Франсоаз Жило

Од Википедија — слободната енциклопедија
Прејди на прегледникот Прејди на пребарувањето

Мари Франсоаз Жило (родена на 26 ноември 1921 година) е француска сликарка, најпозната по бурната врска со Пабло Пикасо со којшто имала две деца. Жило веќе била лансирана како успешен уметник, особено во акварел и керамика, но нејзината професионална кариера била засенета од нејзиниот богат социјален живот, а кога се разделила од Пикасо, тој ги убедувал галериите да не ги купуваат нејзините дела и неуспешно се обидел да ги блокира нејзините мемоари Животот со Пикасо.

Детство[уреди | уреди извор]

Жило е родена во Ној-сур-Сен, Франција, во семејството на Емил Жило и Медлин Жило (моминско Рено). Нејзиниот татко бил стопанственик и агроном, а нејзината мајка изработувала акварел. Нејзиниот татко бил строг, едуциран човек. Како малечка, Жило почнала да пишува со левата рака, но на четиригодишна возраст, нејзиниот татко ја принудил да пишува со десната рака. Како резултат на тоа, Гило се оспособила да пишува со двете раце. На петгодишна возраст решила да стане сликарка. Следната година мајка ѝ ја подучувала уметност, почнувајќи со акварели и индиско мастило. Следните шест години имала можност да учи со учителката по уметност на нејзината мајка, госпоѓицата Меж.[1] Студирала англиска литература на Универзитетот Кембриџ и Британскиот институт во Париз (денешен Институт на Универзитетот во Лондон во Париз).[1] Гило била позната по тоа што ги прескокнува утринските часови по право за да ја следи нејзината вистинска страст: уметноста. Дипломирала филозофија на Сорбона во 1938 година и англиски јазик на Универзитетот Кембриџ во 1939 година.[2] Жило ја имала својата прва изложба на слики во Париз 1943 година.[3]

Образование[уреди | уреди извор]

Таткото на Жило, Емил, сакал неговата ќерка да биде исто толку образована како тој, и како резултат на тоа, многу внимателно го надгледувал образованието на неговата ќерка. Гило била туторирана дома, почнувајќи од млада возраст, а на шестгодишна возраст, добро ја познавала грчката митологија. На возраст од четиринаесет, таа читала книги од Едгар Алан По, Шарл Бодлер и Алфред Жари.[4] Додека нејзиниот татко се надевал дека таа учи за да стане научник или правник, Жило посетувала музеи во Европа за да ги разбере и да ги цени мајсторите. Кога Жило имала седумнаесет години, студирала на Сорбона и на Британскиот институт во Париз и добила диплома по филозофија.[2] Дипломирала англиска книжевност на Универзитетот Кембриџ. Во текот на 1939 година, таткото на Жило сè уште сакал таа да заврши меѓународно право, и поради страв дека Париз ќе биде бомбардиран за време на војната, Жило била испратена во Рен, Франција, за да започне со студии на правниот факултет. На 19-годишна возраст ги напуштила студиите по право за да го посвети својот живот на уметноста. Била менторирана од уметникот Ендре Розда.[5] Во 1942 година, откако неколку пати го напуштила правото и се вратила на инсистирање на нејзиниот татко, Гило студирала право во втора година и ги положила писмените, но паднала на усните испити.[1]

Пикасо[уреди | уреди извор]

На 21 година, Гило го запознала Пабло Пикасо, тогаш 61. Првпат го видела во ресторан во пролетта 1943 година.[5] Дора Маар, фотографката која што во тоа време била негова муза и љубовница, била скршена кога дознала дека Пикасо ја заменува со многу помладата уметница. По средбата на Пикасо и Жило, таа се преселила кај него во 1946 година. Тие поминале речиси десет години заедно, а тие години биле исполнети со уметност. Пикасо ја насликал La femme-fleur. Неговиот стар пријател Матис, којшто негувал симпатии кон Жило, објавил дека ќе создаде нејзин портрет. На портретот нејзиното тело ќе биде бледо сино, а косата зелена.[6]

Некои историчари на уметност веруваат дека врската на Жило со Пикасо е тоа што ја прекинало нејзината уметничка кариера. Кога Гило го напуштила Пикасо, тој им рекол на сите трговци со уметнички дела што ги знаел, да не ги купуваат нејзините дела.[7] Самата Гило сфатила дека тоа што ја доведуваат во релација со Пикасо, „нејзе и прави голема штета како уметник“.[8]

