Фуриеов ред

Од Википедија — слободната енциклопедија
Прејди на прегледникот Прејди на пребарувањето
Првите четири хармоници на Фуриеов ред за правоаголен бран.

Фуриеов ред – начин во математиката со кој периодичната функција се разлага на своите „спектрални компоненти“ заради поедноставна анализа. Неколкуте први членови на таквото разложување во техниката често се земаат како многу корисен вид на апроксимација.

Дискретната Фуриеова трансформација ги претвора дискретните вредности (вектор) во Фуриеови коефициенти. Непрекинатата Фуриеова трансформација го прави истото тоа со функциите. Името го добила според францускиот математичар Жозеф Фурие (1768—1830).

Математичка основа[уреди | уреди извор]

Нека е периодична функција со период T, за која важи . Заради периодичноста може да се раздели на N синусни и косинусни функции:

, , каде е основна фреквенција, односно хармоник.

Треба да се има на ум дека синусот е само косинус со фазно поместување:

Кога се дефинира , а потоа и се добива ист израз, овој пат без фаза:

Зошто не се зема tan или на пример cosh? Зошто токму cos и sin? Причината е ортогоналност на sin и cos функциите.

Зад Фуриеовата трансформација е следната идеја: целиот простор кој има „нормални“ оски се трансформира во простор во кој нови ортогонални оски се косинусните и синусните бранови и нивните виши хармоници. Сигнал кој го трансформираме е само една точка (месен вектор), а вредностите на секоја оска се амплитуди на секој хармоник поединечно

(). 

Сега се вклучува Ојлеровиот идентитет со чија помош овие тригонометриски функции може да се заменат со комплексни пандани:

и

Од тоа понатаму следи

Ги заменуваме реалните коефициенти со комплексни:

, и

Добиваме сума со негативни индекси:

Исто така, не треба да се губи од вид дека се исто функции со ортонормална база (секој вектор кој претставува оска има должина 1 и е нормален во однос на сите останати вектори):

Во случај

А за важи:

Фуриеови редови[уреди | уреди извор]

Сега сакаме некоја периодична и непрекината функција приближно да ја пресметаме со помош на сума од тригонометриски функции (конкретно: косинус и синус). Видовме како можеме да дојдемо до ; горната равенка ја множиме со и на крајот ја интегрираме од двете страни во интервалот [0,T] односно во траење од една периода:

За интегралите од десната страна важи:

када је n=0:
а кога е n≠0:

Од следи , а тоа понатаму можеме да го примениме на горенаведениот интеграл:

На крајот целата пресметка се упростува:

Во целата пресметка не треба да нè збунува користењето на променливата , нејзината цел е само упростување на равенките. Сето тоа е само досетливост, односно уметност како да се напише едно те исто на поинаков начин.

На крајот, дефинираме Фуријеов ред:

Конвергентност на Фуриеов ред[уреди | уреди извор]

Фуриеовот ред конвергира кон многу функции; тука спаѓаат покрај другите сите функции кои имаат извод или се квадратно интеграбилни (L2 простор).

Да претпоставиме дека е една таква функција. Кога ќе го наместиме , тогаш таа исто така може да се напише и вака:

Литература[уреди | уреди извор]

  • William E. Boyce and Richard C. DiPrima (2005). Elementary Differential Equations and Boundary Value Problems (8th издание). New Jersey: John Wiley & Sons, Inc.. ISBN 978-0-471-43338-5. 
  • Joseph Fourier, translated by Alexander Freeman (published 1822, translated 1878, re-released 2003). The Analytical Theory of Heat. Dover Publications. ISBN 978-0-486-49531-6.  2003 unabridged republication of the 1878 English translation by Alexander Freeman of Fourier's work Théorie Analytique de la Chaleur, originally published in 1822.
  • Enrique A. Gonzalez-Velasco. Connections in Mathematical Analysis: The Case of Fourier Series. „American Mathematical Monthly“ том  99 (5): 427-441. doi:10.2307/2325087. 
  • Katznelson, Yitzhak. An introduction to harmonic analysis (Second corrected издание). New York: Dover Publications, Inc. ISBN 978-0-486-63331-2. 
  • Felix Klein, Development of mathematics in the 19th century. Mathsci Press Brookline, Mass, 1979. Translated by M. Ackerman from Vorlesungen über die Entwicklung der Mathematik im 19 Jahrhundert, Springer, Berlin, 1928.
  • Walter Rudin (1976). Principles of mathematical analysis (3rd издание). New York: McGraw-Hill, Inc.. ISBN 978-0-07-054235-8. 
  • A. Zygmund (2002). Trigonometric series (third издание). Cambridge: Cambridge University Press. ISBN 978-0-521-89053-3.  The first edition was published in 1935.

Надворешни врски[уреди | уреди извор]