Халконатронит
| Халконатронит | |
|---|---|
| Општо | |
| Категорија | Карбонатен минерал |
| Формула | Na2Cu(CO3)2•3(H2O) |
| Штрунцова класификација | 5.CB.40 |
| Распознавање | |
| Боја | Сино-зелена, бледо сина |
| Кристален систем | Моноклиничен |
| Цврстина на Мосовата скала | 1 до 2 |
| Огреб | Бледо сино-зелен |
| Специфична тежина | 2.27 |
Халконатронит — карбонатен минерал и редок секундарен бакарен минерал кој содржи бакар, натриум, јаглерод, кислород и водород, неговата хемиска формула е Na2Cu(CO3)2•3(H2O).[1] Халконатронит е делумно растворлив во вода и се распаѓа само во разредени киселини, иако е растворлив додека е ладен.[2] Името доаѓа од соединенијата на минералот, т.е. бакар („халкос“ на грчки) и натриум, кои природно формираат натриум карбонат.[3][4] Се смета дека минералот бил формиран од вода што носела алкални карбонати (веројатно од почвата)[5] во реакција со бронза. Слични минерали се: малахит, азурит и други бакарни карбонати.[2] Халконатронит бил пронајден и регистриран и во Австралија, Германија и Колорадо.[6][7]
Бронзена болест
[уреди | уреди извор]Поголемиот дел од халконатронитот се формирал на бронза и сребро кои биле третирани со натриум сескикарбонат или натриум цијанид[8] за да се спречи корозија и заболување на бронзата.[9] Исто така, било докажано дека минералот се формира на површината на бакарни артефакти откако тие ќе се третираат со воден натриум карбонат.[1] Ова формирање преку употреба на натриум сескикарбонат е непожелно за многу антички колекционери, бидејќи минералот ги менува патините на бакарните артефакти. Кога минералот се формира, тој може да ги замени бакарните соли во патината и да ја промени бојата од богата зелена во сино-зелена или дури и црна.[9]
Историска појава
[уреди | уреди извор]Минералот бил забележан во 1955 година на три бронзени артефакти од антички Египет, кои се чувале во Музејот на уметност Фог на Харвард. Халконатронит е пронајден во две бронзени фигури (едната го прикажувала Секмет, а другата прикажувала група мачки и мачиња)[2][10] од доцната нубијска династија или раниот саитенски период. Друг примерок од халконатронит бил пронајден под бронзена кадилница од доцниот коптски период.[2] Халконатронит пронајден на кадилницата се формирал врз куприт и некои кристали на атакамит, кои се поврзани минерали.[2][10][4]
Халконатронит бил пронајден и на железен и бакарен римски оклоп во 1982 година на локалитет во Честер, Англија.[10] Дел од минералот бил пронајден на бакарна игла во базиликата „Свети Марко“ во Венеција[11] и на две различни слики на Маите.[6] Заедно со псевдомалахит, халконатронит бил пронајден на илуминиран ракопис од шеснаесеттиот век.[6] Синтетичкиот халконатронит веројатно бил направен во античка Кина како форма на пигмент, наречен „синтетички малахит“. Се добивал со варење на бакарен оксид и бел алум во „доволна количина вода“. Откако резултатот се изладел, се додавало раствор од натрон за да се таложи синтетичка форма на халконатронит, како натриум бакар карбонат.[6][10]
Поврзано
[уреди | уреди извор]Наводи
[уреди | уреди извор]- 1 2 „Chalconatronite: Chalconatronite mineral information and data“. www.mindat.org. Посетено на 2017-06-16.
- 1 2 3 4 5 Gettens, R. J.; Frondel, C. (1955). „Chalconatronite: An Alteration Product on Some Ancient Egyptian Bronzes“. Studies in Conservation. 2 (2): 64–75. doi:10.2307/1504919. JSTOR 1504919.
- ↑ Barthelmy, Dave. „Chalconatronite Mineral Data“. www.webmineral.com. Посетено на 2017-06-16.
- 1 2 Frondel, Clifford; Gettens, Rutherford J. (1955-07-08). „Chalconatronite, a New Mineral from Egypt“. Science (англиски). 122 (3158): 75–76. Bibcode:1955Sci...122...75F. doi:10.1126/science.122.3158.75. ISSN 0036-8075. PMID 17748802.
- ↑ Franke, Walter; Mircea, Magda (2005-06-01). „Plutarch's Report on the Blue Patina of Bronze Statues at Delphi: A Scientific Explanation“. Journal of the American Institute for Conservation. 44 (2): 103–116. doi:10.1179/019713605806082356.
- 1 2 3 4 Eastaugh, Nicholas (2008). Pigment Compendium: A Dictionary and Optical Microscopy of Historical Pigments (англиски). Routledge. ISBN 9780750689809.
- ↑ „Deremo Mine (Deremo - Snyder Mine; Deremo Shafts; Snyder Shaft), Slick Rock District, San Miguel Co., Colorado, USA“. www.mindat.org. Посетено на 2018-01-24.
- ↑ Barthelmy, Dave. „Chalconatronite Mineral Data“. www.webmineral.com. Посетено на 2017-06-16.
- 1 2 Horie, C. V.; Vint, J. A. (1982). „Chalconatronite: a by-product of conservation?“. Studies in Conservation. 27 (4): 185–186. doi:10.1179/sic.1982.27.4.185.
- 1 2 3 4 Scott, David A. (2002). Copper and Bronze in Art: Corrosion, Colorants, Conservation (англиски). Getty Publications. ISBN 9780892366385.
- ↑ Barthelmy, Dave. „Chalconatronite Mineral Data“. www.webmineral.com. Посетено на 2017-06-16.