Пикасо и Жило никогаш не се венчале, но имале две деца заедно. Тој им ветил дека ќе ги сака и ќе се грижи за нив.[9] Нивниот син, Клод, е роден во 1947 година, а нивната ќерка, Палома, е родена во 1949 година.[5] За време на десетте години поминати заедно, Жило честопати била малтретирана на улиците на Париз од законската сопруга на Пикасо, Олга Хохлова, поранешна руска балерина, а и самиот Пикасо физички ја малтретирал.[7][10][11] Во 1964 година, единаесет години по нивната разделба, Жило ги напишала мемоарите Животот со Пикасо, заедно со уметничкиот критичар Карлтон Лејк. Книгата била продадена во, над еден милион примероци, на десетици јазици,[се бара извор] и покрај неуспешното правно оспорување од страна на Пикасо. Оттогаш, Пикасо одбивал да ги гледа Клод и Палома. Целиот профит од книгата бил искористен во правната борба на Клод и Палома да бидат прогласени за законски наследници на Пикасо.[12]

Работата на Гило[уреди | уреди извор]

Франсоаз Жило била запознаена со уметноста на млада возраст, од нејзините мајка и баба. Нејзината баба организирала забава кога Франсоаз имала околу пет години. Еден човек го привлекол вниманието на Гило како интересен, а таа ја прашала баба си кој е тој човек. Излегло дека е сликарот Емил Мајрет.[1][13] Таткото на Жило станал близок пријател со сликарот, а Франсоаз честопати одела со него да го посетат неговото студио.[4] На шестгодишна возраст, мајката на Франсоаз почнала да ја учи на нејзината уметност, без цртање. Нејзината мајка верувала дека уметниците стануваат премногу зависни од гуми за бришење, и наместо тоа, ја подучувала Франсоаз на акварел и индиско мастило. Ако направи грешка, ќе мора да ја направи намерно на својата работа. На тринаесетгодишна возраст, таа почнала да учи кај госпоѓицата Meж шест години по ред.[1] На четиринаесетгодишна возраст се запознала со керамиката, а една година подоцна студирала кај постимпресионистичкиот сликар Жак Бердели.[4] На 21-годишна возраст го запознала Пикасо. Иако Пикасо како кубист влијаел на работата на Франсоаз Жило, сепак таа развила свој стил. Таа ги избегнувала острите рабови и аголните форми што понекогаш ги користел Пикасо. Наместо тоа, таа користела органски фигури. За време на војната, таткото на Гило се обидел да ги спаси највредните работи од домаќинството со нивно преместување, но камионот бил бомбардиран од Германците, што довело до губење на цртежите и акварелите на Гило.[5]

Нејзиниот статус како уметник и вредноста на нејзината работа се зголемиле со текот на годините. Во 2021 година нејзината слика Палома а ла Гитаре, портрет на нејзината ќерка од 1965 година, беше продадена за 1,3 милиони долари во Сотби во Лондон. Од јануари 2022 година, нејзината работа е изложена во повеќе водечки музеи, вклучувајќи ги Метрополитен музејот на уметноста, Музејот на модерна уметност и Центарот Помпиду во Париз.[14]

Личен живот[уреди | уреди извор]

Од 1943 до 1953 година, Жило била љубовница и уметничка муза на Пабло Пикасо, со кого имала две деца, Клод и Палома.[15]

Жило се омажила со уметникот Лук Сајмон во 1955 година.[16] Нивната ќерка Аурелија се родила следната година.[5] Двојката се развела во 1962 година.[17]

Во 1969 година, Жило се запознала со американскиот пионер за вакцина против детска парализа, Џонас Салк [18] во домот на заеднички пријатели во Ла Јола, Калифорнија. Нивното заедничко ценење на архитектурата довело до кратко додворување и свадба во 1970 година во Париз.[19] За време на нивниот брак, којшто траел до смртта на Салк во 1995 година, парот живеел одвоено половина од секоја година, зашто Жило продолжила да слика во Њујорк, Ла Јола и Париз.[13][20][21]

Во текот на 1980-тите и 1990-тите, Гило дизајнираше костими, сценографии и маски за продукции во Гугенхајм во Њујорк.[15] Во 1990 година ѝ беше доделена наградата Chevalier de la Légion d'Honneur.[21]

Во 1973 година, Жило била назначена за уметнички директор на научното списание Вирџинија Вулф Квартерли. Во 1976 година, таа се приклучила на одборот на Одделот за ликовни уметности на Универзитетот во Јужна Калифорнија, каде што предавала на летни курсеви и преземала организациски одговорности до 1983 година.[се бара извор]

Жило го дели своето време меѓу Њујорк и Париз, работејќи во име на Институтот Салк, и продолжува да ја изложува својата работа на меѓународно ниво.[15][18]

Во 2010 година, Жило била наградена со титулата Офицер на Легијата на честа, највисокото признание за уметност на француската влада.[22]

Во август 2018 година, Жило објавила три тетратки со скици, кои го документираат патувањето што го поминала во Венеција, Индија и Сенегал.[22]

Во популарната култура[уреди | уреди извор]

Жило ја игра Наташа Мекелхон во филмот Surviving Picasso од 1996 година и од Клеменс Поези во сезоната на Genius од 2018 година, која се фокусира на животот и уметноста на Пикасо.

