Уставен суд на Србија
| Уставен суд на Србија Уставни суд | |
|---|---|
 Зграда на Уставниот суд (јужното крило на Палатата на главната пошта) | |
| Основан | 9 април 1963 |
| Местоположба | 15 Булевар на кралот Александар, Белград |
| Composition method | Избор од парламент (5 члена) Избор од Врховен суд (5 члена) Претседателски избор (5 члена) |
| Authorized by | Устав |
| Judge term length | 9 години |
| Number of positions | 15 |
| Мрежно место | ustavni.sud.rs |
| Претседател | |
| Моментално | Снежана Марковиќ |
| Од | 26 јануари 2020 |
Уставен суд на Србија (српски: Уставни суд) — судот овластен да врши судска контрола во Србија. Тој одлучува дали законите, уредбите или другите нацрт-закони донесени од српските власти се во согласност со Уставот. Тој не се смета за дел од судската гранка, туку за суд суи генерис.[1]
Седиштето на Уставниот суд е во јужното крило на Палатата на главната пошта во Белград. Се состои од 15 судии, од кои еден е претседател на Судот.[2]
Историја
[уреди | уреди извор]Уставниот суд на Социјалистичка Република Србија (тогаш дел од СФР Југославија) бил основан со Уставот на Социјалистичка Република Србија, усвоен на 9 април 1963 година. Судот требало да дејствува како независно тело определено за заштита на уставноста и законитоста во согласност со Уставот и во рамките на правата и должностите пропишани со Уставот. „Уставниот закон на Социјалистичка Република Србија“, донесен на 25 декември 1963 година, ја дефинирал надлежноста на Уставниот суд и правните ефекти на неговите одлуки на поконкретен начин. Уставниот суд започнал со работа на 15 февруари 1964 година.
Уставниот суд по прогласувањето на Уставот од 1990 година постапувал во ситуација на отсуство на поделба на власта, при што Народното собрание бил највисок орган на државната власт. Уставниот суд со своето постоење и работа придонел за издигнувањето на важноста и зачувувањето на уставните начела и законитоста.[3]
Состав
[уреди | уреди извор]Уставниот суд го сочинуваат 15 судии. Пет од нив се избирани од претседателот на Републиката, пет од Народното собрание, а пет се избираат на Генералната седница на Врховниот суд. Судиите се избираат со мандат од 9 години. Кандидатот за судија на уставен суд треба да е успешен правник на возраст од најмалку 40 години и со најмалку 15 години искуство во судството. Едно лице може да биде избрано најмногу два пати. По изборот, судиите даваат заклетва пред претседателот на Народното собрание.
Мандатот на судијата на Уставниот суд престанува по 9 години од изборот, или со оставка, со пензионирање или со разрешување. Судијата на уставниот суд воопшто не смее да врши никаква друга јавна функција или друга работа, освен ако е професор на правните факултети на еден од универзитетите во Србија. Судијата на уставниот суд ужива имунитет од кривично гонење.[2]
Состав на Судот во 2022 година (со годината на избор во заграда):[4]
- Снежана Марковиќ (2016), претседател од 2020 година
- Милан Шкулиќ (2016), заменик претседател од 2020 година
- Гордана Ајншпилер Поповиќ (2019)
- Лидија Ѓукиќ (2019)
- Татјана Ѓуркиќ (2016)
- Драгана Колариќ (2016)
- Тамаш Корхец (2016)
- Весна Илиќ Прелиќ (2007)
- Мирослав Николиќ (2016)
