви и единствената опција за високите службеници во многу формални пригоди.^[3] Генерално е помалку честа кај зачуваните царски портрети отколку лоросот прикажан на монетите, иако големиот број византиски монети што преживеале даваат многу примери, при што фибулата често е главната индикација кај приказите со должина на бистата.

На двата рабови од наметката имало големи панели во контрастна боја наречени таблија (пев.таблион), почнувајќи приближно на ниво со пазувите и достигнувајќи до половината; обично само оној лево од носителот се гледа на портретите. Само царот можел да носи пурпурна хламида со златна таблија; службениците понекогаш носеле бела боја со пурпурна таблија, како што прават двајцата покрај Јустинијан I во Равена.^[3]На минијатурата прикажана подолу, царот од 11 век ја носел отворена настрана, веројатно за да овозможи пристап до мечот, но тројцата службеници го имале отворот во центарот на нивните тела.

До средниот византиски период, сите делови од хламидата биле многу декоративни, со светли шари од византиска свила и таблии и рабови силно извезени и украсени со скапоцени камења.^[3] Во 12 век се чини дека почнала да опаѓа од популарност, иако продолжила да се прикажува на монети сè до 14 век, што можеби било долго откако всушност престанала да се носи. Некои високи функционери се чини дека продолжиле да носат верзија од неа долго откако царевите ја напуштиле.^[3] Додека лоросот имал тенденција да го претставува царот во неговата религиозна улога, хламидата ги претставувала неговите световни функции како шеф на државата, шеф на административниот корпус на империјата и делител на правда.^[3]

Меѓу жените, само царицата е запишана како носела хламида; која и била подарена за време на церемонијата на крунисување. Во уметноста е многу поретко да се види царица во неа отколку во лорос, но во добро познатата слонова коска „Романос“ (НБФ, Париз) Евдокија Макремболитиса носи една, додека нејзиниот сопруг Константин X Дука (владеел 1059–1067) го носи лоросот.^[3]

Галерија

Торзо со хламида, веројатно од Александар
Птоломеј III Евергет како Хермес кој носи хламида
Модел носи рекреација од 19 век
Кралот Птоломеј V од Египет носи хламида.
Младо момче кое носи хламида (римско време, 2 век од н.е.)
На задната страна од овој солид на Лав V Ерменецот, синот на царот Константин носи церемонијална хламида, 813–820
Јустинијан I и министрите носат рановизантиски церемонијални хламиди, мозаик од Равена.
Во базиликата Сант Аполинаре ин Класе во Равена, хераклискиот император Константин IV Погонат носи хламида слична на онаа на Јустинијан I, имењакот на неговиот син и наследник.
Царот од 11 век носи хламида, како и тројца негови функционери.
Слоновата коска на Роман, 11 век, со ретка женска хламида и императорот во костум на Лорос

Поврзано

Наводи

↑ „Ancient Greek Dress“. Metropolitan Museum of Art. 2000–2013. Посетено на 2013-10-07.
↑ Alden, Maureen (January 2003). „Ancient Greek Dress“. Costume. 37 (1): 1–16.
1 2 3 4 5 6 Parani 2003.

Библиографија

Parani, Maria G. (2003). Reconstructing the Reality of Images: Byzantine Material Culture and Religious Iconography (11th–15th Centuries). Leiden: Brill. ISBN 9004124624.
Sekunda, Nicholas (2000). Greek Hoplite, 480-330 BC. Warrior 27. Adam Hook (illustrator). Osprey Publishing. ISBN 1-85532-867-4.
Ridgway, Brunilde Sismondo (1990). Hellenistic Sculpture: The Styles of ca. 331–200 B.C. University of Wisconsin Press. ISBN 0-299-16710-0.

[met-1] „Ancient Greek Dress“. Metropolitan Museum of Art. 2000–2013. Посетено на 2013-10-07.

[2] Alden, Maureen (January 2003). „Ancient Greek Dress“. Costume. 37 (1): 1–16.

[FOOTNOTEParani2003-3] 1 2 3 4 5 6 Parani 2003.

[1]

[2]

[3]