Франческо Моросини
| Франческо Моросини | |
|---|---|
,_half-length,_in_armour_.jpg) | |
| Дужд на Венеција | |
| На должноста 1688–1694 | |
| Претходник | Маркантонио Џустиниан |
| Наследник | Силвестро Валиеро |
| Лични податоци | |
| Роден(а) | 26 февруари 1619 Венеција, Венецијанска Република |
| Починал(а) | 6 јануари 1694 (возр. 74) Нафплио, Венецијанска Република |
Франческо Моросини (италијански: Francesco Morosini; 26 февруари 1619 – 16 јануари 1694) бил истакнат венецијански благородник, адмирал, воен командант и 108-ми Дужд на Република Венеција од 1688 до 1694 година. Познат е под прекарот „Пелопонесијакус“ (Peloponnesiacus) поради неговите успешни воени кампањи на Пелопонез против Османлиската Империја. Сметан е за еден од последните големи воени херои на Венецијанската Република во нејзиниот доцнежен период.
Рано живеење и семејство
[уреди | уреди извор]Моросини потекнувал од една од најстарите и највлијателни патрициски фамилии во Венеција, која низ вековите дала повеќе дожови, генерали и дипломати. Роден во Венеција во 1619 година, тој уште од младост се посветил на поморската кариера и брзо се истакнал во воените походи против Османлиите.
Критска војна
[уреди | уреди извор]Својата прва голема слава Моросини ја стекнал за време на Критската војна (1645–1669). Како капетан-генерал на венецијанските сили, тој активно учествувал во одбраната на Кандија (денешен Ираклион), главниот град на Крит. По 25-годишна опсада, во 1669 година градот паднал, а Моросини бил принуден да ја предаде тврдината. По враќањето во Венеција бил обвинет за кукавичлук и предавство, но по судски процес бил ослободен од сите обвиненија. И покрај неуспехот, неговата репутација на способен командант останала недопрена.
Морејска војна и врв на славата
[уреди | уреди извор]Во 1684 година, на почетокот на Морејската војна (дел од Големата турска војна), Моросини повторно бил поставен за командант на венецијанската флота. Со поддршка од сојузниците, особено од германскиот генерал Ото Вилхелм фон Кенигсмарк, постигнал низа значајни победи. Венецијанските сили успешно го освоиле поголемиот дел од Пелопонез (Мореја), Лефкада и делови од западна Грција. Во 1687 година кратко време ја зазеле и Атина.
Поради овие успеси, венецијанскиот Сенат му ја доделил почесната титула „Пелопонесијакус“ и му поставил бронзена биста во Големата сала на Дуждовата палата – ретка чест доделена на жив човек.
Инцидентот со Партенон
[уреди | уреди извор]За време на опсадата на Атина во септември 1687 година, османлиските сили го користеле Партенон како барутно складиште. Венецијанска морта директно го погодил храмот, предизвикувајќи огромна експлозија која сериозно го оштетила. Моросини во извештајот до Венеција го опишал настанат како „среќен удар“. Потоа се обидел да ги отстрани скулптурите од западниот педимент (коњите и колесниците на Атина и Посејдон) како трофеи, но тие паднале и се уништиле при транспортот. Успеал да земе само Пирејскиот лав, кој и денес стои во Венецијанскиот арсенал.
Дужд на Венеција
[уреди | уреди извор]Во 1688 година, на врвот на воената слава, Франческо Моросини бил избран за Дужд на Венеција. И покрај високата функција, тој продолжил лично да учествува во воените операции. Обидите за освојување на Негропонт (Евбеја) завршиле неуспешно, делумно поради епидемија на чума. Во 1693 и 1694 година водел помали операции во регионот. Починал на 16 јануари 1694 година во Нафплион на Пелопонез, на 74-годишна возраст.