Книги[уреди | уреди извор]

  • Франсоаз Жило и Карлтон Лејк, Животот со Пикасо, МекГро-Хил, 1964; Anchor Books/Doubleday, 1989,ISBN 978-0-385-26186-9
  • Франсоаз Жило, Маска за поглед и син, Париз: Калман-Леви, 1975 година,ISBN 978-2-7021-0092-9 – се фокусира на нејзиниот развој како уметник.
  • Франсоаз Жило, Интерфејс: Сликарот и маската, печат на Државниот универзитет во Калифорнија, Фресно, 1983 година
  • Барбара Хаскел, Франсоаз Жило: Патување на уметникот 1943-1987 година, Државниот универзитет во Калифорнија, 1987 година,ISBN 978-0-912201-12-2; Малку, Браун, 1989 година.
  • Франсоаз Жило, Матис и Пикасо: Пријателство во уметноста, Даблдеј, 1990 година,ISBN 978-0-385-26044-2 ; Њујорк: Сидро Букс, 1992 година,ISBN 978-0-385-42241-3

Извори[уреди | уреди извор]

  • Франсоаз Жило, Мел Јоакум, Франсоаз Жило: монографија 1940–2000, Акатос, 2000 г.ISBN 978-2-940033-36-2

Наводи[уреди | уреди извор]

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 „Françoise Gilot“. francoisegilot.com. Архивирано од изворникот на 2 July 2014. Посетено на 28 November 2021.
  2. 2,0 2,1 „Françoise Gilot: Artist of the World“. Women's Internalional Center. Архивирано од изворникот на 8 July 2014. Посетено на 27 June 2014.
  3. „Françoise Gilot“. Bauerart.com. Архивирано од изворникот на 13 January 2013. Посетено на 27 June 2014.
  4. 4,0 4,1 4,2 Gilot, Françoise, Monograph 1940–2000. Lausanne: Sylvio Acatos, 2000.
  5. 5,0 5,1 5,2 5,3 5,4 Gilot, Francoise and Kunstsammlungen Chemnitz. Francoise Gilot: Painting – Malerei. Germany: Kerber Verlag, 2003.
  6. Hawley, Janet. "Pablo was the greatest love of my life ... I left before I was destroyed", Good Weekend, The Sydney Morning Herald, 23 July 2011, p. 14.
  7. 7,0 7,1 Doyle, Sady (23 January 2014). „Bertolucci Wasn't the First Man to Abuse a Woman and Call It Art and He Won't Be the Last“. Elle.com. Архивирано од изворникот на 9 December 2016. Посетено на 9 December 2016.
  8. Brockes, Emma (10 June 2016). 'It was not a sentimental love': Françoise Gilot on her years with Picasso“. The Guardian. Посетено на 2 March 2019.
  9. Hawley, Janet, 2011. "Pablo was the greatest love of my life ... I left before I was destroyed", Good Weekend, The Sydney Morning Herald, 23 July, p. 15.
  10. Museu Picasso Barcelona
  11. Surviving Picasso. DVD. Directed by James Ivory. Culver City, CA: Warner Bros. Entertainment Inc., 1996.
  12. Hawley, Janet, 2011. "Pablo was the greatest love of my life ... I left before I was destroyed", Good Weekend, Sydney Morning Herald, 23 July, pp. 19.
  13. 13,0 13,1 Lacher, Irene (6 March 1991). „A Place of Her Own : Culture: Francoise Gilot, Picasso's former lover and Jonas Salk's wife, wants to be known not as the companion of great men, but as their equal“. Los Angeles Times. Архивирано од изворникот на 7 November 2012.
  14. La Ferla, Ruth (January 19, 2022). „Françoise Gilot: 'It Girl' at 100“. The New York Times. Посетено на 22 January 2022.
  15. 15,0 15,1 15,2 Dodie Kazanjian. „Life After Picasso: Françoise Gilot“. Vogue. Архивирано од изворникот на 16 March 2017. Посетено на 28 November 2021.
  16. Goodman, Wendy (12 December 2019). „At Home With Françoise Gilot“. The Cut. Посетено на 19 April 2020.
  17. Holles, Everett R. (16 April 1973). „Picasso's Children Plan to Sue Widow For Part of Estate“. The New York Times. Посетено на 19 April 2020.
  18. 18,0 18,1 „Shades of Merriment“. April 2002. Архивирано од изворникот на 31 December 2005. Посетено на 1 February 2009.
  19. „Bio: 1960–1969“. francoisegilot.com. Архивирано од изворникот на 24 September 2014. Посетено на 28 November 2021.
  20. Jacobs, Charlotte Decroes (8 February 2018). „The Last Love of Jonas Salk“. Nautilus. Посетено на 9 February 2018.
  21. 21,0 21,1 „Bio: 1970–1979“. francoisegilot.com. Архивирано од изворникот на 24 September 2017. Посетено на 28 November 2021.
  22. 22,0 22,1 „Works by Françoise Gilot at Sotheby's“. Sotheby's. Посетено на 25 April 2021.

Надворешни врски[уреди | уреди извор]