- Владан Петров (2019)
- Наташа Плавшиќ (2019)
- Јован Ќириќ (2016)
- Тијана Шурлан (2016)
Претседатели на Уставниот суд
[уреди | уреди извор]- Статус
| Бр. | Портрет | Име | Ја презеде функцијата | Крај на функцијата |
|---|---|---|---|---|
| 1 |  |
Петар Релиќ | 26 јуни 1963 | 31 јули 1971 |
| 2 | |
Јован Ѓорѓевиќ | 15 јули 1971 | 31 декември 1979 |
| 3 | |
Најдан Пашиќ | 1 јануари 1980 | 14 октомври 1984 |
| 4 | |
Радослав Ратковиќ | 18 септември 1984 | 7 ноември 1986 |
| 5 | |
Ѓурѓе Сеничиќ | 5 мај 1987 | 3 јуни 1989 |
| 6 | |
Миодраг Богдановиќ | 3 јуни 1988 | 26 јуни 1990 |
| 7 | |
Балша Шпадијер |
7 август 1990 | 30 јуни 1996 |
| 8 | |
Ратко Бутулија [б 1] |
30 јуни 1996 | 17 декември 2001 |
| – | |
Верона Адам Бокрос |
17 декември 2001 | 20 јуни 2002 |
| 9 | |
Слободан Вучетиќ |
20 јуни 2002 | 10 октомври 2006 |
| – | |
Верона Адам Бокрос |
10 октомври 2006 | 10 април 2007 |
| – | |
Милутин Ѓуритиќ |
10 април 2007 | 10 октомври 2007 |
| – | |
Драгица Марјановиќ |
10 октомври 2007 | 26 декември 2007 |
| 10 | |
Боса Ненадиќ |
26 декември 2007 | 23 декември 2010 |
| – | |
Агнеш Картаг-Одри |
23 декември 2010 | 3 февруари 2011 |
| 11 | |
Драгиша Слијепчевиќ |
3 февруари 2011 | 3 февруари 2014 |
| 12 | |
Весна Илиќ-Прелиќ |
3 февруари 2014 | 12 декември 2016 |
| – | |
Горан Илиќ |
12 декември 2016 | 26 јануари 2017 |
| (12) | |
Весна Илиќ-Прелиќ |
26 јануари 2017 | 26 јануари 2020 |
| 13 | |
Снежана Марковиќ |
26 јануари 2020 | Инкумбент |
Библиотека на Уставниот суд
[уреди | уреди извор]Библиотеката на Уставниот суд е специјализирана правна библиотека. Библиотеката е задолжена за собирање, чување, каталогизирање и циркулирање на литература од различни гранки на правото, со посебно внимание на уставното законодавство. Библиотеката располага со голема збирка монографии, сериски публикации и збирки на трудови. Покрај тоа, располага и со електронска база на правни акти.
Библиотеката на Уставниот суд поседува вредна збирка на правни акти издадени кон крајот на 19-тиот и почетокот на 20-тиот век. Библиотеката соработува со Народната библиотека на Србија, градската библиотека во Белград и библиотеките од сличен профил.[7]
Белешки
[уреди | уреди извор]- ↑ Заменик до 25 декември 1996.
Поврзано
[уреди | уреди извор]Наводи
[уреди | уреди извор]- ↑ Constitutional Court of Serbia official site: Law on the Constitutional Court Архивирано на 27 јуни 2020 г.
- 1 2 Constitutional Court of Serbia official site: Election, appointment and termination of office (на српски)
- ↑ Constitutional Court of Serbia official site: The history of the court from its foundation Архивирано на 14 септември 2012 г.
- ↑ Constitutional Court of Serbia official site: Composition Архивирано на 14 јули 2022 г.
- ↑ „Raniji predsednici Ustavnog suda“. ustavni.sud.rs. Constitutional Court of Serbia. Посетено на 21 November 2018.
- ↑ „Serbian ministries, etc“. rulers.org. B. Schemmel. Посетено на 21 November 2018.
- ↑ Constitutional Court of Serbia official site: The Library of the Constitutional Court of the Republic of Serbia Архивирано на 6 октомври 2023 г.
Надворешни врски
[уреди | уреди извор]- Уставен суд на Србија - Официјална страница (на англиски)