Фудбал во Словенија

Фудбалот во Словенија е под управата на Фудбалската асоцијација на Словенија (словенечки: Nogometna zveza Slovenije). Словенија учествува во меѓународниот фудбал како независна држава од 1991 година, кога земјата ја стекнала независноста од СФР Југославија. Словенечката фудбалска репрезентација се квалификувала за четири големи турнири (UEFA Euro 2000, Светско првенство 2002, Светско првенство 2010 и UEFA Euro 2024).

Трите најголеми клубови во Словенија се ФК Марибор, НШ Мура и ФК Олимпија.

Историја

Рана историја

Откако фудбалот пристигнал на териториите што денес се дел од Словенија, од Виена, кон крајот на 19-тиот век, првиот фудбалски клуб бил основан во 1900 година од германското малцинство во Љубљана, Лајбахер Спортвереин. Брзо потоа, ги следеле унгарското малцинство во Лендва (Нафта во 1903 година) и германското малцинство во Цеље (Атлетик СК во 1906 година). Играта брзо се проширила меѓу словенечките средношколци, кои формирале свои тимови во повеќето од поголемите градови на Словенија, меѓу кои најзначајни се Хрмес во Љубљана и Југославија во Горицa. Во 1911 година, бил основан првиот фудбалски клуб за словенечките граѓани, Илирија, во Љубљана, а две години подоцна и Слован.

Југословенски период (1918–1991)

По завршувањето на Првата светска војна и создавањето на Кралството на Србите, Хрватите и Словенците, кое подоцна било преименувано во Југославија, формирано е Југословенското фудбалско друштво, кое било поделено во регионални подасоцијации. Фудбалските клубови Илирија, Слован и германските тимови од Марибор ја основале Фудбалската подасоцијација на Љубљана во 1920 година, која е претходник на денешната Фудбалска асоцијација на Словенија. Подасоцијацијата на Љубљана ги покривала териториите на Словенија и била одговорна за организирање на фудбалските активности во нејзината област. Тие формирале словенечка репрезентација, која го одиграла својот прв натпревар против Франција во 1921 година. На клупско ниво, формирале лига систем со неколку нивоа што започнал да се игра во 1920 година. Шампионите на подасоцијацијата на Љубљана играле заедно со шампионите на другите југословенски подасоцијации во Југословенското првенство. Најуспешните тимови биле Илирија со дванаесет титули на подасоцијацијата, следени од I. ССК Марибор со три титули, и Приморје, СК Љубљана и Железничар Марибор со по две титули секој. Станко Тавчар бил првиот словенечки фудбалер кој настапил за југословенската репрезентација. Повеќето од натпреварите биле суспендирани во 1941 година поради избивањето на Втората светска војна.

Екипата на СК Илирија, која го освоила првото словенечко регионално првенство во 1920 година.

Во СФР Југославија, поголемиот дел од словенечките клубови играле во југословенскиот фудбалски лига систем, додека словенечката репрезентација продолжила да игра како регионален аматерски избор. Првите поствоени шампиони, Нафта, настапувале во југословенската прва лига во сезоната 1946–47, што било постигнување кое подоцна било повторено само од Олимпија и Марибор. Олимпија била најуспешниот словенечки тим во тој период; играле 22 сезони во југословенската прва лига, стигнале до финалето на Југословенскиот куп во 1970 година и учествувале во европските натпревари трипати. Поголемиот дел од словенечките клубови обично играле во третолигашката Словенечка републичка лига, каде најуспешни тимови биле Марибор и Љубљана со по пет титули секој. Во периодот од 1945–1990 година, само неколку словенечки играчи успеале да се пласираат во југословенската репрезентација, со Бранко Облак, Сречко Катанец и Даниело Попивода како најпознатите тројца.

1991-денес

По независноста на Словенија во 1991 година, формирани се национални лиги и куп натпревари врз основа на старите републички структури, при што првата сезона на словенечката ПрваЛига вклучувало 21 тим. Во истата година, регионалниот избор на СР Словенија се реформирале во словенечката национална фудбалска репрезентација и го одиграле својот прв официјален натпревар во 1992 година против Естонија.

Лига систем

Ниво	Поделба
1	Словенечка Прва лига 10 клубови – 1 или 2 испаѓање
2	Втора словенечка лига 16 клубови – 1 или 2 унапредувања, 2 испаѓања
3	Словенечка трета лига
	Запад 14 клубови – 1 промоција				Исток 14 клубови – 1 промоција
Словенечки меѓузаеднички лиги
4	МНЗ Копер	МНЗ Нова Горица	МНЗГ-Крањ	МНЗ Љубљана	МНЗ Цеље	МНЗ Марибор	МНЗ Птуј	МНЗ Лендава	МНЗ Мурска Собота
	Приморската лига		Горна карниола лига	Љубљанска регионална лига	Меѓукомунална лига	1. МНЗ лига	Супер лига	Помурска лига
5	N/A			МНЗ лига	N/A	2. МНЗ лига	1. Класа	МНЛ Лендава	1. МНЛ